कर्णेल मुअम्मर गद्दाफी

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
मुअम्मर गद्दाफी
مُعَمَّر القَذَّافِي
Muammar al-Gaddafi at the AU summit.jpg
२००९को अफ्रिकी संघको सम्मेलनमा गद्दाफी

कार्यकाल
1 September 1969 – 23 August 2011
राष्ट्रपति :
प्रधानमन्त्री :
अग्रज : Position established
उतराधिकारी : Position abolished

कार्यकाल
1 September 1969 – 2 March 1977
प्रधानमन्त्री : Mahmud Sulayman al-Maghribi
Abdessalam Jalloud
Abdul Ati al-Obeidi
अग्रज : Idris (King)
उतराधिकारी : Himself (Secretary General of the General People's Congress)

कार्यकाल
2 March 1977 – 2 March 1979
प्रधानमन्त्री : Abdul Ati al-Obeidi
अग्रज : Himself (Chairman of the Revolutionary Command Council)
उतराधिकारी : Abdul Ati al-Obeidi

कार्यकाल
16 January 1970 – 16 July 1972
अग्रज : Mahmud Sulayman al-Maghribi
उतराधिकारी : Abdessalam Jalloud

कार्यकाल
2 February 2009 – 31 January 2010
अग्रज : Jakaya Kikwete
उतराधिकारी : Bingu wa Mutharika
व्यक्तिगत जानकारी
जन्म c. June 1942
Sirte, Italian Libya
(now Libya)
मृत्यु 20 अक्टोबर 2011 (69वर्ष )
Sirte or between Sirte and Misrata, Libya
राजनीतिक दल Arab Socialist Union (1971–1977)
जीवनसाथी Fatiha al-Nuri (1969–1970)
Safia el-Brasai (1971–2011)
बच्चा
अलमा मेटर Benghazi Military Academy
धर्म Sunni Islam
पुरस्कार Order of the Yugoslav Star
Order of Good Hope
हस्ताक्षर
Military service
निष्ठा लिबिया Kingdom of Libya (1961–1969)
लिबिया Libyan Arab Republic (1969–1977)
लिबिया Libyan Arab Jamahiriya (1977–2011)
सेवा/शाखा Libyan Army
पेशा वर्ष 1961–2011
क्रम Colonel
Commands Libyan Armed Forces
युद्ध Libyan-Egyptian War
Chadian-Libyan conflict
Uganda-Tanzania War
2011 Libyan civil war

कर्णेल मुअम्मर गद्दाफी ७ जुन १९४२मा लिबियाको सिर्तमा जन्मेका थिए । उनले लिबियाको सवाहबाट प्रारम्भिक शिक्षा लिएका थिए । उनी इजिप्टका राष्ट्रप्रमुख गमाल अब्दुल नासिरबाट प्रभावित थिए । सन् १९५२मा प्लोलेस्टानको पक्ष लिएर सुइज क्राइसिसको वेलामा इजरायल विरोधी आन्दोलनमा सहभागी भएका उनी सन् १९६१मा बेंघाजीस्थित लिबियाली सैनिक एकेडेमीमा अध्ययनका लागि भर्ना भए । सो एकेडेमीबाट उनले १९६६मा स्नातक सकेका थिए । उनले बेलायतबाट चारमहिने सैन्य तालिम पनि लिए । त्यसपछि उनी कमिसन्ड अफिसरका रूपमा सेनामा प्रवेश गरेका हुन् ।

कर्णेल गद्दाफीले सैन्य शक्तिको प्रयोग गरी सन् १९६९मा सत्ता हत्याउन सफल भएका थिए । उनी सन् १९००को दशकपछि अरब क्षेत्रकै सबैभन्दा धेरै समय शासन गर्ने चौथो शासकका रूपमा चिनिए । सन् १९६९मा सत्ता हत्याएपछि उनले त्यहाँको संविधान अन्त्यको घोषणा गर्दै नयाँ कानून देशमा ल्याए, जसलाई दि इन्टरनेसनल थ्योरी भनियो ।

गद्दाफीले 'दि गि्रन बुक' नामक पुस्तक पनि प्रकाशन गरेका छन् । उनले आफूलाई 'दि ब्रदर लिडर', 'गाइड अफ दिन रिभोलुसन' र 'किङ् अफ दि किङ्' का रूपमा मान्थे । उनको शासनकालमा लिबियाका जनताको प्रतिव्यक्ति आयमा समेत उल्लेख्य वृद्धि भयो ।

सन् २०११मा मध्यपूर्वका अन्य छिमेकी देशहरू इजिप्ट, ट्युनिसिया, बहराइन र यमनमा सरकारविरोधी प्रदर्शन भएसँगै लिबियामा पनि सरकारविरोधी आन्दोलन चर्केको थियो । सो प्रदर्शनलाई फ्रान्स, अमेरिका र बेलायतसहितका अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिकेन्द्रको समर्थन र सहयोग रह्यो । नेटो गठबन्धनको सेनालाई लिबिया आक्रमणमा खटाइयो । निरन्तर नेटो गठबन्धनले आक्रमण गर्दै गद्दाफीको शासनलाई कमजोर पार्दै लग्यो । गद्दाफीको गृहनगर सिर्तमा भएकै आक्रमणमा उनी मारिए । [१]

सन्दर्भ सामाग्री[सम्पादन गर्ने]