इनफ्लुएंजा

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्

इनफ्लुएंजा एक विशेष समूहको भाइरसको कारण मानव समुदायमा हुनेवाला एक संक्रामक रोग हो। यसमा ज्वरो र अति दुर्बलता विशेष लक्षण हो। फुफ्फुसोंको उपद्रवको यसमा धेरै संभावना रहन्छ। यो रोग प्राय: महामारीको रूपमा फैलइन्छ। बीच-बीचमा जहाँ-तहाँ रोग भइ रहन्छ।

इनफ्लुएँजाको भाइरस एवं रोग[सम्पादन गर्ने]

सन् 1933मा स्मिथ, ऐंड्रयू र लेडलोले इनफ्लुएँजाको भाइरस-एको पत्ता लगाए। फ्रान्सिस र मैगिलले 1940मा भाइरस-बीको पत्ता लगाए र सन् 1948मा टेलरले भाइरस-सीको पत्ता लगाए। यिनीहरू मध्ये भाइरस-ए नै इनफ्लएँजाको रोगिहरूमा अधिक पाइन्छ। यो भाइरस गोलाकार हुन्छन् र यिनीहरूका व्यास 100 म्यूको लगभग हुन्छ (1 म्यू थ्र् मिलीमीटर)। रोगको उग्रावस्थामा श्वसनतंत्रको सबै भागहरूमा यो भाइरस उपस्थित पाया जाता हे। श्लेष्मा (बलगम) र नाक देखि निकलनेवाला स्रावमा तथा थूकमा यो सदा उपस्थित रहन्छ, तर शरीरको अन्य भागहरूमा हैन। नाक र गलेको प्रक्षालनजलमा प्रथम भन्दा पाँचवें बढी कहिल्यै-कभी छैठौ दिन सम्म भाइरस भेटिन्छ। यिनी तिनै प्रकारको भाइरसहरूमा उपजातिहरू पनि पाइन्छं। इनफ्लुएँजाको प्राय: महामारी फैलती छ जुन स्थानीय (एकदेशीय) अथवा अधिक व्यापक हुन सक्छ। धेरै स्थानहरू, प्रदेशहरू या देशहरूमा रोग एक नै समय उभड सक्छ। धेरै पल्ट सारा संसारमा यो रोग एक नै समय फैलएको छ। यसको विशेष कारण अझै सम्म हैन ज्ञात भएको छ। रोगको महामारी कुनै पनि समय फैलन सक्छ, यद्यपि जाडेमा या उनको केहि अगाडी पछि अधिक फैलती छ। यसमा आवृत्तिचक्रहरूमा फैलन प्रवृत्ति पाउईएको छ, अर्थात् रोग नियत कालोंमा आउछ। वायरस-एको महामारी प्रति दुइ तीन वर्षमा फैलती छ। वायरस-बीको महामारी प्रति चौथो या पाँचवें वर्ष फैलती छ। वायरस-एको महामारी बीको अपेक्षा अधिक व्यापक हुन्छ। भिन्न-भिन्न महामारिहरूमा आक्रांत रोगिहरूको संख्या एक भन्दा पाँच प्रतिशत देखि 20-30 प्रतिशत सम्म रही छ। स्थानहरूको तंगी, गंदगी, खाद्य र जाडेमा वस्त्रहरूको कमी, निर्धनता आदि दशाएँ रोगको फैलन र उनको उग्रता बढानेमा विशेष सहायक हुन्छ। सघन बस्तियहरूमा रोग शीघ्रता देखि फैलइन्छ र शीघ्र नै समाप्त हुन्छ। दूर-दूर बसी भयो बस्तियहरूमा दुइ देखि तीन महिना सम्म बना रहन्छ। रोगीको गले र नासिकाको स्रावमा भाइरस रहन्छ र त्यसैको निस्किएका छींटों द्वारा फैलइन्छ (ड्रपलेट इनफेक्शन देखि रोग हुन्छ)। यही अंगहरूमा रोकको भाइरस घुसता पनि छ। रोगवाहक व्यक्ति हैन पाए गए छन्, न रोगको आक्रमणले रोग-प्रतिरोध-क्षमता उत्पन्न हुन्छ। छ भन्दा आठ महीनाहरू पश्चात् फेरि त्यसै प्रकारको रोग हुन सक्छ।