जूडो

जूडो (柔道) ड कानहरु जिगोरोद्वारा १८८२मा जापानमा बनाइएको एक आधुनिक जापानी मार्शल आर्ट र लडाकू खेल हो। यसको सबै भन्दा प्रमुख विशेषता यसको प्रतिस्पर्धी तत्व हो, जसको उद्देश्य आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको या त जमीनमा लडाउनु, गतिहीन गरेर दिन या हैन त कुश्तीको चालों देखि आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको आफ्नो वशमा गरेर लिन, या ज्वाइंट लक गरेर अर्थात् जोडहरुलाई उलझाकर या गला घोंटकर या दम घोंटू प्रविधीहरुको प्रयोग गरेर आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको समर्पण गर्नको लागि मजबूर गरेर दिन हो। हात र खुट्टाको प्रहार र वार संग-साथ हथियारहरु देखि बचाव गर्न जुडोको एक हिस्सा छ तर यिनीहरुका प्रयोग केवल पूर्व-व्यवस्थित तरीकाहरु (काता)मा हुन्छ किन भनें जुडो प्रतियोगिता या मुक्त अभ्यास (रंदोरी)मा यसको इजाजत हैन दी जान्छ।

जुडोको लागि विकसित दर्शन र परवर्ती प्रशिक्षण अन्य आधुनिक जापानी मार्शल आर्टको मडल बनए जसको विकास पारंपरिक स्कूलहरु (कोर्यु ) देखि भएको थियो। जुडोको विश्वव्यापी प्रसारको फलस्वरूप साम्बो, बार्तित्सु, र ब्राजीलियाई जिउ-जित्सु जस्तो धेरै उपशाखाओंको विकास भएको छ जसको विकास मित्सुयो माएदा द्वारा १९१४मा ब्राजीलमा जुडोको लाए जाने पछि भएको थियो। जुडोको अभ्यासकर्ताहरु या पेशेवरहरुलाई जुडोका भनिन्छ।

इतिहास र दर्शन

कानहरु जिगोरो

संस्थापकको प्रारंभिक जीवन

जुडोको आरंभिक इतिहासको यसको संस्थापक, जापानी बहुश्रुत र शिक्षक जिगोरो कानहरु (嘉納 治五郎 कानहरु जिगोरो , १८६०–१९३८) देखि अलग हैन गरिन सक्छ। काचुच्चोहरु जन्म एक खुशहाल जापानी परिवारमा भएको थियो। उनको हजुरवुवा आफ्नो मेहनतको बलमा कामयाबी हासिल गर्न वालाहरु, मध्य जापानको शिगा शासित प्रान्तको एक रक्सी निर्माता थिए। बहरहाल, काचुच्चोहरु पिता आफ्नो पिताको सबै भन्दा ठूलो छोरा थिएनन् र यसैले उनलाई यो कारोबार विरासतमा हैन मिलयो। यसको बजाय, त्यो एक शिंटो पूजारी र सरकारी अधिकारी बने र साथ साथै उनको नजिकै टोकियो इम्पीरियल यूनिवर्सिसुइहरु दोस्रो आगामी कक्षामा आफ्नो बेटेको दाखिल गर्नको पर्याप्त प्रभुता थियो।

संस्थापक द्वारा जुजुत्सुको अनुसरण

कानहरु आफ्नो बाल्यकालमा एकदम कमजोर थिए, उनको कद पनि एकदम कम थियो र उनको वजन बीस सालको भए पछि पनि एक सय पाउंड (45 किलो) भन्दा ज्यादा थिएन र त्यो अक्सर दबंगों द्वारा सताए जान्थे. उनले 17 सालको उमेरमा उनी समय जुजुत्सुको अनुसरण गरे जस समय यो कला खत्म होने लगी थी तर उनलाई यसमा धेरै कम कामयाबी हासिल भए. यस्तो केही हदसम्म उनलाई एक छात्रको रूपमा अपनान वाला एक शिक्षकको मिलनमा तकलीफ होनेको कारण देखि भएको थियो। 18 सालको उमेरमा साहित्यको पढाई गर्नको लागि विश्वविद्यालय जानेको समय पनि उनले आफ्नो मार्शल आर्टको अध्ययन जारी राखयो र अंतमा उनले फुकुदा हाचिनोसुके (लगभग १८२८ देखि लगभग १८८० तक)को बारेमा सुना जुन तेनजिन शिन'यो-रियुको गुरु र केइको फुकुदा (जन्म १९१३)को हजुरवुवा थिए, जुन काचुच्चोहरु एकमात्र जीवित छात्रा र दुनियामा सबै भन्दा अग्लो दर्जा पान वाला महिला जुडोका छ। भनिन्छ कि फुकुदा हाचिनोसुकेले जुडोमा मुक्त अभ्यास (रंदोरी )मा काचुच्चोहरु गुरूच्चरणको बिउ बोकर औपचारिक अभ्यासको प्रविधीमा जोर दिए थियो।

फुकुदाको स्कूलमा काचुच्चोहरु शामिल होनेको एक साल भन्दा केही ज्यादा समय बीतने पछि फुकुदा बीमार लडे र उनको मृत्यु हो गई. उसपछि कानहरु एक अन्य तेनजिन शिन'यो-रियु स्कूलको छात्र बनए जुन आयसहरु मासातोमो (लगभग १८२० देखि लगभग १८८१)को थियो जुन फुकुदाको तुलनामा पूर्व-व्यवस्थित तरीकाहरु (काता )को अभ्यासमा ज्यादा जोर दिथे. आफ्नो समर्पणको बलमा कानोले धेरै चाँडै निपुण प्रशिक्षक (शिहान )को उपाधि हासिल गर्‍यो र 21 सालको उमेरमा आयसहरुको सहायक प्रशिक्षक बने। दुर्भाग्य से, आयसहरु चाँडै बीमार लडे र कानोले यो महसूस गर्दै कितो-रियुको आएकुबो सुनेतोशी (१८३५–१८८९)को छात्र बनएर एक दोस्रो शैलीको आफ्नो लिया कि उनलाई अझै धेरै केही सिकन छ। फुकुदा जस्तै, आएकुबोले मुक्त अभ्यासमा ज्यादा जोर दिए। दोस्रो तरफ, कितो-रियुमा तेनजिन शिन'यो-रियुको तुलनामा एकदम हदसम्म पटकनेको प्रविधीहरुमा जोर दिए जान्थ्यो.

संस्थापना

इस समय तक, कानहरु नयाँ प्रविधीहरुलाई तैयारएरनेमा लगे थिए, जस्तै - "शोल्डर व्हील" (काता-गुरुमा , जसलाई पश्चिमी पहलवानोंमा एक फायरमैन्स कैरीको नामबाट जानिन्छ जुन यसै तरिकाको एक थोरै अलग प्रविधीको प्रयोग गर्छन्) र "फ्लोटिंग हिप" (उकी गोशी ) दांव. हुनत, त्यो पहिले देखि नै कितो-रियु र तेनजिन शिन'यो-रियुको सिद्धांतहरुको सिर्फ विस्तार गर्नको अपेक्षा उससे कहीं अधिक केही गरे पछि विचार गरिहेका थिए. नयाँ विचारै देखि भरे काचुच्चोहरु दिमागमा जुजुत्सुको एक प्रमुख सुधारको योजना थियो जसको प्रविधीें एकदम अच्छे वैज्ञानिक सिद्धांतहरुमा आधारित थियो र जसको मुख्य उद्देश्य मार्शल आर्टको बहादुरीको विकासकहरु वाहेक युवाओंको शरीर, दिमाग र चरित्रको पनि विकास गर्न थियो। मई १८८२मा, 22 सालको उमेरमा, विश्वविद्यालयमा आफ्नो स्नातकको उपाधिको लगभग खत्म भए पछि, कानोले आएकुबोको स्कूलको नौ छात्रहरुलाई कामाकुराको एइशो-जी नामक एक बौद्ध मन्दिरमा जुजुत्सुको प्रशिक्षण दिन शुरू गर्‍यो र आएकुबो प्रशिक्षणमा मदद गर्नको लागि सप्ताहमा तीन दिन वहां आउँथे. हुनत उनी मन्दिरको "कोडोकन" या "तरीका सिखानेको जगह"को नामबाट पुकारे जाने भन्दा पहिले दुइ साल बीत चुके थिए र काचुच्चोहरु उनी वक्तसम्म कितो-रियुको "मास्टर" या गुरुको उपाधि हैन दिए गएको थियो, तर यसलाई अब कोडोकनको संस्थापना मानिन्छ।

जुडो को वास्तवमा कानहरु जिउ-जित्सु या कानहरु जिउ-डो र त्यस पछि कोडोकन जिउ-डो या केवल जिउ-डो या जुडोको नामबाट चिनिन्थ्यो. शुरूको दिनहरुमा यसलाई उनी वक्तसम्म सामान्य रूपबाट केवल जिउ-जित्सुको रूपमा पनि संदर्भित गरिन्थ्यो.

