गुगल

नेपाली विकिपीडियाबाट
(गूगल बाट पठाईएको)
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
यो लेख वा खण्ड नेपाली भाषामा नभएर अर्को भाषामा लेखिएको छ।
यदि यो लेखमा तपाईंको योगदान छ भने यसलाई नेपाली भाषामा उल्था गर्नुहोला।
एक महिनासम्म उल्थानभएमा यसलाई हटाएर नयाँ लेख बनाइने छ ।
गुगल इन्कर्पोरेशन
गुगल प्रतीक चिह्न
प्रकार सार्वजनिक
NASDAQ: GOOG
NYSE: GOOG
FWB: GGQ1
स्थापना मेन्लो पार्क, क्यालिफोर्निया
(४ सेप्टेम्बर, १९९८)[१][२]
संस्थापक सर्गेई ब्रिन
ल्यारी पेज
मुख्य कार्यालय गुगलप्लेक्स,
माउण्टेन भ्यू, क्यालिफोर्निया,
संयुक्त राज्य अमेरिका
मुख्य पदाधिकारी ल्यारी पेज
(सह-संस्थापक तथा सीइओ)
एरिक श्मिट
(कार्यकारी अध्यक्ष)
सर्गेई ब्रिन
(सह-संस्थापक)
सेवाप्रदाय क्षेत्र विश्वव्यापी
उद्योग/संस्था इन्टरनेट
कम्प्युटर सफ्टवेयर
उत्पादन गुगलका उत्पादनहरूको सूची हेर्नुहोस्
कुल कारोबार US$ 29.321 अरब (2010)[३]
प्रचालन आय US$ 10.381 अरब (2010)[३]
शुद्ध आय US$ 8.505 अरब (2010)[३]
कर्मचारी 26,316 (March 31, 2011)[३]
सहायक कम्पनिहरू एडमब, डबलक्लिक, मोटोरोला मोबिलिटी, अनटू टेक्नोलोजिज, पिकनिक, जागत
वेबसाइट गुगल डट कम

G''o''o''g''l''e

गुगल संयुक्त एक अमेरिकी बहुराष्ट्रिय सार्वजनिक कम्पनी हो, जसले इंटरनेट सर्च, क्लाउड कंप्युटिंग, र विज्ञापन प्रबिधी जस्ता ईन्टरनेट संग सम्बन्धित सामान र सेवा उपन्ब्ध गराउछ।[४] र यसले मुनाफा मुख्यतया आफ्नो विज्ञापन प्रोग्राम एडवर्ड्स (AdWords) बाट कमाउँछ।[५][६] यो कम्पनी स्टेनफोर्ड विश्वविद्यालय देखि पीएचडीको दुइ छात्र लैरी पेजसर्गेई ब्रिन द्वारा संस्थापित गरिएको थियो। यिनलाई प्रायः "गुगल गाइस"[७][८][९] को नामले सम्बोधित गरिन्छ। सेप्टेम्बर 4, 1998को यसलाई एक निजि-आयोजित कम्पनीमा निगमित गरियो। यसको पहिलो सार्वजनिक कार्य/सेवा 19 अगस्त, 2004को प्रारम्भ भयो। त्यहि दिन लैरी पेज, सर्जी ब्रिन, र एरिक स्ख्मिड्टले गुगलमा अर्को बीस वर्ष (2024) सम्म एक साथ कार्य गर्ने रजामन्दी गर्यो। कम्पनीको शुरूआत देखि नै "विश्वमा ज्ञानको व्यवस्थित तथा सर्वत्र उपलब्ध र लाभप्रद गर्न" कथित मिशन रहेको छ । कम्पनीको गैर-कार्यालयीन नारा, जोकि गुगल इन्जीनियर पौल बुखीट ले निकालयो थियो, छ – "डोन्ट बी इवल (बुरा न बनें)"। सन 2006 भन्दा कम्पनीको हेडक्वार्टर माउंटेन व्यु, कैलीफोर्निया छ।

गुगल विश्व भरमा फैले आफ्नो डाटा-केंद्रहरू भन्दा दस लाख देखि ज्यादा सर्भर चलाइन्छ, बढी दस अरबले ज्यादा खोज-अनुरोध तथा चौबीस पेटाबाईट उपभोक्ता-संबंधी डाटा संसाधित गर्दछ। गुगलको सन्युक्तिको तत्पश्चात् यसको विकास धेरै तेजी देखि भएको छ, जसको कारण, कम्पनीको मूलभूत सेवा वेब-सर्च-इंजनको वाहेक, गुगलले धेरै नयाँ उत्पादनहरूको उत्पादन, अधिग्रहण, र भागीदारीको छन्। कम्पनी ओनलाइन उत्पादक सौफ्ट्वेर, जस्तै कि जीमेल (Gmail) ईमेल सेवा, र सामाजिक नेटवर्किन्ग साधन, ओर्कुट, र हाल नै का, गुगल बज्ज प्रदान गर्छ। गुगल डेस्क्टोप कंप्युटरको उत्पादक सोफ्ट्वेरको पनि उत्पादन गर्छ, जस्तैकि वेब ब्राउजर गुगल क्रोम, फोटो व्यवस्थापन र सम्पादन सोफ्ट्वेर पिकासा, र शीघ्र सन्देशन ऐप्लिकेशन गुगल टक। विशेषतः गुगल, नेक्सस वन तथा ड्रोइड जस्तै फोनहरूमा डाले जाने वाला ओपरेटिंग सिस्टम ऐन्ड्रोइड, साथ साथै गुगल क्रोम ओएस, जुन हाललाई भारी विकास को अंतर्गत छ, तर सीआर-48 को मुख्य ओपरेटिंग सिस्टमको रूपमा प्रसिद्ध छ,को विकासमा अग्रणी छ। अलेक्सा google.comको इंटरनेटको सबै भन्दा ज्यादा दर्शित वेबसाइट बताती छ। यसको वाहेक गुगलको अन्य वेबसाइटहरू (google.co.in, google.co.uk , आदि) चोटीको सय वेबासाइटहरूमा आउँछं। यही हाल गुगलको साइट यूट्यूब (YouTube), ब्लगर (Blogger), र ओर्कुट (Orkut)को छ। ब्रैंड्जी को अनुसार गुगल विश्वको सबै भन्दा ताकतवर (नामी) ब्राण्ड छ। बाजारमा गुगलको सेवाहरूको प्रमुख भएको कारण, कम्पनीको आलोचना धेरै समस्याहरू, जसमा व्यक्तिगतता, कापीराइट, र सेंसरशिप शामिल छन्, देखि भएको छ।

इतिहास[सम्पादन गर्ने]

मुख्य लेख: गुगलको इतिहास

चित्र:Google1998.png
गुगलको प्रारंभिक मुखपृष्ठ एक साधारण डिजाइन थियो किन भनें यसको संस्थापक वेब पेज डिजाइनिंगको भाषा, एचटीएमएल (HTML)मा अनुभवी थिएनन्।

गुगलको शुरुवात 1996मा एक रिसर्च परियोजनाको समयमा लैरी पेज तथा सर्जी ब्रिनले गर्यो। उन समय लैरी र सर्जी स्टैनफौर्ड युनिवर्सिटी, कैलिफोर्नियामा पीएचडीको छात्र थिए। उन समय, पारंपरिक सर्च इन्जिन सुझाव (रिsaसल्ट)को वरीयता वेब-पेजमा सर्च-टर्मको गणना देखि तय गर्थे, जब कि लैरी र सर्जीको अनुसार एक राम्रो सर्च सिस्टम त्यो हुनेछ जुन वेबपेजहरूको ताल्लुकको विश्लेषण करे। यस नयाँ प्रविधीको वहाँले ं पेजरैंक (PageRank)को नाम दिए। यस प्रविधीमा कुनै वेबसाइटको प्रासंगिकता/योग्यताको अनुमान, वेबपेजहरूको गिनती, तथा उन पेजहरूको प्रतिष्ठा, जुन आरम्भिक वेबसाइटको लिंक गर्छनको आधारमा लगाइन्छ।

1996मा आईडीडी इन्फोर्मेशन सर्विसेसको रबिन लि ले “रैंकडेक्स” नामक एक सानो सर्च इन्जिन बनाया थियो, जुन त्यहि प्रविधीमा काम गरिरहेको थियो। रैंकडेक्सको प्रविधी लिले पेटेंट करवा लिया र त्यस पछि त्यहि प्रविधीमा उनले बायडु नामक कम्पनीको स्थापना चीनमा गर्यो। पेज र ब्रिनले शुरुवातमा आफ्नो सर्च इन्जिनको नाम “बैकरब” राखयो थियो, किन भनें यो सर्च इन्जिन पछिल्लो लिंक्स (backlinks)को आधारमा कुनै साइटको वरीयता तय करता थियो।

अंततः, पेज र ब्रिनले आफ्नो सर्च इन्जिनको नाम गुगल (Google) राखयो। गुगल अंग्रेजीको शब्द “googol”को गलत वर्तनी छ, जसको मतलब है− त्यो नम्बर जसमा एक पछि सय शुन्य हो। naamनाम “gooगुगल” यस कुराको दर्शाउइन्छ कि कम्पनीको सर्च इन्जिन मान्छेको लागि जानकारी ठूलो मात्रामा उपलब्ध गर्नको लागि कार्यरत छ। आफ्नो शुरुआती दिनहरूमा गुगल स्टैनफौर्ड विश्वविद्यालयको वेबसाइटको अधीन google.stanford.edu नामक डोमेन देखि चला। गुगलको लागि उनको डोमेन नाम 15 सेप्टेम्बर, 1997को रजस्टर भयो। सेप्टेम्बर 4, 1998को यसलाई एक निजि-आयोजित कम्पनीमा निगमित गरियो। कम्पनीको पहिलो ओफिस सुसान वोज्सिकि (उनको दोस्त)को गराज मेलनो पार्क, कैलिफोर्नियामा स्थापित भयो। क्रेग सिल्वरस्टीन, एक साथी पीएचडी छात्र, कम्पनीको पहिले कर्मचारी बनें।

वित्तीयन र आरम्भिक सार्वजनिक सेवाएँ[सम्पादन गर्ने]

