इस्लामी क्यालेण्डर

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्

इस्लामी पञ्चाङ्ग वा क्यालेण्डर वा मुस्लिम क्यालेण्डरलाई (अरबी: التقويم الهجري; अत-तक्वीम-हिजरी; फारसी: تقویم هجری قمری ‎'तकवीम-ए-हिजरी-ये-कमारी) जसलाई हिजरी क्यालेण्डर पनि भन्दछन्, एक चन्द्र क्यालेण्डर छ, जो न मात्र मुस्लिम देशहरुमा प्रयोग हुन्छ तर यसलाई पूरा विश्वका मुस्लिम पनि इस्लामिक धार्मिक पर्वहरुलाई मनाने सही समय जाननका लागि प्रयोग गर्दछन्। यो चन्द्र-क्यालेण्डर छ, जसमा वर्षमा बारह मास, एवं ३५४ वा ३५५ दिवस हुन्छन्। किनभनें यो सौर क्यालेण्डरदेखि ११ दिवस सानो छ यस लागि इस्लामी धार्मिक तिथिहरु, जो कि यस क्यालेण्डरका अनुसार स्थिर तिथिहरुमा होतीं छन्, परन्तु प्रत्येक वर्ष पछिल्ला सौर क्यालेण्डरदेखि ११ दिन पछि हुन जान्छन्। यसलाई हिज्रा वा हिज्री पनि भन्दछन्, किनभनें यसको पहिलो वर्ष त्यो वर्ष हो जसमा कि हजरत मुहम्मदको मक्का शहरदेखि मदीनातर्फ हिज्ऱ वा वापसी भएको थियो। प्रत्येक वर्षका साथ वर्ष संख्याका पछि H जो हिज्रलाई संदर्भित गर्दछ वा AH (लैटिनः अन्नो हेजिरी ( हिज्रका वर्षमा) लगाइन्छ।[१]हिज्रदेखि पहिलाका केही वर्ष (BH)को प्रयोग इस्लामिक इतिहासदेखि सम्बन्धित घटनाहरुका संदर्भमा गरिन्छ, जस्तै मुहम्म्द साहिबको जन्मको लागि ५३ BH।

वर्तमान हिज्री वर्ष हो १४३० AH.

इस्लामी क्यालेण्डर

  1. मुहरम
  2. सफर
  3. रबी अल-अव्वल
  4. रबी अल-थनी
  5. जुमाद अल-उला
  6. जुमाद अल-थनी
  7. रज्जब
  8. शआबान
  9. रमजा़न
  10. शआबान
  11. धू अल-किदाह
  12. धू अल-हिज्जाह


इतिहास[सम्पादन गर्ने]

इस्लाम पूर्व क्यालेण्डर[सम्पादन गर्ने]

मुहम्मदले लोन सुधारलाई मना गरे, यसको चित्रण


महिना[सम्पादन गर्ने]

इस्लामी महिना वा मास नाम छन्:[२]

  1. मुहरम محرّم (पूर्ण नाम: मुहरम उल-हरम)
  2. सफर صفر (पूर्ण नाम: सफर उल-मुजफ्फर)
  3. रबी अल-अव्वल (रबी उणन्नुर्)इदे मीलअद् ربيع الأول[
  4. रबी अल-थनी (या रबी अल-थानी, रबी अल-आखीर) (Rabī' II) ربيع الآخر أو ربيع الثاني
  5. जुमाद अल-उला (जुमादा I) جمادى الاولى
  6. जुमाद अल-थनी (या जुमादा अल-आखीर) (जुमादा II) جمادى الآخر أو جمادى الثاني
  7. रज्जब رجب (पूर्ण नाम: रज्जब अल-मुराजब)
  8. शआबान شعبان (पूर्ण नाम: शाअबान अल-मुआजम)
  9. रमजान رمضان (या रमदान, पूर्ण नाम: रमदान अल-मुबारक)
  10. शव्वल شوّال (पूर्ण नाम: शव्वाल उल-मुकरर्म)
  11. जिल-क्दाह ذو القعدة
  12. जिल्-हिज्जाह ذو الحجة