जुडोको मतलब

रीतिवाद र सख्त आचरण परम्परागत जुडोको प्रतीक हुन् ।

"जुडो" शब्दको जरा त्यसै चित्रलिपि देखि निकली छ जहाँ देखि "जुजुत्सु" शब्दको निकली छ: "jū" (柔), जसको मतलब यसको सन्दर्भको आधारमा "नम्रता", "कोमलता", "लचीलापन", र "आसान" पनि हुन सक्छ। हुनत jū (जु)को अनुवाद गर्नको यस्तो प्रयास भ्रामक हुन्छन्। यिनीहरु मध्ये प्रत्येक शब्दमा jū (जु)को प्रयोग "soft method" (柔法, jūhō)को मार्शल आर्ट्सको सिद्धांतको एक स्पष्ट सन्दर्भ छ। कोमल तरिकाको प्रतिद्वंद्वीको हरानको लागि लगाए जाने वाला बलको अप्रत्यक्ष अनुप्रयोग द्वारा अभिलक्ष्यित गरिन्छ। अधिक विशेष रूपबाट, यो व्यक्तिको प्रतिद्वंद्वीको तागतको उनको विरुद्ध प्रयोग गर्न र बदलती परिस्थितिहरुको अनुसार राम्रो तरिका ढल जानेको सिद्धान्त हो। उदाहरणको लागि, हमलावरमा उनको प्रतिद्वंद्वी हमला गर्नको लागि एक तर्फ हट सक्छ र उसलाई अगाडीको तर्फ पटकनेको लागि आफ्नो तागत (उसे आफ्नो खुट्टाबाट मारकर गिरानेको लागि अक्सर एक खुट्टाको मदद बाट)को प्रयोग गर्न सक्छ (खींचनेको लागि यसको उल्टा गर्न सही हुन्छ). कानोले जुजुत्सुको चालोंको एक असंगत थैलीको रूपमा देख्यो जसलाई त्यो एक सिद्धांतको अनुसार एकजुट गर्न चाहते थिए जसको समाधान उनलाई "अधिकतम क्षमता"को धारणामा मिलयो। केवल राम्रो तागतमा निर्भर गर्न वाला जुजुत्सुको प्रविधीहरुलाई प्रतिद्वंद्वीको बललाई पुनर्निर्देशित गर्न, प्रतिद्वंद्वीको संतुलनको बिगाडने, या राम्रो उत्तोलनको प्रयोग गर्न वालाहरुको पक्षमा स्वीकार या अस्वीकार गर्‍यो जान्थ्यो.

जुडो र जुजुत्सुको दोस्रो लक्षणहरुमा अंतर छ। जहाँ jujutsu (柔術, jūjutsu)को मतलब कोमलताको "कला", "विज्ञान", या "प्रविधी" छ, वहीं judo (柔道, jūdō)को मतलब कोमलताको "रास्ता" छ। "dō" (道)को प्रयोग, जसको मतलब बाटो, सडक या पथ छ (और जसको लक्षण चीनी शब्द "ताओ"को समान हुन्छ),मा दार्शनिक मकसद छिपा भयो छ। यो बुडो र बुजुत्सुको बीचको अंतरको समान छ। यस शब्दको प्रयोग देखि प्राचीन मार्शल आर्टको उनी विचारको निकाल दिइएको छ जसको एकमात्र उद्देश्य जान देखि मारना थियो। कानोले जुडोको शारीरिक, मानसिक, भावनात्मक र नैतिक रूपबाट आफुमा काबू गर्न र आफुको सुधार गर्नको एक साधनको रूपमा देखा. उनले दैनिक जीवनमा अधिकतम क्षमताको भौतिक सिद्धांतको पनि विस्तार गरे र यसलाई "परस्पर समृद्धि"मा विकसित गर्‍यो। यस सम्बन्धमा, जुडोको डोजोको बंदिशोंको बाहिर राम्रो तरिका देखि जीवनको विस्तार गर्नको एक समग्र दृष्टिकोणको रूपमा दे खाउछ।

जुडोका (अभ्यासकर्ता)

जुडोको अभ्यासकर्ताको जुडोका या "जुडो अभ्यासकर्ता"को नामबाट जानिन्छ, हुनत पारंपरिक रूपबाट केवल चौथो डैन या उससे अग्लो दर्जा पान वालाहरुलाई "जुडोका" भन्यो जान्थ्यो. जब कुनै अङ्ग्रेजी संज्ञा शब्द संग -ka (-का) प्रत्यय जोड दिइन्छ त यसको मतलब एक यस्तो व्यक्ति बाट हुन्छ जुन उनी विषयको विशेषज्ञ हुन्छ या जसको नजिकै उनी विषयको विशेष ज्ञान हुन्छ। चौथो डैन देखि नीचेको दर्जा पान वाला अन्य अभ्यासकर्ताहरुलाई केंक्यु-सेई या "प्रशिक्षु" भन्यो जान्थ्यो. आधुनिक समयमा जुडोकाको मतलब कुनै पनि स्तरको विशेषज्ञता वाला जुडो अभ्यासकर्ता देखि छ।

जुडो शिक्षकको सेंसेई भनिन्छ। sensei (सेंसेई) शब्दको उत्पत्ति sen (सेन) या saki (साकी) (पहिले) र sei (सेई) (जीवन) देखि भए छ जसको मतलब उनी व्यक्तिबाट छ जुन तपाईंभन्दा पहिले आएको छ। पश्चिमी डोजोमा, डैन दर्जेको कुनै पनि प्रशिक्षकको सेंसेई भन्न साधारण कुरा छ। परम्परागत रूपबाट, त्यो उपाधि चौथो डैन या उससे ऊंचे दर्जेको प्रशिक्षकहरुको लागि आरक्षित छ।

जुडोगी (वर्दी)

चित्र:Judo orange belt.JPG

पटकने र जकडनको शक्तिको सामना गर्नको लागि जुडोगीको भारी बुनाई गरेर यसलाई तैयार गरिन्छ।

पारंपरिक रूपबाट जुडो अभ्यासकर्ता सेतो रंगको वर्दी पहनते हो जसलाई जुडोगी भनिन्छ जसको सामान्य मतलब जुडोको अभ्यास गर्नको लागि पहना जाने वाला "जुडो पोशाक" छ। कहिले काँही यस शब्दको सानो गरेर केवल 'गी ' (वर्दी)को रूपमा प्रयोग गरिन्छ। जुडोगीको निर्माण कानोले १९०७मा गरेको थियो र त्यस पछि यसै तरिकाको वर्दियहरुलाई धेरै अन्य मार्शल आर्ट द्वारा आफ्नो ल्याइयो. आधुनिक जुडोगी सेतो या नीले रंगको सूतीको कपडाको कर्षण डोरी वाला पैंट र यसले मेल खाती भए सेतो या नीले रंगको सूतीको कपडाको रजाईको तरिका सिली भए जैकेट देखि बनयो हुन्छ जसलाई एक बेल्ट (ओबी ) देखि कस दिइन्छ। दर्जे या पदको सूचित गर्नको लागि बेल्ट या कमरबंदको साधारण तरिकामा रंग दिइन्छ। जैकेटको यस इरादे देखि बनाइन्छ कि त्यो कुश्तीको दबावको झेल सके र यसै कारण यसलाई कराटेको वर्दी (कराटेगी )को तुलनामा एकदम मोटा बनाइन्छ। जुडोगीको यस तरिका तैयार गरिन्छ कि यसमा प्रतिद्वंद्वीको रोकएर राखनमा आसानी हो जबकि कराटेगीको बरसाती कोट बनाउन वाला सामाग्री देखि बनाइन्छ ताकि प्रतिद्वंद्वी यस सामग्रीमा आफ्नो पकड न जम्मा सके.