गुगलको निगमन भन्दा पहिले नै एन्डी बेख्टोल्शीम, सन माइक्रोसिस्टम्स को सहसंस्थापक,ले अगस्त 1998मा गुगलको एक लाख डलरको वित्तिय सहायता दी। 1999को शुरुवात मा, जब उनि स्नातकको छात्र थिए, ब्रिन र पेजको लाग्यो कि उनि सर्च इन्जिनमा धेरै समय व्यतीत गर्दै छन्, र पढाईमा ध्यान हैन दे रह्नुहोस। यस कारण उनले यसलाई बेचन निर्णय लिया र एक्साइट कम्पनीको सीईओ जर्ज बेलको दस लाखमा बेचन प्रस्ताव राखयो। वहाँले यो प्रस्ताव ठुकरा दिए। र त्यस पछि आफ्नो यस फैसलेको लागि विनोद खोसलाको आलोचना गर्यो। जबकि, खोसलाले 750,000 डलरमा कम्पनी किनने ब्रिन र पेजले कुरा पनि गर्‍यो थियो। तब खोसला एक्साइटको उद्यम पूँजीपति थिए। 7 जून, 1999को कम्पनीमा 250 लाख डलर लगान घोषणाको गई, यो घोषणा प्रमुख निवेशकोंको सहित उद्यम पूंजी कम्पनी क्लीनर पर्किन्स कौफील्ड एन्ड बायर्स तथा सीकोया कैपीटल को तरफ देखि गरियो।

गुगलको आरम्भिक सार्वजनिक सेवाहरू (IPO) पाचँ वर्ष बाद, 19 अगस्त, 2004 देखि चालु भयो। कम्पनीले आफ्नो 1,96,05,052 शेयरहरूको दाम 85 डलर प्रति शेयर राखयो। शेयरहरूलाई बेचनको लागि एक अनौठो ओनलइन निलामी फर्मेटको प्रयोग गरियो। यसको लागि मर्गन स्टेनलीक्रेडिट सुयस, जोकि यस निलामीको बिमाकर्ता थिए, द्वारा बनाये गए एक प्रणालीको उपयोग गरियो। 1.67 अरब डलरको बिक्रीले गुगलको बाजारमा 23 अरब डलरले अधिकको राशि देखि पूंजीकृत गर्यो। 2,710 लाख शेयरहरूको विशाल बहुमत गुगलको नियंत्रणमा रहा, र एकदम गुगल कर्मचारी शीघ्र नै कागजी लखपति बन गये। याहू! (Yahoo!), गुगलको प्रतिद्वंद्वी,को पनि बडा फाइदा भयो, किन भनें उन समय याहू!को नजीकै गुगलको 84 लाख शेयरहरूको स्वामित्व थियो।

केहि मान्छेको लाग्यो कि गुगलको यो आईपीओ निस्संदेह कम्पनी संस्कृतिमा हेरफेर गर्नेछ। यसको धेरै कारण थिए, जस्तैकि, शेयरधारकहरूको कम्पनीमा उनको कर्मचारीहरू लाई हुने लाभमा कटौतीको लागि दाब, किन भनें यो एक तथ्य थियो कि कम्पनीको भएका ठूलो फाइदाले धेरै कर्मचारी शीघ्र कागजी लखपति बन गए थिए। यसको जवाबदेही मा, सह सन्स्थापक सर्जी ब्रिन र लैरी पेजले एक रिपोर्टमा आफ्नो सम्भावित निवेशकहरूलाई यो आश्वसन दिए कि कम्पनीको आईपीओ भन्दा कम्पनीको कार्य गर्ने प्रणालीमा कुनै अनचाहा बदलाव हुनेछैन। वर्ष 2005 मा, यद्यपि, द न्यु यर्क टाइम्समा छपे लेखहरू तथा अन्य सूत्रहरू देखि एसा लाग्न लाग्यो कि गुगल आफ्नो एंटी-कर्पोरेट, नो इवल सिद्धान्तले भटक रहेको छ । कम्पनीले यस विशिष्ट कार्य प्रणालीको बनाये राखनको लागि एक मुख्य संस्कृति अधिकारीको पद नियुक्त गर्यो। यस पदको अधिकारी मानव संसाधन निदेशक पनि हुन्छ। मुख्य संस्कृति अधिकारीको उद्देश्य कम्पनीमा कम्पनीको सिद्धान्त लाई विकसित गर्न तथा उसलाई बनाये रख्नना छ। इससंग-साथ उन विषयहरूमा पनि काम गर्न छ, जसबाट कम्पनी आफ्नो मूलभूत सिद्धांत: एक स्पष्ट संगठन संग एक सहयोगपूर्ण परिवेश, तर कायम रहे। गुगलको आफ्नो पूर्व कर्मचारीहरू संग लैंगिक भेद भाव तथा वृद्धोंको प्रति अनुचित व्यवहार जस्तै आरोपहरूको पनि सामना गर्न पर्यो छ।

ओनलाइन विज्ञापनले भयो भारी बिक्री र आय देखि आईपीओ पछि बाकी बचे शेयरहरूको प्रदर्शन पनि बाजारमा राम्रो रहा, उन समय पहिलो पल्ट 31 अक्टूबर, 2007को शेयरहरूको दाम 700 डलर भएको थियो। शेयरोंको दाममा बढोतरीको मुख्य कारण व्यक्तिगत निवेशक थिए, नाहि कि प्रमुख संस्थागत निवेशक र म्यूचुअल फंड। गुगल, अब NASDAQ स्टक एक्सचेंजमा टिकर चिन्ह GOOG तथा फ्रैंकफर्ट स्टक एक्स्चेंज मा टिकर चिन्ह GGQ1 देखि सूचीबद्ध छ।

विकास[सम्पादन गर्ने]

मार्च 1999 मा, कम्पनीले आफ्नो कार्यालयहरूलाई पेलो एल्टो, कैलिफोर्निया मा स्थानांतरित गर्यो, जोकि धेरै अन्य ठूलो सिलिकन वैली कम्पनिहरूको ठीकाना छ। यसको एक वर्ष बाद, पेज र ब्रिनको शुरुवाती विमुखताको बावजूद, गुगलले खोज-शब्दों/संकेतशब्द (keywords) भन्दा जोडिएको विज्ञापनहरू लाई बेचन शुरु गर्यो। खोज-पृष्ठको साफ-सुथरा तथा गति बनाये राखनको लागि, विज्ञापन केवल पाठ्य (text) आधारित थिए। संकेतशब्दको बिक्री उनको बोली तथा क्लिकोंको संयोजनको आधारमा गरिन्थ्यो। यसको लिये nyuuन्यूनतम बोली पाँच सेन्ट प्रति क्लिक थियो। संकेतशब्द देखि विज्ञापनहरू लाई बेचन यो मोडेल पहिलो पल्ट गोटू.कम (Goto.com)—आयडियालैब को बिल ग्रौस को एक उपोत्पाद—द्वारा गरियो। यस कम्पनीले आफ्नो नाम ओवरचर सर्विसेस रख लिया, र गुगलमा उनको ॠण-प्रति-क्लिक र बोलीको पेटेंट्सको कथित उल्लघन गर्ने मुद्दा गर्यो। ओवरचर सर्विसेस त्यस पछि याहू द्वारा किनयो लिया गयो र यसको नया नाम याहू! सर्च मार्केटिंग राखियो। पेटेंट्सको उल्लंघनको मामला आपसमा सुलझा लिया गाया। यसको लिये गुगलले आफ्नो सामान्य शेयरहरूमा भन्दा केहीको हिस्सेदारी याहू!को दी, र उनको बदले पेटेंट्सको शाश्वत लाईसेंस आफ्नो नाम करवा लिया।

उसी समय, गुगलको आफ्नो पृष्ठ-वरियता (PageRank) तन्त्रको पेटेंटको प्राप्ति भयो। यो पेटेंट आधिकारिक तरिकामा स्टैनफोर्ड विश्वविद्यालयको सौंपा गएको थियो, र आविष्कारकको रूपमा लरेंस पेजको सूचीबद्ध गर्दछ। 2003 मा, दुइ अन्य कार्यालयहरूलाई कम पडता देखते हुए, कम्पनीले आफ्नो वर्तमान कार्यालय सिलिकन ग्राफिक्स देखि लीसमा 1600 एम्फीथिएटर पार्कवे, माउंटेन व्यु, कैलिफोर्निया मा चालू गर्यो। गुगलको यो कार्यालय परिसर (कम्प्लेक्स) गुगलप्लेक्स (Googleplex)को नामले जानिन्छ, यो अंग्रेजी शब्द googolplex को तर्क छ, जसको मतलब/मान छ 1010100। तीन वर्ष पश्चात, गुगल 319 मिलियन डलरमा सिलिकन ग्राफिक्स देखि आफ्नो कार्यालय परिसर खरीदलिन्छ। तब तक, “गुगल” रोजमर्रामा प्रयोग गरेजाने वाला शब्द बन चुका थियो। यस कारण शब्द “गुगल” मेरियम वेबस्टर कलेजिएट शब्दकोशओक्सफोर्ड अंग्रेजी शब्दकोष मा “जानकारी प्राप्त गर्नको लागि गुगल सर्च इन्जिनको प्रयोग”को परिभाषा देखि शामिल गर्‍यो गया।

अधिग्रहण र भागीदारी[सम्पादन गर्ने]

यिनलाई पनि हेर्नुहोस: गुगल द्वाराको अधिग्रहणों सूची 2001 देखि गुगल ने, मुख्यतया लघु उद्यम पूंजी कम्पनीहरूमा आफ्नो ध्यान केन्द्रित गरदै, धेरै कम्पनिहरू लाई अधिकृत गरे । 2004मा गुगलले कीहोल, निग. (Inc.) को अधिकृत गर्यो। उन समय कीहोलले अर्थ व्युवर नामले एक सौफ्टवेयर तैयार गरेको थियो जुन पृथ्वीको 3-डी दृश्य प्रदर्शित करता थियो। 2005मा गुगलले यसलाई गुगल अर्थको नाम दिए। 2007मा गुगलले ओनलाइन विडियो साइट यूट्यूबको 1.65 अरब डलरमा किन्यो। 13 अप्रिल, 2007को गुगलले डबलक्लिक नामक कम्पनीको 3.1 अरब डलरमा अधिकृत गर्यो। यस अधिग्रहण देखि गुगलको डबलक्लिक संग-साथ उनको वेब प्रकाशकहरू र विज्ञापन एजेंसियों भन्दा राम्रा सम्बन्धहरूको अमूल्य प्राप्ति भयो। त्यस पछि त्यसै वर्ष, गुगलले 50 मिलियन डलरमा ग्रैंडसेन्ट्रल को किनयो। यसलाई त्यस पछि गुगल वयस को नाम दिइएको। 5 अगस्त, 2009को गुगलले आफ्नो पहिलो सार्वजनिक कम्पनी भिडियो सफ्टवेयर निर्माता ओन2 टेक्नोलजीजको 106.5 मिलियन डलरमा अधिकृत गर्यो। गुगलले आर्द्वर्क, एक सामाजिक नेटवर्क खोज इन्जिन,को 50 मिलियन डलरमा अधिकृत गर्यो। गुगलले आफ्नो आंतरिक ब्लगमा टिप्पणी गर्यो, “हम सहकारिताको लागि अग्रसर छन्, तकि हामी देख सकें कि हामी यसलाई कहाँ सम्मले जा पाउछन”। र, अप्रिल 2010 मा, गुगलले एक साना हार्डवेयर उद्यम एग्निलक्सको अधिकरणको घोषणा गर्यो।

