कर्णेल मुअम्मर गद्दाफी

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
मुअम्मर गद्दाफी
مُعَمَّر القَذَّافِي

२००९को अफ्रिकी संघको सम्मेलनमा गद्दाफी

कार्यकाल
1 September 1969 – 23 August 2011
राष्ट्रपति :
प्रधानमन्त्री :
अग्रज : Position established
उतराधिकारी : Position abolished

कार्यकाल
1 September 1969 – 2 March 1977
प्रधानमन्त्री : Mahmud Sulayman al-Maghribi
Abdessalam Jalloud
Abdul Ati al-Obeidi
अग्रज : Idris (King)
उतराधिकारी : Himself (Secretary General of the General People's Congress)

कार्यकाल
2 March 1977 – 2 March 1979
प्रधानमन्त्री : Abdul Ati al-Obeidi
अग्रज : Himself (Chairman of the Revolutionary Command Council)
उतराधिकारी : Abdul Ati al-Obeidi

कार्यकाल
16 January 1970 – 16 July 1972
अग्रज : Mahmud Sulayman al-Maghribi
उतराधिकारी : Abdessalam Jalloud

कार्यकाल
2 February 2009 – 31 January 2010
अग्रज : Jakaya Kikwete
उतराधिकारी : Bingu wa Mutharika

जन्म : c. June 1942
Sirte, Italian Libya
(now Libya)
मृत्यु : 20 अक्टोबर 2011 (69वर्ष )
Sirte or between Sirte and Misrata, Libya
पुरस्कार Order of the Yugoslav Star
Order of Good Hope
राजनीतिक दल : Arab Socialist Union (1971–1977)
जीवनसाथी : Fatiha al-Nuri (1969–1970)
Safia el-Brasai (1971–2011)
सन्तान :
अध्ययन संस्था : Benghazi Military Academy
धर्म : Sunni Islam
हस्ताक्षर :
सैन्य सेवा
निष्ठा: लिबिया Kingdom of Libya (1961–1969)
लिबिया Libyan Arab Republic (1969–1977)
लिबिया Libyan Arab Jamahiriya (1977–2011)
सेवा/शाखा : Libyan Army
कार्यकाल : 1961–2011
दर्जा : Colonel
कमान्ड : Libyan Armed Forces
लडाई/युद्ध Libyan-Egyptian War
Chadian-Libyan conflict
Uganda-Tanzania War
2011 Libyan civil war

कर्णेल मुअम्मर गद्दाफी ७ जुन १९४२मा लिबियाको सिर्तमा जन्मेका थिए । उनले लिबियाको सवाहबाट प्रारम्भिक शिक्षा लिएका थिए । उनी इजिप्टका राष्ट्रप्रमुख गमाल अब्दुल नासिरबाट प्रभावित थिए । सन् १९५२मा प्लोलेस्टानको पक्ष लिएर सुइज क्राइसिसको वेलामा इजरायल विरोधी आन्दोलनमा सहभागी भएका उनी सन् १९६१मा बेंघाजीस्थित लिबियाली सैनिक एकेडेमीमा अध्ययनका लागि भर्ना भए । सो एकेडेमीबाट उनले १९६६मा स्नातक सकेका थिए । उनले बेलायतबाट चारमहिने सैन्य तालिम पनि लिए । त्यसपछि उनी कमिसन्ड अफिसरका रूपमा सेनामा प्रवेश गरेका हुन् ।

कर्णेल गद्दाफीले सैन्य शक्तिको प्रयोग गरी सन् १९६९मा सत्ता हत्याउन सफल भएका थिए । उनी सन् १९००को दशकपछि अरब क्षेत्रकै सबैभन्दा धेरै समय शासन गर्ने चौथो शासकका रूपमा चिनिए । सन् १९६९मा सत्ता हत्याएपछि उनले त्यहाँको संविधान अन्त्यको घोषणा गर्दै नयाँ कानून देशमा ल्याए, जसलाई दि इन्टरनेसनल थ्योरी भनियो ।

गद्दाफीले 'दि गि्रन बुक' नामक पुस्तक पनि प्रकाशन गरेका छन् । उनले आफूलाई 'दि ब्रदर लिडर', 'गाइड अफ दिन रिभोलुसन' र 'किङ् अफ दि किङ्' का रूपमा मान्थे । उनको शासनकालमा लिबियाका जनताको प्रतिव्यक्ति आयमा समेत उल्लेख्य वृद्धि भयो ।

सन् २०११मा मध्यपूर्वका अन्य छिमेकी देशहरू इजिप्ट, ट्युनिसिया, बहराइन र यमनमा सरकारविरोधी प्रदर्शन भएसँगै लिबियामा पनि सरकारविरोधी आन्दोलन चर्केको थियो । सो प्रदर्शनलाई फ्रान्स, अमेरिका र बेलायतसहितका अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिकेन्द्रको समर्थन र सहयोग रह्यो । नेटो गठबन्धनको सेनालाई लिबिया आक्रमणमा खटाइयो । निरन्तर नेटो गठबन्धनले आक्रमण गर्दै गद्दाफीको शासनलाई कमजोर पार्दै लग्यो । गद्दाफीको गृहनगर सिर्तमा भएकै आक्रमणमा उनी मारिए । [१]

सन्दर्भ सामाग्री[सम्पादन गर्ने]