आजकलको नीले जुडोगीको इस्तेमालको सबै भन्दा पहिलो सुझाव १९८६को मास्ट्रिक्ट आएजेएफ डीसी मीटिंग (Maastricht IJF DC Meeting)मा एंटन गीसिंकले दिए थियो। प्रतियोगिताको लागि, दुइमा भन्दा एक प्रतियोगी एक नीले रंगको जुडोगी पहनता छ ताकि न्यायकर्ताओं, निर्णयकर्ताओं, र दर्शकहरुलाई दुवैमा अंतर गर्नमा आसानी हो. जापानमा, दुवै जुडोका एक सेतो रंगको जुडोगीको प्रयोग गर्छन् र एक प्रतियोगीको बेल्टमा पारंपरिक रातो सैश टाँसयो दिइन्छ (जो जापानी झंडेको रंगोंमा आधारित हुन्छ). जापानको बाहिर, नाबालिग प्रतियोगिहरुको प्रतियोगिताहरुमा सुविधाको लागि एक रंगीन सैशको प्रयोग पनि गरिन सक्छ, नीले रंगको जुडोगी केवल क्षेत्रीय या उच्च स्तरीय प्रतियोगिताहरुको लागि जरूरी हुन्छ। जापानी अभ्यासकर्ता र शुद्धतावादी नीले रंगेको जुडोगीको इस्तेमालको तुच्छ समझते छन्।

प्रविधी र अभ्यास

जबकि जुडोमा विभिन्न प्रकारको पैतरें, जस्तै - लुढकना, गिरना, फेंकना, बैठ जाना, गला घोंटना, जोडहरुलाई उलझा दिन, र हमला गर्न, शामिल हो तर खास तरिकामा throwing (投げ技, nage-waza) र groundwork (寝技, ne-waza)मा ज्यादा ध्यान दिइन्छ। फेंकनेको प्रविधीको दुइ तरिकाको प्रविधीहरुको समूहमा विभाजित गरिएको छ जसमा भन्दा एक छ - स्थायी प्रविधी (ताची-वाजा ) र दोस्रो छ - sacrifice techniques (捨身技, sutemi-waza). यसको वाहेक स्थायी प्रविधीको hand techniques (手技, te-waza), hip techniques (腰技, koshi-waza), र foot and leg techniques (足技, ashi-waza)मा विभाजित गरिएको छ। बलिदान प्रविधीको those in which the thrower falls directly backwards (真捨身技, ma-sutemi-waza), र those in which he falls onto his side (橫捨身技, yoko-sutemi-waza)मा विभाजित गरिएको छ।

जमीनी लडाईको प्रविधीहरु (ने-वाजा)को attacks against the joints or joint locks (関節技, kansetsu-waza), strangleholds or chokeholds (絞技, shime-waza), र holding or pinning techniques (押込技, osaekomi-waza)मा विभाजित गरिएको छ।

जुडोमा एक तरिकाको मुक्केबाजीको अभ्यास गरिन्छ जसलाई randori (乱取り)को नामबाट जानिन्छ जसको मतलब "मुक्त अभ्यास" छ। रंदोरी मा, दुइ प्रतिद्वंद्वी जुडोको कुनै पनि पटकने या पकडनेको प्रविधीको प्रयोग गरेर एक दोस्रोमा हमला गरेर सकते छन्। कातामा मारनेको प्रविधीहरु (अतेमी-वाजा ), जस्तै - लात मारना र घूंसा मारना, र साथ साथै चक्कु र तरवार चलानको प्रविधीहरुलाई कायम राखाइएको छ। यस तरहको अध्यापन साधारण तरिकामा ऊंचे दर्जेको अभ्यासकर्ताहरुको लागि आरक्षित हुन्छ (उदाहरणको लागि, किमे-नो-काता में), तर प्रतियोगितामा यसको मनाही हुन्छ र सुरक्षाको दृष्टिबाट साधारण तरिकामा रंदोरीमा यसलाई निषेध गरेर दिइन्छ। सुरक्षाको दृष्टिबाट ही, उमेर र दर्जेको आधारमा गला घोंटना, जोडहरुलाई उलझा दिन, र बलिदानको प्रविधीहरुमा प्रतिबन्ध लागयो दिइन्छ। उदाहरणको लागि, संयुक्त राज्य अमेरिकामा गला घोंटनेको प्रविधीको प्रयोग गर्नको लागि व्यक्तिको उमेर 13 या उसभन्दा अधिक होनी चाहिए र भुजाहरुको उलझानेको प्रविधीको प्रयोग गर्नको लागि 16 या उसभन्दा अधिक उमेरको हुनु जरूरी छ।

रंदोरी र खेल-प्रतियोगिता (शियाई )को अभ्यासमा, जब एक प्रतिद्वंद्वी गला घोंटने या जोडहरुलाई उलझानेको प्रविधीको प्रयोग गर्नमा कामयाब हुन्छ त दोस्रो प्रतिद्वंद्वी हार मान लिइन्छ या उसलाई "मात" मिलती छ र यस तरिका प्रतिद्वंद्वीको दुइ पल्ट मात दे दिनबाट यस बातको साफ संकेत भेटिन्छ कि त्यो प्रतिद्वंद्वी हार चुका छ। जब यस्तो हुन्छ त म्याच खत्म हुन्छ र मात खान वाला खेलाडी हार जान्छ र उनिमा गरियो गला घोंटने या जोडहरुलाई उलझानेको प्रविधी देखि उसलाई आजाद गरेर दिइन्छ।

काताको रूप

काताको रूप हमला र बचावको पूर्व व्यवस्थित पद्धतिहरु हो जसको अभ्यास जुडोमा जुडोको प्रविधीहरुमा महारत हासिल गर्नको उद्देश्य भन्दा कुनै साथी संग गरिन्छ। अधिक विशेष रूपबाट, उनको उद्देश्हरुमा शामिल हो - जुडोको बुनियादी सिद्धांतहरुलाई सम्झिन, प्रविधीको सही इस्तेमालको प्रदर्शन गर्न, उनी दार्शनिक सिद्धांतहरुको शिक्षा दिन जसमा जुडो आधारित छ, उनी प्रविधीहरुको अभ्यासको इजाजत दिन जसलाई प्रतियोगितामा प्रयोग गर्नको इजाजत हुन्न, र उनी प्राचीन प्रविधीहरुलाई सुरक्षित राखन जुन ऐतिहासिक दृष्टिबाट महत्वपूर्ण छ तर जसको अब समकालीन जुडोमा प्रयोग होन गरिन्छ।

तरह-तरहको काताको ज्ञान ऊंजा दर्जा पानको लागि जरूरी छ। आजको दौरमा कोडोकन द्वारा मान्यता प्राप्त सात काता यस प्रकार हैं:

• मुक्त अभ्यासको रूप (रंदोरी ) जसमा दुइ तरिकाको काता शामिल हैं:
  • पटकनेको रूप (नागे नो काता )
  • पकडनेको रूप (कातामे नो काता )
• पुरानी शैली वाला आत्मरक्षाको रूप (किमे नो काता )
• आधुनिक आत्मरक्षाको रूप (कोडोकन गोशिन जुत्सु )
• "नम्रता"को रूप (जु नो काता )
• पांच रूप (इत्सुत्सु नो काता )
• प्राचीन रूप (कोशिकी नो काता ) [४]
• अधिकतम क्षमता वाला राष्ट्रीय शारीरिक शिक्षा वाला काता (सेइर्‍योकू जेन'यो कोकुमिन ताईकु नो काता )

केहि यस्तो पनि काता हो जसलाई कोडोकन द्वारा आधिकारिक रूपबाट मान्यता होन दी गई छ तर उनको अभ्यास जारी छ। यिनीहरुका सबै भन्दा प्रमुख उदाहरण 'गो नो सेन नो काता' नामक एक काता छ जसमा प्रयासरत प्रहारमा जवाबी हमला गरे पछि ध्यान दिइन्छ।

रंदोरी (मुक्केबाजीको अभ्यास)

जुडोमा एक मुक्त शैलीवाला मुक्केबाजीको अभ्यासमा जोर दिइन्छ जसलाई रंदोरी भनिन्छ जुन यसको प्रशिक्षणको मुख्य रूपहरुमा भन्दा एक छ। मुकाबलाहरुको समयको केही भाग मुक्केबाजीको अभ्यासको स्थायी बनानमा लागछ जसलाई ताची-वाजा भन्छन्ं र बाकीको भाग जमीनमा लागइन्छ जसलाई ने-वाजा भन्छन्ं। मुक्केबाजीको अभ्यास पनि सुरक्षाको नियमहरुको अनुसार नै गरिन्छ जुन आफै केवल प्रविधीहरुको अभ्यास गर्न भन्दा धेरै अधिक जीवंत हुन्छ जसलाई पहिले जुजुत्सुका गरे गर्थे. पूरी तागतको प्रयोग देखि शारीरिक दृष्टिबाट आमासपेशिहरु र हृदयवाहिनी तन्त्रको विकास हुन्छ र मानसिक दृष्टिबाट रणनीति र प्रतिक्रिया समयको विकास हुन्छ र एक विरोधी प्रतिद्वंद्वीको विरुद्ध प्रविधीहरुको प्रयोग गर्नको सीख हासिल गर्नमा अभ्यासकर्ताको मदद मिलती छ। जुडोकाको बीच एक साधारण भनेवत छ, "जुडोको सबै भन्दा राम्रो प्रशिक्षण जुडो छ।"

मुक्केबाजीको अभ्यासको धेरै प्रकार छन्, जस्तै - जु रेंशु (दुईटै जुडोका एक धेरै नै साधारण तरिका देखि हमला गर्छन् जहाँ कुनै प्रतिरोध लागू हुदैन); र काकारी गेइको (केवल एक जुडोका हमला गर्छ जबकि दोस्रो जुडोका केवल रक्षात्मक र कपटपूर्ण प्रविधीहरुमा निर्भर गर्छ तर पूरी तागतको प्रयोग गर्दैन।)