कई कम्पनिहरू लाई किनन संग-साथ, गुगलले अन्य धेरै संगठनहरू संग अनुसन्धानलेले गरेर विज्ञापनको क्षेत्रमा भागीदारी गर्यो। 2005 मा, गुगलले नासा एम्स रिसर्च सेन्टर संग 1,000,000 वर्ग फुट (93,000 वर्ग मीटर) कार्यालयी क्षेत्रको निर्माणको लागि भागीदारी गर्यो। यिनी कार्यालयहरूको उपयोग ठूलो मात्रामा डेटा प्रबंधन, नैनोप्रविधी, वितरित संगणन, तथा अंतरिक्ष उद्योगको उद्यम भन्दा जोडिएको परियोजनाहरूमा अनुसन्धान गर्नको लागि गरे जायेगा। त्यसै वर्ष अक्टूबर मा, गुगलले सन माइक्रोसिस्टम्स भन्दा एक दोस्रोको प्रविधीहरूको आदान-प्रदान र वितरणको लागि भागीदारी गर्यो। कम्पनीले टाइम वर्नर को एओएल संग एक दोस्रोको भिडियो खोज लेवाहरूमा वृद्धिको लागि भागीदारी गर्यो। गुगलको 2005मा भयो धेरै भागीदारियहरूमा मोबाईल यन्त्रहरूको लागि .मोबि टप-लेवल डोमेन को वित्तीयन तथा ठूलो कम्पनिहरू जस्तै माइक्रोसाफ्ट, नोकिया, र एरिक्सन शामिल छन्। गुगलले मोबाईल विज्ञापन मार्केटको देखते हुए, “एड्सेंस फर मोबाईल” चालू गर्यो। विज्ञापन जगतमा आफ्नो पहुँच अगाडी बढाउँदै, गुगल र न्यूज कर्प. को फक्स इंटरएक्टिव मीडियाले लोकप्रिय सामाजिक नेटवर्किंग साइट माइस्पेसमा खोज र विज्ञापन प्रदान गर्नको लागि 900 मिलियन डलरको समझौता गर्यो।

अक्तूबर 2006 मा, गुगलले विडियो-शेयरिंग साइट यूट्युबको 165 अरब डलरमा अधिकृत गर्ने घोषणा गर्यो। 13 नोभेम्बर, 2006को यस सम्झौताको अन्तिम रूप दिइएको। गुगल यूट्यूब चलानको खर्चको विस्तृत आंकडे प्रस्तुत गर्दैन, र 2007मा यूट्युबको राजस्वको एक नियामक सूचीमा गुगलले उसलाई “अनावश्यक” भने । जून 2008 मा, अंग्रेजी मैगजीन फर्ब्समा छपे एक लेखको अनुसार विज्ञापनहरूको बिक्रीमा भयो वृद्धी देखि 2008मा यूट्युबले 200 मिलियन अमेरिकी डलर कमाया। 2007 मा, गुगलले नोराड ट्रैक्स सांता, एक सेवा जुन क्रिसमसको पुर्वसंध्यामा सांता क्लसको यात्राको अनुकरण गर्ने दावा गर्छ,को प्रयोजन भूतपूर्व प्रायोजक एओएलको विस्थापित गरदै गुगल अर्थको माध्यमले “सांताको अनुकरण” पहिलो पल्ट 3-डीमा चालू गर्यो। गुगल-स्वामित्वको अधीन यूट्यूबमा नोराड ट्रैक्स सांताको एक नया च्यानल पनि मिल्यो।

2008 मा, गुगलले जियोआई भन्दा एक उपग्रह, जुन गुगल अर्थको उच्च-विश्लेषण (0.41 मीटर मोनोक्रोम र 1.65 मीटर रगीन) चित्र उपलब्ध गराउइन्छ,को प्रक्षेपणको लागि साझेदारी गर्यो। यो उपग्रह वैंडबर्ग एयर फोर्स बेस देखि 6 सेप्टेम्बर, 2008को प्रक्षेपित गरियो। 2008मा गुगलले यो घोषित गरे कि त्यो लाइफ मैगजीन देखि साझेदारी गर्नेछ र उनको तस्वीरहरूको एक संग्रह गर्‍यो मेजबानी पनि गर्नेछ। संग्रहको चित्रहरू मध्ये केहीको प्रकाशन पत्रिकामा कहिल्यै भयो नै हैन। उनि चित्र जलांकित थिए, र सबैमा कपीराइट नोटिस छपा भएको थियो, यसको बावजूद कि उनि लोक प्रक्षेत्र को दर्जे गरेको थियों।

2010 मा, गुगल एनर्जी ले आफ्नो पहिलो निवेश, एक अक्षय-उर्जा परियोजना मा, 38.8 मिलियन डलरको उत्तर डकोटामा दुइ वायु उर्जा फारमहरूमा गर्यो। कम्पनीले बतया कि यिनी दुइ फारमहरू देखि 169.5 मेगावाटको पावर उत्पन्न हुनेछ, जोकि 55,000 घरहरू लाई बिजुली प्रदान गराउन सक्छ। यो फारम, जुन कि नेक्स्टएरा एनर्जी रिसोर्सेस द्वारा विकसित भएको थियो, उन इलाकेमा खनिज इंधनको प्रयोग लाई कम गरेर देगा, र लाभान्वित पनि गर्नेछ। नेक्स्टएरा एनर्जी रिसोर्सेसले गुगलको उनको बीस प्रतिशत शेयरको हिस्सेदारी बेची, ताकि उनि उन परियोजनको विकासमा र पैसा लाग्यो सकें। र फेरि 2010 मा, गुगलले ग्लोबल आईपी सोल्युशन्स, जोकि नर्वेमा वेब-आधारित टेलेकन्फ्रेंसिंग र अन्य सम्बंधित सेवाहरू प्रदान गर्छ,को किनयो। यस अधिग्रहण देखि गुगलले टेलीफोन शैलीको सेवाहरूको आफ्नो उत्पादनहरू सूचीमा जोड लिया। 27 मई, 2010को गुगलले मोबाईल विज्ञापन नेट्वर्क, एड्मोबको अधिग्रहणको घोषणा गर्यो। यो अधिग्रहण संघीय व्यापार आयोग द्वारा गरिएको यस अधिग्रहणको छानबीन पछि भयो। गुगलले यस अधिग्रहणको लागतको व्याख्या हैन गर्यो। जुलाई 2010 मा, गुगलले आयोवा विंड फारमले 114 मेगावाटको उर्जा अर्को 20 वर्ष सम्म किनने समझौता गर्यो।

4 अप्रिल, 2011को द ग्लोबल एन्ड मेल को एक रिपोर्टमा भने गयो कि गुगलले छ हजार नोर्टेल नेटवर्क पेटेंटको लागि 900 मिलियन डलरको बोली लगाए छ।

उत्पाद र सेवाएँ[सम्पादन गर्ने]

यिनलाई पनि हेर्नुहोस: गुगल उत्पादनहरूको सूची

विज्ञापन[सम्पादन गर्ने]

गुगलको आयको निन्यानवे प्रतिशत भाग उनको विज्ञापन कार्यक्रमहरू देखि आउछ। 2006को वित्तीय वर्ष मा, कम्पनीले कुल 10.492 अरब डलर विज्ञापनले र केवल 112 मिलियन डलर लाइसेन्स प्राप्ति र अन्य श्रोतों भन्दा कमानेको सूचना दी। ओनलाइन विज्ञापनको बाजारमा गुगलले आफ्नो धेरै नवोत्पादहरूलाई कार्यान्वित गरेको छ, यस कारण गुगल बाजारको शीर्ष ब्रोकरों मध्ये छ। डबलक्लिक कम्पनीको प्रविधीको प्रयोगएरको गुगल प्रयोक्ताको हित तथा उन विज्ञापनहरू लाई लक्षित गर्छ जुन आफ्नो तथा प्रयोक्ताको सन्दर्भमा प्रासंगिक छन्। गुगल विश्लेषिकी (गुगल एनालिटिक्स) वेबसाइटको मालिकहरूलाई मान्छेद्वारा उनको वेबसाइटको प्रयोग गरे जानकारी प्राप्त गराउइन्छ, उदाहरणको लागि कुनै पेजमा सबै लिंक्सको क्लिक दर परखना। गुगल विज्ञापन एक दो-भाग कार्यक्रममा तेश्रो पक्षको वेबसाइटमा राखन सकिन्छ। गुगल ऐडवर्ड्स विज्ञापनकर्ताको गुगलको नेटवर्कमा विज्ञापन प्रदर्शित गर्ने अनुमति ॠण-प्रति-क्लिक या ॠण-प्रति-दर्शनको योजना द्वारा दिइन्छ। समान सेवा, गुगल एडसेन्स, वेबसाइट धारकहरूलाई विज्ञापन उनको वेबसाइटमा प्रदर्शित गर्न तथा विज्ञापनको प्रति क्लिकमा पैसा कमानेको अनुमति दिइन्छ।