इन सबै महिनाहरुमा, रमजानको महीना, सबैभन्दा आदरणीय मानिन्छ। मुस्लिम मानिसहरुलाई यस महिनामा पूर्ण सादगीदेखि रहना हुन्छ दिनका समय।

ओर सबैभन्दा अफ्ज्ल रबी अल-अव्वल क महिना मानिन्छ। यस ्मे प्यारे नबी सल्ल्ल््लाहु अल््य्ही व्स्ल्ल्म कि पयदाइस हुइ ।

सप्ताहका दिवस[सम्पादन गर्ने]

इस्लामी सप्ताह, यहूदी सप्ताहका समान नैं हुन्छ, जो कि मध्य युगीय ईसाई सप्ताह समान हुन्छ। यसको प्रथम दिवस पनि रविवारका दिन नैं हुन्छ। इस्लामी एवं यहूदी दिवस सूर्यास्तका समय आरम्भ हुन्छन्, जबकि ईसाई एवं ग्रहीय दिवस अर्धरात्रिमा आरम्भ हुन्छन्। [३] मुस्लिम साप्ताहिक नमाज हेतु मस्जिदहरुमा छैटौं दिवसको दिउँसो एकत्रित हुन्छन्, जो कि ईसाई एवं ग्रहीय शुक्रवासलाई हुन्छ। ("यौम जो संस्कृत मूल "याम"देखि निस्क्यो छ,يوم" अर्थात दिवस)

अरबी नाम नेपाली नाम उर्दू नाम फारसी नाम फारसी मा
यौम अल-अहद يوم الأحد रविवार इतवार اتوار येक-शानबेह
यौम अल-इथनायन يوم الإثنين सोमवार पीर پير दो-शानबेह دوشنبه
यौम अथ-थुलाथा' يوم الثُّلَاثاء मंगलवार मंगल منگل सेह-शानबेह سه شنبه
यौम अल-अरबिया يوم الأَرْبِعاء बुधवार बुद्ध بدھ चाहर-शानबेह چهارشنبه
यौम अल-खमीस يوم الخَمِيس बिहीवार जुम्महरत جمعرات पन्ज-शानबेह پنجشنبه
यौम अल-जुमुआ`a يوم الجُمُعَة शुक्रवार जुम्मा جمعہ जोमएह, वा अदिनेह جمعه वा آدينه
यौम अस-सब्त يوم السَّبْت शनिवार हफ्ता ہفتہ शानबेह شنبه

वर्षहरुको संख्या[सम्पादन गर्ने]

सारणीकृत इस्लामी क्यालेण्डर[सम्पादन गर्ने]

मुख्य तिथिहरु[सम्पादन गर्ने]

इस्लामी क्यालेण्डरको केही महत्वपूर्ण तिथिहरु छन्:

वर्तमान सम्बन्ध[सम्पादन गर्ने]

For a very rough conversion, multiply the Islamic year number by ०.९७, and then add ६२२ to get the Gregorian year number. An Islamic year will be entirely within a Gregorian year of the same number in the year २०८७४. The Islamic calendar year of १४२९ occurs entirely within the Gregorian calendar year of २००८. Such years occur once every ३३ or ३४ Islamic years (३२ or ३३ Gregorian years). More are listed here:

Islamic year within Gregorian year
इस्लामी ग्रेगो Difference
1060 1650 590
1093 1682 589
1127 1715 588
1161 1748 587
1194 1780 586
1228 1813 585
1261 1845 584
1295 1878 583
1329 1911 582
1362 1943 581
1396 1976 580
1429 2008 579
1463 2041 578
1496 2073 577
1530 2106 576
1564 2139 575

प्रयोग[सम्पादन गर्ने]

हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. Watt, W. Montgomery, "Hidjra", in P.J. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Heinrichs, Encyclopaedia of Islam Online, Brill Academic Publishers, ISSN 1573-3912 
  2. B. van Dalen, "Tarikh", in P.J. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Heinrichs, Encyclopaedia of Islam Online, Brill Academic Publishers, ISSN 1573-3912 
  3. Trawicky (2000) p. 232

बाह्य कडीहरु[सम्पादन गर्ने]


तिथि परिवर्तक[सम्पादन गर्ने]


ढाँचा:Time Topics