लडाईको चरण

जुडोकाको जमीनमा गिरते नै ताची-वाजा खत्म हुन्छ र ने-वाजा शुरू हुन्छ।

जुडोमा, लडाई गर्नको दुइ मुख्य चरण हुन्छन्: खडा भएर या स्थायी चरण, ताची-वाजा ; र जमीनी चरण, ने-वाजा ; प्रत्येक चरणको लागि आफ्नो आफुको (ज्यादातर अलग) प्रविधीहरु, रणनीतिहरु, रंदोरी , कंडिशनिंग या अनुकूलन, इत्यादिको आवश्यकता पर्छ। खाएको पाटनेको लागि "संक्रमणकालीन" प्रविधीहरुको विशेष प्रशिक्षण पनि दिइन्छ। जुडोका एक चरणमा एकदम कुशल हुन सक्छ र दोस्रो चरणमा थोडा कमजोर पनि लडन सक्छ जुन यस कुरामा निर्भर गर्छ कि उनको ज्यादातर दिलचस्पी किसमें हो हुनत ज्यादातर दुवैको दरम्यान संतुलित हुन्छन्। जुडोमा मुकाबलाहरुको स्थायी र जमीनी दुवै चरणोंको शामिल होनेको कारण देखि जुडोकाको आफ्नो स्थायी या खडे प्रतिद्वंद्वीको तल खींचने र उसपछि उसलाई जमीनमा तकलीफ दिएर समर्पण गरे पछि मजबूर गर्नको क्षमता मिलती छ।

स्थायी चरण

स्थायी या खडे चरणमा, जसलाई प्रतियोगिताको नियमहरुको अनुसार प्रधानता मिलती छ, प्रतिद्वंद्वी एक दोस्रोको पटकनेको कोशिश गर्छन् या खडे भएर जोडहरुलाई उलझाने र गला घोंटकर/गला दबाकर समर्पण गरे पछि मजबूर गर्न वाला प्रविधीको प्रयोग गर्छन् जबकि नियमको हिसाब देखि खडे या स्थायी चरणमा यस्तो धेरै कम हुन्छ किन भनें पटकनेको तुलनामा खडे रहएर यिनी प्रविधीहरुको प्रयोग गर्न ज्यादा मुश्किल हुन्छ। हुनत केही जुडोका आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको तल गिराने संग-साथ समर्पण गरे पछि मजबूर गर्नको दुवै प्रविधीहरुको एकसाथ प्रयोग गर्नमा एकदम कुशल हुन्छन् जहाँ समर्पण गरे पछि मजबूर गर्नको प्रविधीको शुरुवात उभिनको स्थितिमा हुन्छ र जमीनमा खत्म हुन्छ। हुनत जोडहरुलाई उलझाकर पटकनेको प्रविधीको प्रयोग गर्न निषिद्ध छ।

नीचे गिरानेको प्रविधी (नागे वाजा )को मुख्य उद्देश्य आफ्नो खुट्टाहरुमा खडे, गतिशील अवस्थामा खडे या खतरनाक स्थितिमा खडे प्रतिद्वंद्वीको उनको पीठको बल जमीनमा पटक दिन हो जहाँ त्यो उतना प्रभावी ढंग देखि हरकत हैन गर्न सक्छ। यस प्रकार, तल गिराने या पटकनेको मुख्य कारण प्रतिद्वंद्वीको काबूमा गर्न र आफुको प्रभावशाली स्थितिमा ल्यान छ। यस तरिका देखि अभ्यासकर्ताको नजिकै एक निर्णायक परिणाम प्रस्तुत गर्नको अधिक क्षमता हुन्छ। प्रतिद्वंद्वीको तल गिरानेको एउटा अझै अर्को कारण जमीनमा उसलाई जबरदस्ती पटककर उनको शरीरको चोट पहुंचाना पनि छ। यदि प्रतिद्वंद्वी जबरदस्त ढंग देखि र पुरा तरिकाले काबू गरेर आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको तल गिराता छ त त्यो यस आधारमा स्पष्ट रूपबाट (इप्पोन द्वारा) त्यो म्याच जीतन सक्छ कि उनले पर्याप्त श्रेष्ठताको प्रदर्शन गरेको छ, कम प्रभावशाली ढंग देखि तल गिरानेमा कम अंक दिइन्छ। खडे भएर आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको तल गिरानेमा नै गिरानेवाला प्रतिद्वंद्वीको अंक दिइन्छ।

वैज्ञानिक विश्लेषण र तर्कमा काचुच्चोहरु गुरूच्चरण (जोर)को सामंजस्य संग, मानक कोडोकन जुडो अध्यापन निर्धारित गर्छ कि तल गिरानेको कुनै पनि प्रविधी सैद्धांतिक रूपबाट चार चरणहरु वाला एक घटना हो: संतुलन बिगाडना (कुजुशी ); body positioning (作り, tsukuri); execution (掛け, kake); र अंतमा the finish or coup de grâce (極め, kime). प्रत्येक चरणको अनुसरण पछिल्लो चरण पछि एकदम जोड देखि गरिन्छ; आदर्शतः सबै चरणहरुको अनुसरण लगभग एकसाथ हुन्छ। यसै तरह, चोट लागनको ज्यादा सम्भावना होनेको कारण देखि मारनेको प्रविधी (अर्थात्, घूंसा मारना, लात मारना, इत्यादि)को प्रयोग गर्नको इजाजत हैन दी जान्छ तर खिलाडीको प्रशिक्षणको समयमा "इस प्रविधीको ध्यानमा राखन" हुन्छ, उदाहरणको लागि, ज्यादा अबेरसम्म झुकएर लडाई न गर्न, किन भनें यस स्थितिमा ठूलो सजिलै संग घुटनोंमा हमला गरेर या अन्य जगहोंमा हमला गरेर घाइते गरिन सक्छ।

जमीनी चरण

ने-वाजाको अभ्यास गर्दा खेरी अभ्यासकर्ता आफ्नो घुटनों देखि शुरू गरेर सकते छन्।

प्रतियोगितामा, तल गिरानेको प्रक्रिया पछि जमीनमा मुकाबला जारी रहन सक्छ या हैन त प्रतियोगी जमीनमा कानूनी तरिकामा आफ्नो लडाई समाप्त गरेर सकते हैं; प्रतियोगीको ने-वाजाको शुरुवात गर्नको लागि बस यूं नै जमीनमा गिरनेको इजाजत हैन दी जान्छ। जमीन मा, प्रतियोगियहरुको लक्ष्य आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको गला घोंटकर या गला दबाकर या उनको भुजाहरुको उलझाकर (सुरक्षाको दृष्टिबाट कोहनी र कलाईको वाहेक अन्य जोडहरुलाई उलझानेको इजाजत हैन दी जान्छ) या त उसलाई तल गिराए राखन या उसलाई समर्पण गरे पछि मजबूर गरेर दिन हो।

समातेर तल गिरानेको प्रविधी

Hold downs (押さえ込み, osaekomi), आत्म-रक्षा, पुलिसको काम, र सैन्य हातमाहाथ प्रतिस्पर्धाएरनेको लागि महत्वपूर्ण छ किन भनें जुन व्यक्ति आफ्नो प्रतिद्वंद्वीमा काबू गरेर लिइन्छ त्यहि व्यक्ति एकदम सजिलै संग बचाव या हमला गर्न सक्छ। जुडोमा, यदि पकड गरेर तल गिरानेको कोशिशको पच्चीस सेकण्डसम्म बनाए राखयो (ओसाकोमी) जान्छ, त यस प्रविधीको प्रयोग गर्न वाला व्यक्ति म्याच जीतछ। ओसाकोमीको तहत आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको मुख्य रूपबाट उनको पीठको बल पकड गरेर तल गिरानेको कोशिश गरिन्छ र यदि त्यो अगाडी या बगलमा मुड जान्छ त मैट (matte) भन्यो जाएगा. (मैटको मतलब रूक जाना). उसपछि दुइ जुडोका फेरि देखि खडे हो जाएंगे र उसपछि आफ्नो लडाई जारी रखेंगे या लडाई गरि रहेंगे. (योशी भन्यो जाएगा.)

