आइनू मानिस

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
आफ्नो परम्परागत परिधानमा केही आइनू मान्छे
एक आइनू पुरुष (सन् 1880मा खींची गई तस्वीर)

आइनू (जापानी: アイヌ) जापानका उत्तरी भाग र रूसका सुटाड़ा पूर्वी भागमा बसने वाला एक जनजाति छ। यो होक्काइडो द्वीप, कुरिल द्वीपसमूहसाख़ालिन द्वीपमा रह्दछन्। समय सहित-साथ यिनीहरुले जापानी मानिसहरुबाट शादियोउँ गर्यहरु छन् र तिनमा मिश्रित भइ सकेका छन्।[१] यस कारणबाट यिनको संख्याको सही अनुमान लागयो पाउन कठिन छ। अंदाजा लगाइन्छ कि विश्वमा 25,000बाट 2,00,000का बीच आइनू रह्दछन्।[२]

आइनू मानिसहरु कि जडें[सम्पादन गर्ने]

आइनुहरुको रङ्ग अन्य जापानीहरुबाट गोरा हुन्छ र तिनका शरीरमा बाल ज्यादा हुन्छन् (पुराना जमानेमा आइनू पुरुष अक्सर घनी दाढ़ियाउँ राखयो गर्थे)। यस कारणबाट केही वैज्ञानिकहरुको कहिल्यै यो मानना हुने गर्थ्योका यिनीहरुका सम्बन्ध यूरोपका मानिसहरुबाट छ। किन भनें आनुवंशिकी (यानि जॅनॅटिक्स)का अध्ययनबाट पता चल्यो छ कि यिनीहरुका यूरोपीय मानिसहरुबाट कुनै सम्बन्ध छैन। पितृवंश समूहका नजरिएबाट यो अधिकतर पितृवंश समूह डीका वंशज पाए गए छन्, जुन जापानमा काफ़ी पाइन्छ, र जापानका बाहिर केवल तिब्बतभारतका अण्डमान द्वीपसमूहमा नैं अधिक मिल्दछ।[३] मातृवंश समूहको दृष्टिबाट आइनूहरुमा मातृवंश समूह वाइ, मातृवंश समूह डी, मातृवंश समूह ऍम7एमातृवंश समूह जी1 पाइन्छन्।[३][४][५] यी सबै पूर्वी एशिया, मध्य एशिया र केही हदसम्म उत्तरदक्षिण अमेरिकामा मिल्दछन्। पितृवंश र मातृवंश दुइटै नैं संकेत दिन्छन् कि आइनू मानिसहरु पूर्वी एशियाका नैं क्षेत्रमा उत्पन्न भएका छन्।

भाषा[सम्पादन गर्ने]

आइनूहरुका विभिन्न समुदाय आइनू भाषापरिवारको विभिन्न भाषाहरु बोल्यो गर्थे। यी भाषाहरुलाई एक प्राथमिक भाषा परिवार मानिन्छ, यानि यो कुनै अन्य भाषा परिवारको हिस्सा छैनन्। आधुनिक युगमा 100बाट पनि कम मानिसहरु आइनू भाषाहरुलाई आफ्नो मातृभाषाका रूपमा बोल्दछन्। मानिन्छ कि आइनू भाषाहरु सदा को लागि लुप्त हुनेका धेरै करीब छन्।

संस्कृति[सम्पादन गर्ने]

पारम्परिक आइनू संस्कृति जापानी मानिसहरु कि संस्कृति भन्दा धेरै अलग थियो। पुरुष एक आयुका हुने पछि कहिल्यै पनि दाढ़ी काटदैनथे। रतें र मर्द दुइटै आफ्नो बाल कन्धहरुसम्म लामो राखयो गर्थे। स्त्रीहरुमा छठहरुका छेउछाउ गुदवाएर (यानि टैटू गरेर के) रंगनेलाई शृंगारको रूप माना जान्थ्यो। यसको रङ्ग भूर्जको छाल जलाएर मिली कालिखबाट बनाए जान्थ्यो। स्त्री र पुरुष ऍल्मका वृक्षको अंदरूनी छालका रेशहरुबाट बने ठूलो बेरने चोग़े ल्याउथे।

यो पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. Encyclopedia of bilingualism and bilingual education, Volume 1997, Colin Baker, Sylvia Prys Jones
  2. Poisson, B. 2002, The Ainu of Japan, Lerner Publications, Minneapolis, p.5.
  3. ३.० ३.१ Tajima, Atsushi (2004), "Genetic origins of the Ainu inferred from combined DNA analyses of maternal and paternal lineages", Journal of Human Genetics 49(4): 187–193, PMID 14997363, doi 10.1007/s10038-004-0131-x 
  4. Tanaka, Masashi (2004), "Mitochondrial Genome Variation in Eastern Asia and the Peopling of Japan", Genome Research 14(10A): 1832–1850, PMID 15466285, doi 10.1101/gr.2286304 
  5. Noboru Adachi, Ken-ichi Shinoda, Kazuo Umetsu, and Hirofumi Matsumura, "Mitochondrial DNA Analysis of Jomon Skeletons From the Funadomari Site, Hokkaido, and Its Implication for the Origins of Native American," American Journal of Physical Anthropology 138:255–265 (2009)