क्लिक-धोखाधडी, कुनै व्यक्ति या स्वचालित स्क्रिप्टको बिना कुनै चासोले उत्पादनहरूको विज्ञापनहरूमा “क्लिक” गर्न, देखि निपटनेमा गुगलको असमर्थता यस कार्यक्रमको धेरै नोकसान र आलोचनाहरूमा भन्दा एक छ, जस कारण विज्ञापनकर्ताको अनावश्यक भुगतान गर्न पर्छ। 2006को उद्योग रिपोर्टहरूमा यो दावा गरियो कि लगभग 14 देखि 20 प्रतिशत क्लिक कपटी या अमान्य थिए। isयसको वाहेक, गुगलको “खोजको भित्र खोज” सेवामा पनि विवाद भएको छ, जसमा एक माध्यमिक खोज बक्स कुनै वेबसाइटको भित्र उपयोगकर्ताको खोजएरनेमा मदद गर्दछ। शीघ्र नै यो भनियो कि जब “खोजको भित्र खोज” सेवाको प्रयोग कुनै विशेष कम्पनीको लागि गरे जाता तब, सम्बन्धित विज्ञापनहरू संग-साथ प्रतियोगी तथा प्रतिद्वंद्वी कम्पनिहरूको विज्ञापन पनि दर्शित हुन्थे, जस कारण धेरै उपयोगकर्ता साइटले बाहिर निकल जान्थे। गुगलको विज्ञापन कार्यक्रमको बिरुद्ध एउटा अझै अर्को शिकायत विज्ञापनदाताहरूको उनको सेंसरशिप छ, हुनत धेरै मामला डिजिटल मिलेनियम कपीराइट अधिनियम को अनुपालनमा चासो राखछन। उदाहरणको लागि, फरवरी 2003 मा, गुगलले ओशियाना, एक गैर सरकारी संस्था हो जुन एक प्रमुख क्रूज जहाजको मलजल उपचार पद्धतिहरूको विरोध गरिरहेको थियो,को विज्ञापन दिखाना बंद गर्‍यो थियो। उन समय गुगलले संपादकीय नीति उद्धृत गरदै कहा, “गुगल यस्तो विज्ञापन या साइट स्वीकार गर्दैन जुन अन्य व्यक्तिहरू, समूहहरू, या संगठनहरूको बिरुद्ध वकालत करता हो।" यस नीतिको त्यस पछि बदलइयो। जून 2008 मा, गुगलले याहू! संग एक विज्ञापन सम्बन्धी समझौता गर्यो, जसमा याहू! आफ्नो वेबपेजहरूमा गुगलको विज्ञापन प्रदर्शित गर्ने अनुमति देगा। दुवै कम्पनीहरूको बीच यो गठबंधन कहिल्यै पूरा न हो सका किन भनें अमेरीकी न्याय विभाग को लाग्यो कि यो गठबंधन अविश्वसनीयता (स्पर्धारोधी तत्वहरू)को जन्म देगा। परिणामस्वरूप, गुगलले नोभेम्बर 2008मा सबै सम्झौता फिर्ताले लिये।

आफ्नो उत्पादनहरूको विज्ञापनको एक प्रयास मा, गुगलले डेमो स्ल्याम नामक वेबसाइटको शुभारंभ गरे जुन उनको उत्पादनहरूको प्राविधिकको वर्णित गर्नको लागि विकसित गरियो। हरेक सप्ताह, दुइ टीमहरूलाई नयाँ सन्दर्भहरूमा गुगलको प्रविधी लगाए पछि प्रतिस्पर्धा हुन्छ। सर्च इन्जिन जर्नलले भने कि डेमो स्ल्याम, “एक एसी ठाँउ हो जहाँ रचनात्मक तथा प्राविधिकको समझ राखन वाला मान्छे दुनियाको बाकी मान्छेको दुनियाको नवीनतम र महानतम प्रौद्योगिकी सम्झिनको लागि विडियो बना सकते छन्।”

सर्च (खोज) इंजन[सम्पादन गर्ने]

चित्र:गुगल भारत.png
गुगलको वेबपृष्ठ भारतीय संस्करण: google.co.in

गुगल सर्च, एक वेब खोज इन्जिन, कम्पनीको सबै भन्दा लोकप्रिय सेवा हो। नोभेम्बर 2009मा कमस्कोर (comScore) द्वारा प्रकाशित एक अनुसन्धानको अनुसार, गुगल संयुक्त राष्ट्र अमेरिकाको बजारमा प्रमुख खोज इन्जिन हो, जसको बाजारमा 65.6%को हिस्सेदारी छ। गुगल अरबहरू वेब पृष्ठहरूलाई अनुक्रमित गर्दछ, ताकि उपयोगकर्ता, खोजशब्दहरू र ओपरेटरोंको प्रयोगको माध्यम ले, सही जानकारीको खोजएर सकें। यसको लोकप्रियताको बावजूद, गुगल सर्चको धेरै संगठनहरू देखि आलोचाना मिली छ। 2003 मा, न्यूयर्क टाइम्सले गुगल अनुक्रमणको बारेमा शिकायत गर्यो, उनले आफ्नो साइटको सामाग्रीको गुगल कैशिंग को उन सामाग्रीमा लागू उनको कपीराइटको उल्लंघन भने । यस मामला मा, नेवादाको संयुक्त राज्य जिल्ला न्यायालयले फील्ड बनाम गुगल र पार्कर बनाम गुगलको फैसला गुगलको पक्षमा सुनाया। यसको वाहेक, प्रकाशन 2600: द हैकर क्वार्टर्ली ले उन शब्दहरूको एक यस्तो सूची तैयारको छ जसमा यस दिग्गज कम्पनीको नयाँ त्वरित (instant) खोज सुविधा खोज हैन करेगी। गुगल वचले गुगल पेजरेंक एल्गोरिथमको आलोचना गरदै भने कि यो नयाँ वेबसाइटहरूको खिलाफ भेदभाव र स्थापित साइटहरूको पक्षमा छ, र गुगल र एनएसएसीआईएको बीच सम्बन्ध भएको आरोप लगाया। आलोचनाको बावजूद, बुनियादी खोज इन्जिन विशिष्ट सेवाहरू, जस्तै कि छवि खोज इन्जिन, गुगल समाचार खोज साइट, गुगल मैप्स, र अन्य सहित फैल्यो छ। 2006को शुरुवातमा कम्पनीले गुगल भिडियोको शुभारंभ गर्यो, जसको प्रयोग उपयोगकर्ता इंटरनेटमा भिडियो अपलोड, खोज, र देखनेको लागि गर्न सक्छन्। 2009 मा, तथापि, खोज लेवाको पहलुमा ध्यान केंद्रित गर्नको लागि गुगलले गुगल भिडियोमा अपलोडको बंद गरेर दी। यहाँ सम्मको उपयोगकर्ताको कम्प्यूटरमा फाइलोंको खोजको लागि गुगलले गुगल डेस्कटप विकसित गर्यो। गुगलको खोजमा सबै भन्दा हालहीको गतिविधि संयुक्त राज्य पेटेंट र ट्रेडमार्क कार्यालय देखि साझेदारीको छ, जसबाट पेटेंट र ट्रेडमार्कको बारेमा जानकारी मुफ्तमा उपलब्ध होगी।

गुगल बुक्स्, एउटा अझै अर्को विवादास्पद खोज लेवा हो जसको गुगल मेजबानी गर्दछ। कम्पनीले पुस्तकहरूको स्कैनिंग तथा सीमित पूर्वावलोकन, र अनुमति संग पुस्तकहरूको पूर्ण अपलोडिंग आफ्नो नयाँ पुस्तक खोज इन्जिनमा चालू गर्यो। 2005 मा, ओथर्स गिल्ड, एक समूह जुन 8000 अमेरिकी लेखकहरूको प्रतिनिधित्व गर्दछ,ले न्यूयर्क शहरको एक संघीय अदालतमा यस नयाँ सेवामा गुगलको बिरुद्ध एक वर्ग कार्रवाई मुद्दा दायर गर्यो। पुस्तकहरूको सम्बन्धमा गुगलले भने छ कि यो सेवा कपीराइट कानूनको सबै मौजूदा र ऐतिहासिक अनुप्रयोगहरूको अनुपालन गर्छ। अंततः एक संशोधित निपटानको लागि, 2009मा गुगलले स्कैनिंग अमरीका, ब्रिटेन, ओस्ट्रेलिया, र क्यानाडाको किताबहरू सम्म सीमित गर्यो। यसको वाहेक, पेरिस सिविल कोर्टले 2009को अन्तमा गुगलको खिलाफ उनको डेटाबेस देखि ला मार्टिनियर (एडिशन डु सिउल)को काम हटाउने फैसला सुनाया। एमाजन.कम (Amazon.com) भन्दा अगाडी निकलनेको लागि गुगल नयाँ किताबहरूको डिजिटल संस्करण बेचन योजना गरेर रहेको छ । त्यहि तरह, नवागंतुक बिंग को जवाब मा, 21 जुलाई, 2010को गुगलले आफ्नो छवि खोजमा थंबनेल को प्रवाहित क्रम चालू गर्यो, जुन इंगित गर्दा खेरि फैल (बडे हो) जान्छन्। हुनत वेब खोज अझै पनि एक थोक (बैच) प्रति पृष्ठको प्रारूपको अनुसार दिखाई दिछन, 23 जुलाई, 2010 से, केही अंग्रेजी शब्दहरूको शब्दकोश परिभाषा वेब खोजहरूको लागि लिंक गरियो परिणामहरूको माथि दिखने लगे। उच्च-गुण्वत्ताको महत्त्व दिदै मार्च 2011मा गुगलले आफ्नो एल्गोरिथम परिवर्तित गर्यो।

उत्पादकता उपकरण[सम्पादन गर्ने]