१९०५मा स्थापित नियमहरुको अनुसार, प्रतिद्वंद्वीको केवल उनको कन्धों भन्दा दुइ सेकण्डसम्म पकड गरेर राखन जरूरी था—भनिन्छ कि एक समुराईको आफ्नो चक्कु या तलवारसम्म पुगन र आफ्नो पकडे भएका प्रतिद्वंद्वीको हारनेको लागि यति नै समय लाग्दो थियो। नवीन अधिक लामो आवश्यकताहरु मुकाबलाहरुको वास्तविकता देखि संबंधित हुन सक्छं कि सेनानी, पुलिस अधिकारी, या सैनिकको स्थितिमा नियन्त्रण स्थापित गर्नको लागि पर्याप्त समयमा आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको गतिहीन गरेर दिनु पर्छ।

जुडोमा, कहिले काँही पकड गरेर राखनको प्रविधीको परिणामस्वरूप प्रतिद्वंद्वी समर्पण गर्न सक्छ यदि उनी प्रतिद्वंद्वीमा उनी पकडको दबावको सहनेको क्षमता न हो या पकडको बनाए राखनको लागि समर्पण गरे पछि मजबूर गर्नको प्रविधीको प्रयोग गरियो हो. यसको वाहेक, यदि गला घोंटने या भुजाहरुको उलझानेको प्रविधी जुडोकामा भारी पड जाए या जुडोकाको दुखाइ होने लगे या चोट लग जाए त त्यो समर्पण गर्न सक्छ।

गार्ड

यदि पकड गरेर गिराए जाने वाला व्यक्तिले आफ्नो खुट्टाहरुलाई आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको शरीरको तल्लो भाग या धडको कुनै भागको इर्द-गिर्द लपेट लिएको छ त त्यो पनि आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको उतना नै गिरानेको कोशिश गरेर रहयो हुन्छ जितनी कोशिश उनको प्रतिद्वंद्वी उसलाई गिरानेको लागि गरेर रहयो हुन्छ किन भनें उनको प्रतिद्वंद्वी तबसम्म खडा हैन हुन सक्छ र आजाद हैन हुन सक्छ जबसम्म तल उनको शरीर देखि लिपटा भयो व्यक्ति उसलाई छोडदैन। आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको इर्द-गिर्द आफ्नो खुट्टाहरुलाई लपेटएको उसलाई माथि देखि प्रभावी रूपबाट हमला गर्नमा असमर्थ गर्नको लागि उनिमा काबू गर्दा खेरी तल वाला व्यक्ति आफ्नो प्रतिद्वंद्वीमा विभिन्न आक्रमणकारी प्रविधीहरुको प्रयोग गर्न सक्छ जसमा गला घोंटना, बाजुहरुको उलझाना र "बडी सीजर्स" (डो-जिमे ) अर्थात् 'शरीरमा दबाव हालएर सांस लिनमा तकलीफ पैदा गर्न' शामिल छ। यस हालतमा, जसलाई जापानी भाषामा "डो-ओसा " भन्छन्ं जसको मतलब "ट्रंक होल्ड" अर्थात् 'धडमा दबाव बनाए राखन' छ, माथि वाला व्यक्ति ओसाकोमी कहलाने वाला यस स्थितिको कारण देखि आफ्नो प्रतिद्वंद्वीमा पर्याप्त नियन्त्रण हैन रख पाइन्छ। (ध्यान दिनुहोस कि जबकि सामान्यतया गार्डको प्रयोग गरिन्छ, तर जुडो प्रतियोगितामा डो-जिमेको प्रयोग गर्न अब वैध हैन रह्यो छ।) माथि वाला व्यक्ति आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको खुट्टाहरु देखि बचकर निकलनेको कोशिश गर्न सक्छ र बदलेमा उसलाई तल गिराने या समर्पण गरे पछि मजबूर गर्न सक्छ या त्यो आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको गार्डको तोडन र खडा होनेको कोशिश गर्न सक्छ। तल वाला व्यक्ति आफ्नो गार्ड वाला प्रविधीको मदद देखि आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको समर्पण गरे पछि मजबूर गर्नको कोशिश गर्न सक्छ या आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको माथि चढनेको लागि उसलाई लुढकानेको कोशिश गर्न सक्छ।

जुजी गातामे, क्रस आर्मलक

जोडहरुलाई उलझानेको प्रविधी

ज्वाइंट लक (कान्सेत्सु-वाजा ) अर्थात् 'जोडहरुलाई उलझानेको प्रविधी'को साधारण तरिकामा 'आर्म-लक' अर्थात् 'भुजाहरुको उलझानेको प्रविधी'को नामबाट जानिन्छ। यो मुकाबलाहरुको प्रभावशाली प्रविधी छ किन भनें यसले एक जुडोका आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको दुखाइ दिएर उसलाई आफ्नो काबूमा गर्नमा सक्षम हुन्छ या आवश्यकता लडे पछि उलझाए भएका जोडहरुलाई पनि तोडनमा सक्षम हुन्छ। आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको समर्पण गरे पछि मजबूर गर्नको लागि प्रतियोगितामा लगभग पूरी तागत लागाएर कोहनीको जोडहरुलाई उलझानेको प्रविधीको इस्तेमालको एकदम सुरक्षित मानिन्छ। अतीतमा, जुडोमा खुट्टाहरुलाई उलझाने, कलाईको उलझाने, रीढको हड्डीको उलझाने र विभिन्न तरिकाको अन्य प्रविधीहरुको प्रयोग गर्नको इजाजत थियो जसलाई खिलाडिहरुको सुरक्षाको ध्यानमा रखते भएका प्रतियोगितामा वर्जित गर्‍यो गएको छ। यो निर्णय ल्याइयो कि उनी जोडोंमा हमला गर्न देखि खिलाडियहरुलाई धेरै चोटहरुको सामना गर्न पडेगा र यसको कारण देखि धीरे-धीरे उनी जोडोंको हालत बिगडती चली जाएगी. फेरि भी, केही जुडोका अझै पनि अनौपचारिक रूपबाट यिनी प्रविधीहरुलाई सिकन र यिनीहरुका प्रयोग गरेर एक दोस्रो देखि लडनको मजा लिछन जुन कि औपचारिक प्रतियोगिताहरुमा प्रतिबंधित हो तर यसले संबंधित साम्बो, ब्राजीलियाई जिउ-जित्सु, र जुजुत्सु जस्तो कलाहरुमा अझै पनि यिनीहरु मध्ये धेरै प्रविधीहरुको सक्रियतापूर्वक प्रयोग गरिन्छ।

गला घोंटने र गला दबानेको प्रविधी

Chokes and strangulations (締め技, shime-waza)को साधारण तरिकामा र सामान्य रूपबाट गला दबाकर दम घोंटनेको प्रविधीको नामबाट जानिन्छ। यसको सहायता देखि व्यक्ति आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको बेहोश र यहांसम्म कि मृत्युको नींद सुलानेको लागि गला घोंटनेको प्रविधीको प्रयोग गर्न सक्छ। गला दबानेको प्रविधीको प्रयोग गरे पछि गर्दनको ग्रीवा धमनीमा दबाव लडन देखि मस्तिष्कसम्म होने वाला रगतको तपाईंूर्ति बंद हुन्छ जबकि गला घोंटनेको प्रविधीको प्रयोग गरे पछि गर्दनको अगाडीको वायुमार्ग अवरूद्ध हुन्छ। साधारण तरिकामा यिनी शब्दहरुलाई अक्सर एक दोस्रोको ठाँउ प्रयोग गरिन्छ र ज्यादातर जुडोका द्वारा यसको इस्तेमालमा औपचारिक रूपबाट अंतर हैन गरिन्छ। प्रतियोगितामा, उनी समय जुडोकाको जीत हुन्छ जब उनको प्रतिद्वंद्वी समर्पण गर्छ या बेहोश हुन्छ, किन भनें गला दबानेको प्रविधीको सही तरिका देखि प्रयोग भए पछि प्रतिद्वंद्वी बस केही सेकण्डमा नै बेहोश हुन सक्छ तर यसपछि तुरुन्त मुक्त गरेर दिए पछि साधारण तरिकामा कुनै नोकसान हुदैन।

एक खेलको रूपमा

औल-जापान जुडो च्याम्पियनशिप्स, २००७ मेन्स फाइनल

एक पूर्णतया विशेष मार्शल आर्ट संग-साथ जुडोको विकास एक खेलको रूपमा पनि भयो छ।

ओलम्पिकमा पहिलो पल्ट जुडोको लस एंजिल्समा आयोजित १९३२ गेम्समा देख्यो गएको थियो जहाँ कानहरु र लगभग 200 जुडो छात्रहरुले प्रदर्शन गरेको थियो। टोकियोमा आयोजित १९६४ गेम्समा जुडो पुरुषहरुको एक ओलम्पिक खेल बन्यो. रेना कानोकोगी, एक अमेरिकी, र धेरै अन्यको जिद्दको कारण देखि १९८८मा जुडो महिलाओंको पनि एक ओलम्पिक खेल बन्यो. अक्सर यो भनिन्छ कि १९६४मा पुरुषहरुको जुडो कार्यक्रम एक प्रदर्शन कार्यक्रम थियो, तर इंटरनैशनल जुडो फेडरेशन अर्थात् अंतर्राष्ट्रीय जुडो संघ (आईजेएफ (IJF)) र इंटरनैशनल ओलम्पिक कमिटी अर्थात् अंतर्राष्ट्रीय ओलम्पिक समितिको अनुसार, जुडो वास्तवमा १९६४ गेम्सको एक आधिकारिक खेल थियो। हलैंडवासी एंटन गीसिंकले जापानको अकियो कामिनागाको हराएर जुडोको ओपन डिवीजनमा पहिलो ओलम्पिक स्वर्ण पदक प्राप्त गर्‍यो। उसपछि जुडोको "केवल जापानी" होनेको छविको खो गई र यो दुनियामा सबै भन्दा व्यापक तरिकामा अभ्यास गरिने खेलोंमा भन्दा एक बनता चला्यो. महिलाओंको कार्यक्रम १९८८को एक प्रदर्शन कार्यक्रम थियो र चार साल पछि यो एक आधिकारिक पदक कार्यक्रम बन्यो. पुरुष र महिलाहरु अलग-अलग प्रतिस्पर्धा गर्छं, हुनत उनी अक्सर एक साथ प्रशिक्षण प्राप्त गर्छ्। १९८८ पछि देखि खुट्टाओलम्पिक जुडो एक खुट्टाओलम्पिक खेल (मंद दृष्टि वाला खिलाडियहरुको लागि) बनेको है; यो स्पेशल ओलम्पिकको खेल पनि छ।

संयुक्त राज्य अमेरिकामा कलेजिएट प्रतियोगिता, खास तरिकामा यूसी बर्कले (UC Berkeley) र सैन जोस स्टेट यूनिवर्सिटी (San Jose State University)को दरम्यान,ले ओलम्पिक गेम्स र वर्ल्ड चैम्पियनशिप्समा देखे गए खेलमा जुडोको परिष्कृत गर्नमा आफ्नो योगदान दिए। १९४०को दशकमा हेनरी स्टोन र योश उचीडा, कैल र एसजेएसयू (SJSU)को प्रमुख कोच,ले स्कूलोंको बीच अक्सर होने वाला प्रतियोगिताहरुमा प्रयोग गर्नको लागि एक वेट क्लास सिस्टम अर्थात् वजन वर्ग प्रणाली विकसित गरे। १९५३मा, स्टोन र उचीडाले एक आधिकारिक घटकको रूपमा आफ्नो वेट क्लास सिस्टम संग, जुडोको एक खेलको रूपमा स्वीकार गर्नको लागि एमेच्योर एथलेटिक यूनियन भन्दा एक सफल विनती गरे। १९६१मा, उचीडाले पेरिसमा आएजेएफको बैठकोंमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको प्रतिनिधित्व गरे जहाँ आएजेएफलहरु सबै भावी चैम्पियनशिपको लागि वेट क्लास सिस्टमको आफ्नो लिए। आएजेएफको निर्माण ज्यादातर शुरूआती यूरोपियन जुडो यूनियनको आधारमा भएको थियो जहाँ धेरै सालोंसम्म वेट क्लास सिस्टमको पनि प्रयोग गरेको थियो।

वेट डिवीजन (वजन प्रभाग)

मुख्य लेख: Judo weight divisions

वर्तमानमा सात वेट डिवीजन हो जसमा शासी निकाहरु द्वारा बदलाव गरिन सक्छ र प्रतियोगिहरुको उमेरको आधारमा यिनीहरुमा संशोधन पनि गरिन सक्छ:

पुरुष
60 किलो देखि कम	60-66 किलो	66-73 किलो	73-81 किलो	81-90 किलो	90-100 किलो	100 किलो भन्दा ज्यादा
महिलाएं
48 किलो देखि कम	48-52 किलो	52-57 किलो	57-63 किलो	63-70 किलो	70-78 किलो	78 किलो भन्दा ज्यादा

नियम

मुख्य लेख: Judo rules

जुडोको परम्परागत नियमहरुको मकसद प्रतिभागियहरुलाई चोट लागन देखि बचान र उचित शिष्टाचारको सुनिश्चित गर्न छ। देखने वालाहरुको लागि यस खेलको र दिलचस्प बनानको लागि यिनी नियमहरुमा केही र नियम शामिल गरियो।

मैचको समयमा निष्क्रिय रहन या अवैध प्रविधीहरुको प्रयोग गर्नको लागि दंड दिए जान सक्छ। यदि कुनै प्रतिभागी मैट (तातामी )को निर्धारित क्षेत्रको बाहिर चल्याउछ त लडाई बंद गरेर दी जानी चाहिए. यदि ग्राउंडवर्क अर्थात् लडाईको समयमा निर्णायकहरु र न्यायकर्ताहरुलाई केही विचार-विमर्श गर्नको आवश्यकता पर्छ त निर्णायक सोनो-मामा ("हरकत न करें"को भावको व्यक्त गर्नको लागि प्रयोग हुन वाला शब्द, शाब्दिक रूपबाट "यथावत") कहेगा र दुवैको आफ्नो त्यसै स्थितिमा रूक जाना हुनेछ। जब उनको काम हुन्छ त निर्णायक योशी भन्इन्छ र म्याच चालू हुन्छ।

सभी अंक या दंड, निर्णायक द्वारा दिइन्छ। निर्णायक द्वारा दिए गए अंक या दंडको बदलनेको लागि न्यायकर्ता एक फैसलाले सकते छन्।

अंधे मान्छेहरुको जुडोको सुविधाको लागि आएजेएफ नियमहरुमा मामूली अंतर हुन्छ।

प्रतियोगितामा अंक प्राप्त गर्न

रेफरी एक "इप्पोन" द्वारा जीत प्रदर्शित गर्नको लागि उनको हात उठाता है

जुडोको एक मैचको उद्देश्य प्रतिद्वंद्वीको उनको कन्धोंको बल जमीनमा पटकना; मुख्य रूपबाट उनको पीठको बल जमीनमा गिराना; या उनको गला घोंटकर, दम घोंटकर या उनको भुजाहरुको उलझाकर उसलाई समर्पण गरे पछि मजबूर गर्न छ। यिनीहरु मध्ये कुनै एक लागि अंकको रूपमा इप्पोन (一本) प्राप्त हुन्छ जसपछि तुरुन्त म्याच जीत लिया जान्छ।

जुडोमा अंक प्राप्त गर्नको तीन ग्रेड या दर्जे हैं: इप्पोन , वाजा-अरी र युको . इप्पोनको शाब्दिक अर्थ "एक अंक" हुन्छ जसबाट म्याच जीतइन्छ। (a) जोड देखि र तागत लागाएर एक नियन्त्रित तरिका देखि प्रतिद्वंद्वीको ज्यादातर उनको पीठको बल जमीनमा पटकने; (b) पर्याप्त अवधि (पच्चीस सेकण्ड)सम्म मैटमा आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको गिराए राखन; या (c) प्रतिद्वंद्वीको समर्पण गरे पछि मजबूर गरेर दिनको लागि एक इप्पोन दिइन्छ। इप्पोन पान लायक पर्याप्त शक्ति या नियन्त्रणको प्रदर्शनको अभाव संग प्रतिद्वंद्वीको जमीनमा पटकने; या बीस सेकण्डसम्म उसलाई जमीनमा गिराए राखनको लागि एक वाजा-अरी दिइन्छ। एक वाजा-अरीको मतलब आधा अंक हुन्छ र यदि त वाजा-अरी प्राप्त हुन्छ त उनसे एक पूरा अंक बनछ जुन जीत हासिल गर्नको लागि जरूरी छ।

युको , अंक प्राप्त गर्नको निचला दर्जा छ, र यसको गिनती केवल एक 'टाई ब्रेकर'को रूपमा गरिन्छ; यसलाई अन्य युको अंकहरु संग जोडिदैन। स्कोरिंग, लेक्सिकोग्राफिक हुन्छ; एक वाजा-अरी , कुनै पनि संख्या वाला युकोको मात दे दिइन्छ, तर एक वाजा-अरी र एक युको , युको रहित वाजा-अरीको मात दिइन्छ।

(पहिले कोका नामक एक चौथो अंकको प्रयोग गरिन्थ्यो तर यसलाई २००९मा हटा दिइएको. जस समय कोकाको प्रयोग गरिन्थ्यो, उनी समय यो युको देखि नीचेको एक अंक थियो। युको जस्तै, कोका पनि पुरा तरिकाले एक टाई ब्रेकर थियो। यसको गिनती केवल त्यतिखेर गरिन्थ्यो जब प्रतियोगिहरुको वाजा-अरी र युको बराबर हुन्थे. एक युको कुनै पनि संख्या वाला कोकाको मात दे दिन्थ्यो।)

आफ्नो प्रतिद्वंद्वी पंद्रह सेकण्डसम्म जमीनमा गिराए राखए पछि युको अंक प्राप्त हुन्छ। यदि तल गिराए राखनको प्रविधीको प्रयोग गर्न वाला व्यक्तिको पहिले नै एक वाजा-अरी मिलिसकेको छ, त दुइ वाजा-अरीको जरिए इप्पोन (वाजा-अरी-अवसेते-इप्पोन ) अंक प्राप्त गर्नको लागि उसलाई आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको केवल बीस सेकण्डसम्म जमीनमा गिराए राखनको आवश्यकता छ। एक इप्पोन या एक वाजा-अरी अंकको आवश्यकताओंको अभाव संग प्रतिद्वंद्वीको जमीनमा पटकनेको लागि एक युको अंक प्राप्त हुन सक्छ। तथाकथित "स्किलफुल टेकडाउंस" अर्थात् "कुशलतापूर्वक जमीनमा गिराने"को पनि इजाजत दी जान्छ (जस्तै - फ्लाइंग आर्म-बार) तर यसको लागि कुनै अंक प्राप्त हुदैन।