आफ्नो मानक वेब खोज लेवाहरूको वाहेक, गुगलले पिछ्ले केही वर्षहरूमा धेरै ओनलाइन उत्पादकता उपकरण जारी गरे छन्। जीमेल, गुगल द्वारा एक मुक्त वेबमेल सेवा हो, जुन उन समय निमंत्रण-आधारित बीटा कार्यक्रमको रूपमा 1 अप्रिल, 2004को शुरू गरियो, र 7 फरवरी, 2007को साधारण जनताको लागि उपलब्ध गरइयो। यस लेवाको बीटा स्थितिले 7 जुलाई, 2009को उन्नत गरियो, उन समय यस लेवाको 146 मिलियन मासिक प्रयोक्ता थिए। यो ओनलाइन ईमेल कुनै पहिलो एसी सेवा हुनेछ जुन एक गीगाबाइट भण्डारणको लागि प्रदान करेगी, तथा कुनै इंटरनेट फोरमको तरिका एक नै वार्तालापको लागि पठाियो ईमेलहरूलाई एक सूत्रमा राखन वाला पहिलो सेवा हुनेछ। यो सेवा वर्तमानमा 7400 मेगाबाइट भन्दा पनि अधिक भण्डारण मुफ्तमा प्रदान गर्छ, र अतिरिक्त भण्डारण जुन 20 जीबी देखि 16 टेराबाइट छ, 0.25 अमेरिकी डलर प्रति जीबी प्रति वर्षको दर देखि उपलब्ध छ। यसको वाहेक, AJAX, एक प्रोग्रामिंग प्रविधी जुन वेबपेजहरूको बिना ताजा (रिफ्रेश) गरे संवादात्मक बनाइन्छ,को अग्रणी प्रयोगको लागि जीमेल सफ्टवेयर डेवलपर्सको बीच जानिन्छ। जीमेलको आलोचना संभावित डेटा प्रकटीकरण, एक जोखिम जुन धेरै ओनलाइन वेब अनुप्रयोगहरू संग जूडा छ,को कारण पनि भएको छ। स्टीव बाल्मर (माइक्रोसफ्टको सीईओ), लिज फिगेरा, मार्क रैश, र गुगल वचको संपादकहरूको मानन छ कि जीमेलमा ईमेल सन्देशहरूको प्रसंस्करण यथार्थ उपयोगको सीमाको बाहिर छ, तर गुगलको दावा हो कि जीमेलको या उससे पठायो जाने वाला मेल कहिल्यै पनि खाता धारकको वाहेक कुनै अन्य व्यक्ति द्वारा हैन पढा जाता, र उनको प्रयोग केवल विज्ञापनहरूको प्रासंगिकतामा सुधार ल्याउन लागि गरिन्छ।

गुगल डक्स, गुगलको उत्पादकता समूहको एक उत्पादन हो, जुन उपयोगकर्ताहरू को, माइक्रोसफ्ट वर्ड जैसा, एक ओनलाइन परिवेशमा सृजन, सम्पादन, बढी दस्तावेजोंको मिलापको सुविधा दिइन्छ। यो सेवा मूलतः राइटलीको नामले जानी जाती थियो, तर 9 मार्च, 2006को गुगलले यसलाई प्राप्त गर्यो, र आमंत्रण-आधारित पूर्वालोकनको रूपमा जारी गर्यो। अधिग्रहण पछि 6 जून को, गुगलले एक प्रायोगिक स्प्रैडशीट सम्पादन प्रोग्राम, जुन 10 अक्टोबरको गुगल डक्स संग संयुक्त भएको थियो, बनाया। 17 सेप्टेम्बर, 2007को प्रस्तुतियहरूलाई संपादित गर्ने कार्यक्रम लेटको पूरा गर्दछ, यो कार्य बाकी तीन सेवाहरू सहित जीमेल, गुगल कैलेंडर, तथा गुगल एप्स सुईटको अन्य सबै उत्पादनहरूको 7 जुलाई, 2009को पूर्ण संस्करण पछि गरियो।

उद्यम उत्पाद[सम्पादन गर्ने]

2008को आरएसए सम्मेलन मा गुगलको खोज उपकरण।

गुगलको उद्यम बाजारमा प्रवेश फरवरी 2002मा गुगल खोज उपकरण, जुन ठूलो संगठनहरू लाई खोज प्रविधी प्रदान गर्ने ओर लक्षित छ, संग भयो। गुगलले साना संगठनहरू लाई ध्यानमा राखदै, मिनी तीन वर्ष पछि बाजारमा उतारा। 2006को अन्त मा, गुगलले कस्टम खोज व्यवसाय संस्करण बेचन चालू गर्यो, जसबाट ग्राहकहरू लाई Google.comको सूचीमा विज्ञापन मुक्त विन्डो उपलब्ध हुन्छ। 2008मा यस लेवाको नाम गुगल साइट सर्च राखइयो। गुगलको उद्यम उत्पादनहरू मध्ये एक उत्पादन गुगल ऐप्प्स प्रीमियर संस्करण हो। यो सेवा, र उससंग गुगल ऐप्प्स शिक्षण संस्करण तथा सामान्य संस्करण, कम्पनीहरू, स्कूलहरू र अन्य संगठनहरू लाई गुगलको ओनलाइन अनुप्रयोगहरू को, जस्तै कि जीमेल र गुगल डक्यूमेंट्स, आफ्नो डोमेनमा हालने अनुमति दिछन। प्रीमियर संस्करण, विशेष रूप ले, सामान्य संस्करणले अधिक सुविधाहरू, जस्तै कि अधिक डिस्क स्पेस, एपीआईको उपयोग, र प्रीमियम सहायता 50 डलर प्रति उपयोगकर्ता प्रति वर्षको दर देखि प्रदान गर्दछ। गुगल ऐप्प्सको एक ठूलो कार्यान्वयन 38,000 उपयोगकर्ताहरू संग थंडर बे, ओंटारिओ, क्यानाडामा लेकहेड विश्वविद्यालय मा गरिएको छ। त्यसै वर्ष गुगल ऐप्प्स शुरु गरियो, गुगलले पोस्तिनेको को अधिकृत गरे र गुगलले यस कम्पनीको सुरक्षा प्रौद्योगिकीको गुगल ऐप्प्स देखि गुगल पोस्तिनी सेवाहरूको अन्तर्गत संगठित गर्यो।

अन्य उत्पाद[सम्पादन गर्ने]

गुगल ट्रांसलेट एक सर्वर-साइड मशीन अनुवाद सेवा हो, जुन 35 अलग भाषाहरूको बीच अनुवाद गर्न सक्छ। ब्राउजर एक्सटेन्सन ब्राउजर देखि Google अनुवाद बढी सजिलो गरेर दिछन। सफ्टवेयर कोष भाषा विज्ञान प्रविधीको उपयोग गर्दछ, जहाँ प्रोग्राम पेशेवर अनुवाद दस्तावेजों देखि सिकइन्छ, विशेष रूपले संयुक्त राष्ट्र र यूरोपीय संसद को कार्यवाही से। इस्के वाहेक, एक “बेहतर अनुवाद सुझाएँ” सुविधा अनुवादित पाठ संग जोडाइएको छ, जुन उपयोगकर्ताको गलत या अमानक अनुवाद संकेत गर्ने अनुमति दिइन्छ।

गुगलले 2002मा गुगल न्यूज सेवा प्रारंभ गर्यो। यस साइटले घोषणाको कि कम्पनीले एक “बेहद असामान्य” साइट बनाए छ, जुन “समाचारको संकलनको सेवा बिना कुनै मानवीय हस्तक्षेपको कम्प्यूटर एल्गोरिदम द्वारा प्रदान गर्छ। गुगल कुनै संपादक, प्रबंधक संपादक, या कार्यकारी संपादक नियुक्त हैन करता।” याहू! समाचारको अपेक्षा गुगल न्यूजले लाइसेंसी समाचार कम प्रदर्शित गरेको छ, र बदलामा विषयको आधारमा समाचार र रायों देखि जोडन वाला लिंकों संग उनको सुर्खियों, नमूने, र तस्वीरहरू लाई प्रदर्शित गर्दछ। कपीराइट उल्लंघनको उलझनहरूलाई कम गर्नको लागि गुगल सामान्यतया तस्वीरहरू लाई थंबनेल आकारको बनाएर त्यसै विषयमा अन्य समाचार स्रोतहरू देखि लागि गए सुर्खियोंको अगाडी लगाइन्छ। फेरि पनि, एजेंस फ्रास प्रेसले कपीराइट उल्लंघनको मामलामा कोलंबिया जिल्लाको संघीय अदालतमा गुगलको खिलाफ मुद्दा दायर गर्यो, त्यो केस जसलाई गुगलले एक अज्ञात राशि दिएर एक नियमको अंतर्गत एएफपीको लेखहरूको पूर्ण पाठ्य लाइसेन्स गुगल न्यूजमा प्रयोगएरनेको लागिले लिया।

2006 मा, गुगलले सैन फ्रांसिस्कोमा मुफ्त वायरलेस ब्रड्बैंड सेवा इंटरनेट सेवा प्रदाता अर्थलिंक को मदद देखि दिनहरू एलान गर्यो। ComcastVerizon जस्तै ठूलो दूरसंचार कम्पनीहरूले यस तरिकाको प्रयासहरूको विरोध गर्यो, र भने कि यो “अनुचित प्रतिस्पर्धा” छ तथा धेरै शहर आफ्नो प्रतिबद्धताओंको उल्लंघन गरदै यिनी कम्पनीहरूको समक्ष एकाधिकारको प्रस्ताव रख देंगे। 2006 मा, नेटवर्क तटस्थता मा कांग्रेसको अगाडी आफ्नो गवाही मा, गुगलको चीफ इंटरनेट मत प्रचारक विंट सर्फ यो तथ्य दिदै यिनी रणनीतिहरूको निंदाको कि लगभग कुलमा भन्दा आधा उपभोगताओंको नजीकै सार्थक ब्रडबैंड प्रदाताओंको विकल्पको आभाव छ। गुगल फिलहाल माउंटेन व्यू, क्यालिफोर्नियाको आफ्नो गृहनगरमा मुफ्त वाई-फाई (Wi-Fi) सेवा प्रदान गरेर रहेको छ ।

एक वर्ष बाद, गुगलको बाजारमा मोबाईल फोन उतारनेको रिपोर्टें अगाडी आईं, संभवतः एप्पल आईफोन (iPhone)को प्रतियोगीको रूप मा। यो परियोजना, जसलाई एन्ड्रोइड भने गया, मोबाईल उपकरणहरूको लागि एक ओपरेटिंग सिस्टम निकला, जुन गुगलको अधिग्रण पछि गुगल द्वारा अपाची 2.0 लाइसेंस को अंतर्गत एक मुक्त स्रोत परियोजनाको रूपमा जारी गरइयो। एन्ड्रोइड आधारित फोनमा चलने वाला एप्प्लिकेशन बानानेको लागि गुगल डेवलपर्सको सफ्टवेर डेवलपमेंट किट प्रदान गर्दछ। सेप्टेम्बर 2008 मा, टी-मोबाईल ले पहिलो एन्ड्रोइड फोन G1 जारी गर्यो। 5 जनवरी, 2010को गुगलले आफ्नो नामको तहत आफ्नो पहिलो एन्ड्रोइड फोन नेक्सस वन जारी गर्यो।