यदि मैचको अंतमा कुल प्राप्तांक एकसमान हुन्छन्, त यस समस्याको गोल्डन स्कोर' अर्थात् 'स्वर्ण अंक नियम द्वारा सुलझाया जान्छ। गोल्डन स्कोर एक आकस्मिक मृत्यु वाला स्थिति छ जहाँ मैचको समयको लागि घडीको फेरि देखि सेट गरिन्छ र यस बीच सबै भन्दा पहिले कुनै पनि अंक पान वाला प्रतियोगी जीतछ। यदि यस अवधिको समयमा कुनै अंक हासिल हैन गरिन्छ, त हन्तेई अर्थात् 'निर्णायक र दुइ मुख्य न्यायकर्ताओंको बहुमत विचार'को माध्यम देखि विजेताको निर्धारण गरिन्छ।

अंकहरुको प्रदर्शन

जुडोको स्कोरबोर्डमा प्रत्येक खेलाडी द्वारा प्राप्त गरियो वाजा-अरी र युकोको संख्याको दि खाइन्छ। (२००९मा कोकाको इस्तेमालको बंद गरेर दिए जानेसम्म यसको अंक पनि दिखाया जान्थ्यो.) इप्पोन दिए पछि म्याच तुरुन्त खत्म हो जानेको कारण देखि स्कोरबोर्डमा अक्सर इप्पोनको हैन दि खाइन्छ। केही कम्प्यूटरीकृत स्कोरबोर्डोंमा एक इप्पोन अंक प्राप्त होनेको एक सक्षिप्त संकेत मिलन सक्छ।

आम तरिकामा स्कोरबोर्डमा प्रत्येक खिलाडीको दिए गए डंडोंको संख्या र कहिले काँही प्रत्येकको दी गई चिकित्सा व्यवस्थाको संख्याको पनि दि खाइन्छ। (एक मैचको समयमा प्रत्येक प्रतियोगीको लागि केवल दुइ बार, ज्यादातर थोडा-बहुत रगत निकलने मा, "चिकित्सा"को इंतजाम गरिन्छ।)

इलेक्ट्रनिक स्कोरबोर्डमा साधारण तरिकामा प्रतियोगिता समय र ओसेकोमी समय दुवैको नापनको लागि टाइमर पनि लागयो हुन्छ।

नियमहरुमा परिवर्तन

विभिन्न सुरक्षा संबंधहरुकोरणहरु देखि जुडोको नियम संधै बदलि रहछन। जुडोकाको उमेर, दर्जे या अनुभवको आधारमा उनिमा परिवर्तन हुन सक्छ। देश, क्लब या प्रतियोगिताको स्तरको आधारमा पनि उनिमा बदलाव हुन सक्छ (अर्थात् ओलम्पिक बनाम एक अंतर्राष्ट्रीय प्रतियोगिता बनाम एक राष्ट्रीय प्रतियोगिता).

दंड

पहिले दंडको रूपमा चेतावनी दी जान्छ जसलाई स्कोरबोर्डमा लिख दिइन्छ। दोस्रो दंडको रूपमा प्रतिद्वंद्वीको "युको" अंक दिइन्छ। तीसरे दंडको रूपमा "वाजा-अरी" अंक दिइन्छ। चौथो दंडको "हंसोकु माके" भनिन्छ र प्रतिद्वंद्वीको एक "इप्पोन" अंक दे दिइन्छ। "हंसोकु माके" संग म्याच स्थायी रूपबाट समाप्त हुन्छ। गंभीर नियमहरुल्लंघनहरुको लागि प्रतियोगीको एक प्रत्यक्ष "हंसोकु माके" मिलन सक्छ। यस मामलेमा, "हंसोकु माके" पान वाला खेलाडी टूर्नामहरुट भन्दा बाहिर हुन्छ।

आत्मरक्षाको रूपमा

जुडो, दुनिया भरको धेरै सैन्य आक्रमणकारी र रक्षात्मक रणनीतिहरुको प्रशिक्षणको आधार बन्यो छ।

यसको वाहेक, पारंपरिक जुजित्सुमा जुडोको पृष्ठभूमि संग यसको पुलिस र सैन्य उपयोगोंको जुड जानेको परिणामस्वरूप विशेष रूपबाट आत्मरक्षाको प्रविधी सिद्धांतहरुको प्रशिक्षणको लागि तैयार होने वाला काताको आगमन भयो छ: किमे नो काता (फैसलेको रूप) र कोडोकन गोशिन जुत्सु (आत्मरक्षाको रूप). रेन्कोहो वाजामा खास तरिकामा पुलिसको लागि तैयार गरे गई प्रविधीें शामिल छन्। जोशी जुडो गोशिन्होमा महिलाहरुलाई आत्मरक्षाको तैक्नीकें शामिल छन्। अन्य काता समूहोंमा अधिक कठिन तरीकाहरु वाला आत्मरक्षाको प्रविधीें शामिल छन्।

जुडोको सिद्धांतहरु र प्रशिक्षणको तरीकाहरुको विभिन्न पहलुहरु देखि आत्मरक्षामा मददगार साबित होने वाला गुणों र कौशलहरुलाई बढावा भेटिन्छ:

• सम्पूर्ण रूपबाट प्रतिरोधात्मक प्रतिद्वंद्विहरुको विरुद्ध सम्पूर्ण शक्ति र गति संग प्रशिक्षण: जसबाट गति, सहनशक्ति, शक्ति, र दृढताको निर्माण हुन्छ।
• एकदम बलपूर्वक बार-बार जमीनमा पटके जाने देखि शारीरिक र मानसिक अनुकूलन.
• पछाड खानको सुरक्षित तरीकहरुको प्रशिक्षण.
• सम्पूर्ण रूपबाट प्रतिरोधक मुक्केबाजीको अभ्यासमा कुशल प्रतिद्वंद्विहरुको विरुद्ध संतुलन, दूरी, र समय-तालमेलको सही र तुरुन्त प्रयोग गर्नको क्षमता. जुडो अभ्यासकर्ता आफ्नो संतुलनको बनाए राखन संग-साथ आफ्नो प्रतिद्वंद्वीको संतुलनको पनि नियन्त्रित गर्नमा एकदम माहिर हुन्छन्।
• खेलकूदमा जुडोको नियमहरुमा प्रतिद्वंद्वीको तल गिरानेको तुरुन्त पछि उसलाई दुखाइ दिन या उसलाई समर्पण गर्नको लागि मजबूर गरे पछि जोर दिइन्छ जसबाट आत्मरक्षाको नौबत आए पछि गला घोंटने र जोडहरुलाई उलझानेको प्रविधीहरुको छिटो इस्तेमालको कौशलको निर्माण हुन्छ।
• प्रतिद्वंद्वीको जमीनमा पटकनेको समयमा उनिमा काबू पानको कोशिशमा जोर दिनबाट अभ्यासकर्ताको कोण, दिशा र बलको निर्धारण गर्नमा मदद मिलती छ जसको मदद देखि उनको प्रतिद्वंद्वी जमीनमा उसलाई घूंसा मारता छ। यसको परिणाम सौम्य या घातक हुन सक्छन् जुन जुडो अभ्यासकर्ताको इरादोंमा निर्भर गर्छ।

हुनत, आत्मरक्षा प्रशिक्षणको लागि जुडोको उपयोगको बारेमा केही आलोचनाहरु हैं:

• जुडो-गी (कपडा)को इस्तेमालमा अतिनिर्भरता: आत्मरक्षाको लागि जुडो प्रशिक्षणको लागि गी न पहने भएका साथिहरुको विरुद्ध मुक्केबाजीको अभ्यासको अनुभवको आवश्यकता पर्छ। हुनत, धेरै प्रविधीहरुको लागि गीको पकडमा धेरै ज्यादा भरोसा हैन गर्न पर्छ; वास्तवमा, केही प्रविधीहरु (खास तरिकामा जमीनी लडाई या ने-वाजा में)को लागि गीको प्रयोग गर्नको बिल्कुल आवश्यकता लडउँदैन।
• खेलको रूपमा जुडोको नियमहरुमा अतिगुरूच्चरण: केही जुडो क्लब या प्रशिक्षक जुडोको एकदम हदसम्म खेलको रूपमा सिखाते छन्।
• वार गर्नको प्रविधीहरुको अभाव: जुडोमा वार गर्नको प्रविधीहरुलाई साधारण तरिकामा प्रदर्शन र काताको लागि डैन ग्रेड या दर्जे (अर्थात् ब्लैक बेल्ट अर्थात् काला बेल्ट या कमरबंद या पट्टा)मा सि खाइन्छ।