अन्य परियोजनाहरू जसमा गुगलले काम गरेको छ, उनमा एक नयाँ सहयोगपूर्ण संचार सेवा, एक वेब ब्राउजर, बढी एक मोबईल ओपरेटिंग सिस्टम पनि शामिल छन्। यिनीहरू मध्ये प्रारंभिक सेवाको घोषणा पहिलो पल्ट 27 मई 2009को गरियो। गुगल वेव एक यस्तो उत्पादन भनियो जुन उपयोगकर्ताहरूको वेबमा सम्पर्क साधनहरू तथा सहयोग दिनमा मदद गर्दछ। यो गुगलको “ईमेल पुनः अभिकल्पित” सेवा हो, जुन रियलटाइममा सम्पादन, ओडियो, विडियो, तथा अन्य मीडिया, बढी एक्सटेन्सनहरू संग संचारको अनुभव लाई बढी राम्रो बनाइदिन्छ। गुगल वेव डेभलपर पूर्वालोकनमा थियो, जहाँ इच्छुक उपयोगकर्ताहरूको यस लेवाको परीक्षणको अधिकार आमंत्रणमा मिलता थियो, तर 19 मई, 2010को यो सेवा साधारण जनताको लागि गुगल आई/ओको भाषणमा जारी गरेर दी गयी। 1 सेप्टेम्बर, 2008को गुगलले गुगल क्रोम, एक मुक्त स्रोत वेब ब्राउसर,को आगामी उपलब्धताको पूर्व-घोषणा गर्यो, जुन 2 सेप्टेम्बर, 2008को जारी गरइयो। अर्को वर्ष, 7 जुलाई, 2009को गुगलले गुगल क्रोम ओएस, एक मुक्त स्रोत लीनक्स-आधारित ओपरेटिंग सिस्टम जसमा केवल एक वेब ब्राउजर छ र यसको डिजाइन उपयोगकर्ताहरूको उनको गुगल खातामा लगिन गर्नको लागि गरिएको छ,को घोषणा गर्यो।

कर्पोरेट मामला र संस्कृति[सम्पादन गर्ने]

तत्कालीन सीईओ, अब गुगलको अध्यक्ष एरिक श्मिट, 2008 मा, लैरी पेज र सर्गेई ब्रिन (दाएँ भन्दा बायाँ) संग।

गुगल एक अनौपचारिक कर्पोरेट संस्कृति भएको लागि जानिन्छ। फर्च्यून पत्रिकाको ‘सबै भन्दा राम्रो कम्पनीहरू जसमा काम करें’को सूचीमा 2007 र 2008मा पहिलो र 2009 तथा 2010मा चौथा स्थान प्राप्त गर्यो। यूनिभर्सम कम्युनिकेशन्सको प्रतिभा आकर्षण सूचकांकमा गुगल 2010मा स्नातक छत्रहरूको लागि विश्वको सबै भन्दा आकर्षक नियोक्ता नामांकित गरियो। गुगलको कर्पोरेट धारणा ढीले सिद्धान्त जस्तै कि “तपाँइ बिना केही बुरा किये पैसा कमा सकते हैं”, “तपाँइ कुनै सूट बिना पनि गंभीर हुन सक्छन्”, र “काम चुनौतीपूर्ण हो र चुनौती मनोरंजक”को सम्मिलित गर्छ।

कर्मचारी[सम्पादन गर्ने]

नए कर्मचारीहरू लाई "नूगलर्स" भने जान्छ, र उनलाई आफ्नो पहिले टीजीआईएफ मा प्रोपेलर युक्त एक बीनी हैट पहननेको लागि दिइन्छ।

आरंभिक सार्वजनिक पेशकश पछि गुगलको शेयर प्रदर्शनले धेरै प्रारंभिक कर्मचारीहरू लाई एक राम्रा मुआवजेको लागि सक्षम गरेको छ। कम्पनीको आईपीओ पछि, संस्थापक सेर्गेई ब्रिन र लैरी पेज र मुख्य कार्यकारी अधिकारी एरिक श्मिटले अनुरोध गरे कि उनको आधार वेतन कम गरेर एल डलर गर्‍यो जाए। वेतनमा वृद्धिको लागि कम्पनी द्वारा गरिएको धेरै पेशकशहरूलाई उनहोंने ठुकराया छ, मुख्यत: यसैले कि उनको वेतनको संपूर्ति अब पनि गुगलको शेयरको स्वामित्व देखि हुन्छ। 2004 देखि पूर्व, श्मिट प्रति वर्ष 250, 000 डलर कमा रहे थिए, तथा पेज र ब्रिन 150, 000 डलर प्रत्येक वेतनको तरिकामा अर्जित गरेर रह्नुहोस थिए।

2007मा तथा शुरुआती 2008को दौरान, धेरै आला अधिकारीहरूले गुगल छोड दिए। अक्टोबर 2007 मा, यूट्यूबको पूर्व मुख्य वित्तीय अधिकारी गिदोन यूले बेंजामिन लिंग, एक वरिष्ठ ईन्जिनियर, संग फेसबुकमा सम्मिलित भए। मार्च 2008 मा, शेरिल सैंड्बर्ग, उन समय ओनलाइन बिक्रि र परिचालनको उपाध्यक्ष,ले फेसबुकमा मुख्य परिचालन अधिकारीको रूपमा कार्य शुरू गर्यो, जबकि ऐश एल्डिफ्रोवी, ब्रान्ड विज्ञापनको पूर्व अध्यक्ष,ले गुगल छोड नेटशप्स, एक ओनलाइन खुदरा कम्पनी जसलाई 2009मा हेएनीडल को नाम दिइएको,मा मुख्य विपणन अधिकारी बनें। 4 अप्रिल, 2011को लैरी पेज गुगलको सीईओ र एरिक श्मिट गुगलको कार्यकारी अध्यक्ष बनें।

एक प्रेरणा प्रविधीको रूप मा, गुगल एक नीतिको उपयोग गर्दछ जसलाई प्राय इनोवेशन टाईम ओफ भने जान्छ, जसमा गुगल ईन्जिनियरहरू लाई उनको कार्य-समयको 20 प्रतिशत उनको रुचिको परियोजनाहरूमा खर्च गर्नको लागि प्रोत्साहित गर्दछ। गुगलको केही नयाँ सेवाहरू जस्तै कि जीमेल, गुगल समाचार, ओर्कुट, र ऐडसेंस यही स्वतंत्र प्रयासहरू देखि उत्पन्न भएका छन्। स्टैनफोर्ड विश्वविद्यालयमा भयो एक बातचीत मा, मैरिसा मेयर, गुगलमा खोज उत्पादन र उपयोगकर्ता अनुभवको उपाध्यक्ष,ले दिखाया कि नयाँ उत्पादनहरूमा आधा देखि ज्यादा उत्पादन लांचको समय इनोवेशन टाईम ओफको उत्पत्ति थिए।

मार्च 2011 को, कंसल्टिंग (परामर्श) फर्म यूनिभर्समले आँकडे जारी गरे कि गुगल आदर्श नियोक्ताहरूलाई सूचीमा पहिले स्थानमा पूछे गए 10,000 युवा पेशेवर मध्ये लगभग 25 प्रतिशत द्वारा चुनाइयो। यसको मतलब लगभग दोगुना युवाओंले गुगलको दोस्रो वरीयताको लागि चुनयो।

गुगलप्लेक्स[सम्पादन गर्ने]

मुख्य लेख: गुगलप्लेक्स

गुगलप्लेक्स, गुगलको सर्वप्रथम तथा सबै भन्दा ठूलो कर्पोरेट परिसर

कैलिफोर्नियाको माउंटेन व्यू, कैलिफोर्नियामा स्थित गुगलको मुख्यालयको “द गुगलप्लेक्स”को नामले संबोधित गरिन्छ, जुन कि संख्या गुगलप्लेक्सको अंग्रेजी शब्द googolplex र शब्द complex, मुख्यालय आफुमा नै भवनहरूको एक कम्प्लेक्स छ, तर गरियो एक तर्क छ। लबीको एक पियानो, लावा लैंपों, पूराने सर्भरको समूहहरू, र पर्खालमा खोज प्रश्नहरूको एक प्रक्षेपण देखि सगइएको छ। गलियारे व्यायाम बलहरू र साइकिलों देखि भरे भएका छन्। प्रत्येक कर्मचारीको कर्पोरेट मनोरंजन केंद्रमा प्रवेशको अनुमति हो। मनोरंजन सुविधाहरू तमाम परिसरमा फैलएको हो र यिनीहरूमा एक कसरत कोठा संग वजन र रोइंग मिसिन, लकर कोठा, वाशर र सुखानेको मशीनें, एक मालिश कक्ष, विविध भिडियो गेम, टेबल फुटबल, एक भव्य बेबी पियानो, एक बिलियर्ड टेबल, र पिंग पोंग शामिल छन्। मनोरंजन कमरों संग-साथ वहाँ जलपान गृह विभिन्न खाद्य तथा पेय पदार्थहरू देखि भरपूर छन्। 2006 मा, गुगलले आफ्नो विस्थापन न्यू यर्क सिटीमा 311,000 वर्ग फीट (28,900 वर्ग मीटर)को कार्यालय प्रसार मा, 111 एट्थ अवेन्यु मैनहट्टनमा गर्यो। यो कार्यालय विशेष रूपले गुगलको लागि डिजाइन तथा तैयार गरियो, जुन अब गुगलको सबै भन्दा ठूलो विज्ञापन बिक्री टीम, जुन गुगलको लागि ठूलो भागीदारी हासिल गर्नमा सहायक रही छ,को ठिकाना छ। 2003 मा, गुगलले न्यू यर्क सिटीको कार्यालयमा एक ईन्जिनियरिङ् स्टाफ जोडा, जुन 100 भन्दा अधिक इंजीनियरी परियोजनाहरू, जस्तै कि गुगल मैप्स, गुगल स्प्रेडशीट्स, र अन्य,को लागि विख्यात छ। यो अनुमान हो कि यस कार्यालयको कुल किराया गुगलको 10 मिलियन डलर प्रति वर्ष लाग्इन्छ, र यस कार्यालयको कार्यात्मकता र डिजाइन गुगलको माउंटेन व्यू मुख्यालय के, टेबल फुटबाल, एयर हकी, र पिंग-पंगको मेज, साथ साथै वीडियोगेम स्थल सहित, समान छ। खरीददारी सम्बन्धी विज्ञापन कोडिंग र स्मार्टफोन अनुप्रयोगहरू र प्रोग्रामोंमा ध्यान केंद्रित गरदै, नोभेम्बर 2006 मा, गुगलले कार्नेगी मेलन, पिट्सबर्गको परिसरमा आफ्नोले कार्यालय खोले। 2006को अन्त तक, गुगलले एन आर्बर, मिशिगनमा आफ्नो ऐडवर्ड्स विभागको लागि एक नयाँ मुख्यालयको स्थापना गर्‍यो थियो। यसको वाहेक, गुगलको कार्यालय संयुक्त राज्य अमेरिकामा अटलांटा, ओस्टिन, बोल्डर, सैन फ्रंसिस्को, सिएटल, र वाशिंग्टन डीसी सहित दुनिया भरमा फैले छन्।

न्यूयर्क सिटीमा गुगलको कार्यालय जुन गुगलको सबै भन्दा ठूलो विज्ञापन बिक्री टीम कार्य-स्थल छ।

गुगल आफ्नो परिचालनको पर्यावरणको दृष्टिले सही राखनको सुनिश्चित गर्नको लागि कदम उठयो रहेको छ ।अक्तूबर 2006 मा, कम्पनीले 1.6 मेगावाटको बीजली उपलब्ध गराउनको लागि हजारोंको मत्रामा सौर्य उर्जा पैनल लगान योजनाको घोषणा गर्यो, जुन परिसरको लगभग 30% उर्जाको आवश्यकताको पूरा गर्नको लागि धेरै छ। यो कुनै अमेरिकी कर्पोरेट परिसरमा सबै भन्दा ठूलो सौर्य उर्जा र विश्वमा कुनै पनि कर्पोरेट साइटमा सबै भन्दा ठुला। यसको अतिरिक्त, गुगलले 2009मा घोषणाको कि त्यो गुगलप्लेक्सको नजीकैको घासको मैदानमा घासको लंबाई कम गर्नको लागि बकरियोंको झुंडको तैनाती गर्नेछ, जुन मौसमी झाडी आगो देखि खतरा कम गरदै व्यापक मात्रामा घास काटन कार्बन फुटप्रिंटको कम गर्नमा मदद गर्नेछ। बकरियों द्वारा मैदानको घास कतरनको उपाय आर जे विड्लर, एक ईन्जिनियर जुन पहिले नेशनल सेमीकण्डक्टरको लागि काम गर्थे,ले सुझाया। यसको बावजूद, गुगलको हार्पर पत्रिका द्वारा अत्यधिक उर्जाको प्रयोगको आरोपको सामना गर्न पर्यो छ, र ‘डोन्ट बी ईवल’ आदर्श संग साथ उनको यथार्थ उर्जा बचत अभियानहरू का, उनको सर्भरहरू द्वारा वास्तविकतामा भारी मात्रामा उर्जाको जरूरतहरूलाई गुप्त राखन या पूर्ति गर्नको लागि, साधनको तरिकामा प्रयोग गर्ने आरोप पनि लाग्एको छ ।

ईस्टरको अन्डा र अप्रिल फूल्स दिवसको चुटकुले[सम्पादन गर्ने]

मुख्य लेख: गुगल अफवाहें गुगलमा अप्रैल फूल्स दिवसमा चुटकुले बनाए पछिंपरा रही छ। उदाहरणको लागि, गुगल मेंटलप्लेक्स को मानसिक शक्तिको प्रयोगएर वेब खोज गर्ने सेवा बताएएको। 2007 मा, गुगलले एक मुफ्त इंटरनेट सेवा टिस्प (TiSP) या शौचालय इंटरनेट सेवा प्रदाता,को घोषणा गर्यो, जहां कुनै पनि व्यक्ति फाइबर ओप्टिक केबलको एक सिरा आफ्नो शौचमा हालएर कनेक्शन प्राप्त गरेर सकता थियो। 2007मा ही, गुगलको जीमेल पेजमा सेवा: जीमेल पेपर को घोषणा प्रदर्शितको गई, जसमा उपयोगकर्ताहरूको उनको ईमेल प्रिंट तथा उनलाई पुर्याने सेवा मिलती। 2008मा गुगलले जीमेल कस्टम टाइमको घोषणा गर्यो, जसको उपयोगले उपयोगकर्ता पठाियो ईमेलको समय बदलन अनुमति मिलती। 2010 मा, गुगल ने, मजाक मा, केंजसको टपाइका शहर, जसको मेयरले केही समयको लागि शहरको नाम गुगल यस प्रयासमा गर्‍यो कि गुगल आफ्नो नयाँ गुगल फाइबर परियोजना मा लागि गए आफ्नो निर्णयको बदले,को सम्मानमा आफ्नो नाम टपाइका गर्‍यो थियो। 2011 मा, गुगलले जीमेल मोशन, जीमेल बढी कम्प्यूटरको वेबकैमको मदद देखि शारीरिक चालों द्वारा नियंत्रित गर्ने एक संवादात्मक उपाय,को घोषणा गर्यो।

अप्रैल फूल्स दिवसको चुटकुलोंको वाहेक, गुगलको सेवाहरूमा धेरै ईस्टरी अंडे पनि हुन्छन्। उदाहरणको लागि, गुगलले आफ्नो सर्च इन्जिनको भाषा चुनावको विकल्पहरूमा स्विडिश शेफ को “बोर्क बोर्क बोर्क”, पिग लैटिन, “हैकर” या लीटस्पीक (leetspeak), ऐल्मर फड्ड, र क्लिंगन भाषाको तरिकामा शामिल गर्यो। यसको वाहेक, सर्च इन्जिन कैलकुलटर डगलस एडम्स को किताब ‘द हिचहाईकर्स गाइड टू द गैलक्सी’ देखि लिया गयो जीवन, ब्रह्मांड, र प्रत्येक चीजको परम प्रश्नको उत्तर (Answer to the Ultimate Question of Life, the Universe, and Everything) प्रदान गर्दछ। यसको वाहेक, जब अंग्रेजी शब्द “recursion” (पुनरावृत्ती)को खोज गरिन्छ तब, वर्तनी-परीक्षकको परिणाम, एक पुनरावर्ती लिंक बनाउँदै, बिल्कुल त्यहि शब्द रहन्छ। त्यहि तरह, जब अंग्रेजी शब्द “अनाग्राम” (anagram), कुनै शब्दको अक्षरोंको पुनर्व्यवस्थाको प्रक्रिया जसबाट र वैध शब्द बनते हो,को खोज गरिन्छ तब, गुगलको सुझाव सुविधा “क्या तपाईंको मतलब छ: ना अ ग्राम (nag a ram, नैग अ रैम)?” दर्शाती छ। गुगल मैप्स मा, दुइ स्थानहरू, जुन पानीको विशाल फैलाव भन्दा अलग हो, जस्तै कि लस ऐंजेलिस र टोक्यो,को बीचको बाटोहरूको खोज “प्रशांत महासागर नाँव देखि पार करें”को निर्देशहरूको परिणाम दिइन्छ। फीफा विश्व कप 2010को दौरान, खोज पूछताछ जस्तै कि “वर्ल्ड कप”, “फीफा”, आदि देखि परिणाम पृष्ठको तल्लो भागमा दिखने वाला पृष्ठ सूचक “Goooo...gle”को सट्टा “Goooo...al!” प्रदर्शित गरिन्थ्यो।

लोकोपकार[सम्पादन गर्ने]

मुख्य लेख: Google.org 2004 मा, गुगलले लोकोपकारको लागि 1 अरब डलरको शुरुआती फंड सहित, लाभ-रहित साइट Google.org गठन गर्यो। यस संगठनको मिशन जलवायु परिवर्तन, वैश्विक लोक स्वास्थ्य, र वैश्विक गरीबीको सम्बन्धमा जागरुकता फैलाना छ। यसको प्रथम परियोजनाहरूमध्ये पहिलो एक साध्य प्लग-इन हाइब्रिड विद्युत वाहन, जुन 100 मील प्रति गैलन तय करेगी,को विकास थियो। 2004मा गुगलले ड. लैरी ब्रिलियंट को कार्यक्रमको कार्यकारी निदेशकको रूपमा चुनयो बढी वर्तमानमा मेगन स्मिथ कार्यक्रमको निदेशिका छन्।

2008मा गुगलले आफ्नो “परियोजना 10100”को घोषणा गर्यो, जुन समुदायको मददको मुद्दामा विचारहरूलाई स्विकारता थियो र फेरि गुगल उपयोगकर्ताको आफ्नो पसंदीदा विचारमा वोट गर्ने अनुमति दिन्थ्यो। दुइ वर्षको खामोशी पछि, जसको समयमा मान्छे सोचने लगे कि कार्यक्रमको के फल थियो, गुगलले यस परियोजनाको विजेताओं, जसलें विभिन्न उपाय जस्तै कि शिक्षाको बढावा दिन वाला गैर-लाभ सगंठन देखि लिएर एक यस्तो वेबसाइट जुन सबै वैध दस्तावेजहरूलाई सार्वजनिक तथा ओनलाइन गर्नकोको इरादा रखती हो को, 10 मिलियन डलर दिएर प्रत्यक्ष गर्यो।

2011 मा, गुगलले 10 लाख यूरोको दान इंटरनेशनल मैथमैटिकल ओलंपियाडको उनको अर्को पांच वर्षको इंटरनेशनल मैथमैटिकल ओलंपियाडों (2011-2015)को समर्थनमा गर्यो।

नेटवर्क तटस्थता[सम्पादन गर्ने]

गुगल नेटवर्क तटस्थता को एक नामी प्रसिद्ध समर्थक छ। गुगलको नेट तटस्थता गाइडको अनुसार:

नेटवर्क तटस्थताको सिद्धान्त यो हो कि इंटरनेट उपयोगकर्ताको नियंत्रणमा यो रहनु पर्छ कि उनि इंटरनेटमा के हेर्छन् रको देखि ऐप्पलीकेशनको प्रयोग गर्छन। आफ्नो शुरुआती दिनहरू देखि नै इंटरनेट त्यहि सिद्धान्तको तहत संचालित छ।.. मूलतः, नेट तटस्थता इंटरनेटको समान ऐक्सेस (पहुँच)को सम्बन्धमा छ। हाम्रो राय मा, ब्रडबैंड क्यारियरहरूको प्रतियोगी अनुप्रयोगहरू या सामाग्रीको बिरुद्ध पक्षापात गर्नको लागि उनलाई आफ्नो बाजारी पैठको प्रयोग गरे अनुमति हैन मिलनी चाहिए। जस प्रकार टेलिफोन कम्पनीहरू लाई उपयोगकर्ताहरू देखि उनि किसे कल गर्नुहोस या के कुराहरू गर्नुहोस भन्ने अनुमति छैन, त्यसै प्रकार ब्रडबैंड क्यारियरहरू लाई यस कुराको अनुमति हैन मिलनी चाहिए कि उनि आफ्नो बाजारी पैठको प्रयोगएर ओनलाइन गतिविधि नियंत्रित गर्नुहोस।

7 फरवरी, 2006 को, विंट सर्फ ने, इंटरनेट प्रोटोकल (आईपी)को एक सह-आविष्कारक, र गुगलको वर्तमान उपाध्यक्ष तथा “मुख्य इंटरनेट प्रचारक”, कांग्रेसको समक्ष गवाही मा, भने कि, “ब्रडबैंड क्यारियरहरू लाई ‘लोग ओनलाइन के देखते र गर्छन’को नियंत्रणको अनुमति दी जान्छ त यो मूलतः उन सिद्धान्तहरूको उल्लघन हुनेछ जसको बदौलत इंटरनेट आज एक ठूलो सफलता छ।”

गोपनियता[सम्पादन गर्ने]

ऐरिक श्मिट, गुगलको मुख्य कार्यकारी अधिकारी, 2007मा फाइनेंशियल टाइम्स संग भएका एक इंटरव्यूमा कहा: “हमारा लक्ष्य गुगल उपयोगकर्ताहरूको उन योग्य गर्न छ कि त्यो ‘कल मलाई के गर्नु पर्छ?’ र ‘मलाई कैसा काम गर्नु पर्छ?’ जस्तै प्रश्न पूछ सकें।” त्यहि कथनमा जोर हालदै 2010मा वल स्ट्रीट जर्नल संग भएका एक इंटरव्यूमा श्मिटले कहा: “मलाई वास्तवमा लाग्इन्छ कि ज्यादातर मान्छे यो हैन चाहते कि गुगल उनको सवालाहरूको जवाब दे, बल्कि उनि चाहते हो कि गुगल उनलाई यो बताए कि उनलाई अगाडी गर्न के छ।”

डिसेम्बर 2010 मा, गुगलको सीईओ, ऐरिक श्मिट, गोपनियाताको मुद्दोंमा यो घोषणा गर्छन: “यदि तपाईंको नजीकै केही यस्तो छ जुन तपाईं कुनै र देखि जताना हैन चाहते, त शायद पहिले स्थानमा तपाईंलाई नै त्यो गर्नु हुँदैन। यदि तपाईंलाई वास्तविकतामा त्यस्तो गोपनियता चाहिए, त फेरि सत्यता यो हो कि खोज इन्जिन — गुगल सहित — केही समयको लागि त्यो जानकारी बनाए राखछन र यो महत्वपूर्ण छ, उदाहरणको लागि, किन भनें संयुक्त राज्य अमेरिकामा हामी सबै पैट्रियट एक्ट (देशभक्त अधिनियम)को अधीन छन्, र यो संभव छ कि त्यो सबै जानकारी अधिकारीहरू लाई उप्लब्ध गराए जान सक्छ।” प्राइवेसी इंटरनेशनल ले गुगलको “गोपनीयताको प्रतिपक्षी”को वरीयता दी, उनको रिपोर्टको न्यूनतम दर्जा, जस कारण गुगल नै एकमात्र यस्तो कम्पनी हो जसले उन सूचीमा यो वरीयता प्राप्तको छ।

2010मा भएका टेकोनमी सम्मेलनमा एरिक श्मिटले यो अनुमान लगाया कि “सही पारदर्शिता र गुमनामीको न होना” इंटरनेटको उन्नतिको लागि सही पथ छ: “अतुल्यकालिक खतरोंको यस दुनियामा यो धेरै खतरनाक हुनेछ कि तपाईंको पहिचानको लागि कुनै उपाय या रास्ता न हो। हामिलाई मान्छेको लागि एक [सत्यापित] नाम लेवाको आवश्यकता हो। सरकारहरू यसको मांग करेंगी।” उनले यो पनि भने कि, “यदि म उचित मात्रामा तपाईंको सन्देशन र तपाईंको ठिकाना देखूँ, र कृत्रिम बुद्धिको प्रयोगएर, हामी यसको अनुमान लगाउन सक्नुहुन्छं कि तपाईं कहाँ जाने वाला छन्। हामिलाई आफ्नो 14 तस्वीरहरू दिखाईए र हामी पहिचान लेंगेको तपाईंको हो। के अपको लाग्इन्छ कि तपाईंको 14 तस्वीरहरू इंटरनेटमा छैनन्? त जान लें, तपाईंको तस्वीरहरू फेसबुकमा छन्।”

सार्वजनिक सूचना अनुसंधान, एक गैर लाभ समूह,ले गुगल वच, एक वेबसाइट जसलाई “गुगल एकाधिकार, एल्गोरिदम, र गोपनीयताको मुद्दोंमा एक नजर”को नामले विज्ञापित गरियो,को आरंभ गर्यो। यस साइटले गुगलमा कुकीज को भंडारण, जसको 2007मा भंडारण जीवन काल 32 वर्षले अधिक थियो र जसमा एक अद्वितीय आईडी संकलित गरिएको जुन गुगलको उपयोगकर्ताको डेटा लग बनाउनमा सक्षम गर्दछ, भन्दा जोडिएको मुद्दोंमा प्रश्न उठाये। गुगलको उनको सामाजिक नेटवर्किंग संस्करण, गुगल बज्ज, जहाँ यदि जीमेल उपयोगकर्ताले चुनयो न हो त उनको संपर्क सूचियहरूलाई आफ्नोतपाँइ सार्वजनिक गर्‍यो जान्थ्यो,को रिलीजमा पनि आलोचना भएको छ। गुगलको आलोचना विशिष्ट देशहरू र क्षेत्रहरूमा उनको द्वारा केही साइटहरूको सेंसरशिपको कारण पनि भएको छ। मार्च 2010 तक, गुगल चीनको सेंसरशिप नीतिहरू को पालन गर्यो, जुन फिल्टर्स, जसलाई सामान्य बोलचालमा “चीनको महान फायरवल” भने जान्छ,को माध्यमले लागू गरिएको थियो। 2010मा लीक भए कूटनीतिक कडिहरू द्वारा गुगलको कम्प्यूटरहरूको हैकिंग, जुन चीनी पोलितब्यूरोले एक विश्वव्यापी समन्वित कम्प्यूटर यंत्र बिगाडनेको अभियानमा “चीनी सरकार द्वारा भर्ती गरियो सरकारी कार्यकर्ताओं, निजी सुरक्षा विषेशज्ञों, र इंटरनेट अपराधियों” द्वारा चलायाइयो थियो,को रिपोर्टें अगाडी आईं।

स्थानीय र राष्ट्रिय लोक नीतिमा अत्यंत प्रभावशाली भएको बावजूद, गुगल आफ्नो राजनीतिक खर्चको ओनलाइन खुलासा गर्दैन। अगस्त 2010 मा, न्यूयर्क शहरको लोक अधिवक्ता बिल डे ब्लेसिओ ले गुगल द्वारा उनको राजनैतिक खर्चोंको खुलासाको आग्रह गरदै एक राष्ट्रिय अभियान चलाया।

2006 देखि 2010को समयमा गुगल स्ट्रीट्व्यू कैमरा कारोंले 30 देखि ज्यादा देशहरू देखि लगभग 600 गीगाबाइटको डाटा अनएन्क्रिप्टेड सार्वजनिक तथा निजी वाई-फाई (Wi-Fi) नेटवर्कोंको उपयोग्कर्ताहरू देखि डाटा एकत्रित गरेको छ। यस कार्यक्रमको बारेमा या यसको गोपनियता नीति प्रभावित मान्छेऔर न त वाई-फाई केंद्रहरूको मालिकहरूलाई दिइएको। एक गुगल प्रतिनिधिले दावा गरे कि उनलाई आफ्नो डाटा संग्रह गतिविधिहरूको बारेमा ठेगाना तब चला जब उनलाई जर्मन नियामकहरू द्वारा पठाइयो एक जांच पत्र मिला, र यो पनि भने कि यस डाटाको प्रयोग गुगलको सर्च इन्जिन या अन्य सेवाहरूमा गरेन गएको छ। कंस्युमर वचडग को एक प्रतिनिधिले यसको जवाबमा कहा, “एक पल्ट फेरि से, गुगलले प्रदर्शित गरेको छ कि त्यो अरुको गोपनीयताको ज्यादा महत्व दिदैन। यसको कम्प्यूटर ईन्जिनियर आपा खो कर, सबै सीमाहरूको लांघते हो र कैसा पनि डाटा तब सम्म जम्मा गर्छन जब सम्म कि उनि रंगहरू हातमा पकडे हैन जाते।” कानूनी दंड परिणामको संकेतहरू लाई देखते हुए, गुगलले भने कि त्यो उन डाटाको नष्ट तब सम्म हैन गर्नेछ जब सम्म नियामक उनको अनुमति हैन देते।

यिनलाई पनि हेर्नुहोस[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

नोट: यो अंग्रेजी विकिपीडियामा मुख्य लेख Google को हिन्दी अनुवाद छ। यस लेखको बढी राम्रो गर्नमा योगदान दें।

  1. गुगल इतिहास, कर्पोरेट जानकारी। गुगल इन्कर्पोरेशन। प्राप्ति २८ सेप्टेम्बर, २०१०।
  2. तेस्रो संशोधन तथा संस्थापन प्रमाणपत्र, गुगल इन्कर्पोरेशन (डेलावायर)
  3. ३.० ३.१ ३.२ ३.३ अमरीकी प्रतिभूति और विनिमय आयोग(2010)। "फॉर्म 10-K". वशिंगटन, डी.सी.: संयुक्त राज्य अमेरिका। भाग 2, विषय 6। प्राप्ति प्राप्तियां मार्च, 2011।
  4. हेर्नुहोस: गुगल उत्पादनको सूची
  5. "वित्तीय तालिका"। गुगल, इंक। प्राप्ति प्राप्तियों जुलाई, 2010।
  6. वाईज, डेभीड ए (21 अक्टोबर, 2005)। "Online Ads Give Google Huge Gain in Profit". द वाशिंग्टन पोस्ट।
  7. इग्नाटियस, आदि (12 फरवरी, 2006). "मीट द गुगल गाईस". टाइम पत्रिका।
  8. "द गुगल गाईस"। CBS News.com (CBS Interactive).
  9. बैरेट, ब्रायन (4 फरवरी 2010). "Google Wants to Add Store Interiors to Maps". Gizmodo.


बाह्य सूत्र[सम्पादन गर्ने]