मिश्रित मार्शल आर्ट में

आफ्नो ने-वाजा/गुत्थम-गुत्थी र ताची-वाजा/खडे भएर गुत्थम-गुत्थीको ज्ञानको प्रयोग गर्न जुडो अभ्यासकर्ताओंले मिश्रित मार्शल आर्ट्स मैचोंमा पनि प्रतिस्पर्धाको छ। पूर्व रूसी राष्ट्रीय जुडो च्याम्पियन फेडोर एमेलियानेंकोको अक्सर दुनियाको मिश्रित मार्शल आर्ट्सको नम्बर एक हेविवेटको दर्जा दिइन्छ। कारो परिसियान एक जुडो अभ्यासकर्ता छ जसले यूएफसी (UFC)मा सफलतापूर्वक लडाई गरे। रामियू थिएरी सोकूदजू, काजुहिरो नाकामुरा र ओलम्पिक स्वर्ण पदक प्राप्तकर्ता हिदेहिको योशिदा अब प्रचलित हो चुके प्राइड एफसी (PRIDE FC)को लडाके थिए। अन्य ओलम्पिक स्वर्ण पदक प्राप्तकर्ता र विश्व चैम्पियन जुडोका, जस्तै - पावेल नस्तुला र यून डोंग-सिक,ले एमएमए (MMA)मा पनि लडाई गरेको थियो। यूरोपीय जुडो कांस्य पदक प्राप्तकर्ता फरीद खेदर एक अन्य एमएमए लडाका छ जसले एक सफल रिकर्ड कायम गरेको छ र साथ साथै योशिहिरो यदि ्योमा र पूर्व ओलम्पिक जुडो प्रतियोगी हेक्टर लोम्बार्ड पनि जाने माने लडाके छन्। पूर्व डब्ल्यूईसी (WEC) मिडिलवेट चैम्पियन पाओलो फिल्होले जुडो र जिउ-जित्सुको आफ्नो सफलताको श्रेय दिए छ। साने किकुता र हायातो साकुराई जस्तै लडाके पनि जुडो पृष्ठभूमिहरु देखि सम्बन्ध राखछन, र डन फ्राई नामक एक पूर्व यूएफसी चैम्पियन एक अभ्यासरत जुडोका थिए जसलाई यो कहते भएका सुना गएको थियो कि जुडो उनको आधिकारिक लडाईको शैलिहरुमा भन्दा एक छ। शिनिया आओकी, जुन आज दुनियाको शीर्ष तीन हल्के वजन वाला मिश्रित मार्शल आर्ट्स अभ्यासकर्ताहरुमा भन्दा एक छ,को पनि पृष्ठभूमि जुडोमा नै छ।

२००८ ओलम्पिक स्वर्ण पदक प्राप्तकर्ता सातोशी इशी एमएमएमा पूर्णकालिक प्रतिस्पर्धाको लागि जुडो देखि सेवानिवृत भए। उनले जापानी प्रमोशन सेंगोकु संग अनुबंधमा हस्ताक्षर गरेको छ।

जुडोमा ब्लैक बेल्ट धारण गर्न वाला अन्य उल्लेखनीय एमएमए लडाकोंमा शामिल हैं:

• एंटोनियो रोड्रिगो नोगुइरा
• फैब्रिसियो वेर्डम
• एन्डरसन सिल्वा
• रोनाल्डो सूजा
• रेंजों ग्रेसी
• मैन्वेल गैम्बुरियन
• विटर बेलफोर्ट
• फेडोर एमेलियानेंको
• कारो परिसियान

शैलियां

कानहरु जिगोरोको कोडोकन जुडो, जुडोको सबै भन्दा लोकप्रिय र प्रसिद्ध शैली छ, तर यही एक अकेली शैली छैन। जुडो र जुजुत्सु दुवै शब्द आरंभिक वर्षमा एकदम अंतर्परिवर्तनीय थिए, यसैले या त यसै कारण देखि या बस मुख्यधाराको जुडो देखि उनलाई अलग बतानको लागि जुडोको यिनीहरु मध्ये केही रूप अझै पनि जुजुत्सु या जिउ-जित्सुको नामबाट जाने जान्छन्। काचुच्चोहरु जुडोको मूल शैली देखि धेरै संबंधित रूपहरुको विकास भयो छ जसमा भन्दा केही रूपहरुलाई अब एकदम हदसम्म अलग कला मानिन्छ:

• ओलम्पिक जुडो : यो कोडोकन जुडोको प्रमुख रूप हो।
  • पैराओलम्पिक जुडो : यो अन्धा र मंद दृष्टि वाला प्रतियोगियहरुको लागि संशोधित रूप हो।
• ब्राजीलियाई जिउ-जित्सु (बीजेजे (BJJ)) : १९१४मा, मित्सुयो माएदाले ब्राजीलमा जुडोको शुरुवात गरे। माएदाले ब्राजीलमा कार्लोस ग्रेसी (१९०२–१९९४) र अन्य मान्छेहरुलाई जुडो सिखाया. ग्रेसीले आफ्नो जुडोको विकासकहरु 'ब्राजीलियाई जिउ-जित्सु' नाम दिए (त्यस समय, जापान र ब्राजील दुवै ठाँउ, जुडोको साधारण तरिकामा 'कानहरु जिउ-जित्सु'को नामबाट चिनिन्थ्यो). ब्राजीलियाई जिउ-जित्सु, जसलाई जुडो देखि बिल्कुल अलग मानिन्छ,मा न त जुडोको अंतर्राष्ट्रीय नियमहरुमा त्यस पछि भएका परिवर्तनहरुको अनुसरण गरिंदैनथ्यो जसलाई खडे भएर लडाई गरे पछि जोर दिनको लागि शामिल भएको थियो, र न त यसमा उनी नियमहरुको पालन गरियो जसलाई अधिक खतरनाक प्रविधीहरुमा प्रतिबन्ध लगानको लागि प्रस्तुत भएको थियो।
• जुडो-डो : अस्ट्रियामा, जुलियस फ्लेक र अन्य मान्छेहरुले जुडोको विस्तार गर्नको इरादे देखि जमीनमा पटकनेको एक प्रणाली विकसितको जसलाई उनी "जुडो-डो" भन्थे.
• कावाइशी-रियु जुजुत्सु : फ्रान्समा प्रशिक्षण दिन वाला मिकोनोसुके कावाइशीले आधुनिक ओलम्पिक/कोडोकन जुडो प्रतियोगितामा धेरै प्रतिबंधित प्रविधीहरुलाई सिखानेको काम जारी राखनको अनुदेशको एक वैकल्पिक दृष्टिकोणको रूपमा कावाइशी-रियु जुजुत्सुको विकास गर्‍यो।
• Kosen judo (高專柔道) : 20औं सताब्दीको शुरूआती दौरको जापानी अंतर-विद्यालयी प्रतितियोगितामा लोकप्रियता प्राप्त गर्न वाला कोडोकन जुडोको एक उप-शैलीको रूपमा, कोसेन शैलीमा प्रविधीहरुको त्यहि श्रृंखला शामिल छ तर जमीनी प्रविधीको लागि थोरै ज्यादा आजादीको इजाजत दी जान्छ। बीजेजे (BJJ) जस्तै, यकीनन, जुडोको यो शैली वर्तमान ओलम्पिक जुडोको तुलनामा एकदम हदसम्म १९००को दशकको शुरूआती दौरको मूल जुडोको तरिका छ।
• रूसी जुडो : जुडोको यो विशिष्ट शैली साम्बो देखि प्रभावित थियो। यसको प्रदर्शन जाने-माने कोच, जस्तै - अलेक्जेंडर रेतुइन्स्किह र आइगोर याकिमोव, र मिश्रित मार्शल आर्ट्सको लडाकों, जस्तै - आइगोर जिनोविएव, फेडोर एमेलियानेंको र कारो परिसियान गर्छन्। परिणामस्वरूप, रुसी जुडोले केही प्रविधीहरु संग मुख्यधाराको जुडोको प्रभावित गरेको छ, जस्तै - कोडोकन जुडोमा 'फ्लाइंग आर्मबार' अर्थात् 'उछलकर भुजाहरुको जकड लिनको प्रविधी'को स्वीकार गरे जा रहेको छ ।
• साम्बो (विशेष रूपबाट साम्बोको खेल मा): वासिली ओश्चेप्कोव, काचुच्चोहरु अधीन पहिले यूरोपीय जुडो ब्लैक बेल्ट जुडो अभ्यासकर्ता थिए। ओश्चेप्कोव केही हदसम्म जुडोको प्रेरणा देखि साम्बोको निर्माण गर्न लगे र आफ्नो यस नयाँ प्रणालीमा उनले मूल रूसी कुश्ती र अन्य लडाकू प्रविधीहरुलाई एकीकृत गर्‍यो। काचुच्चोहरु अधीन जापानी जुडोमा आफ्नो शिक्षा र डैनको दर्जेको अस्वीकार गर्न देखि इनकार गर्नको लागि १९३७को राजनैतिक दोषमार्जनको समयमा ओश्चेप्कोवको मृत्यु हो गई.^{[स्रोत नखुलेको]} आफ्नो हिस्ट्री अफ साम्बो मा, ब्रेट जेक्स र स्कट एन्डरसनले लेखयो कि रूसमा "जुडो र सोम्बो (SOMBO)को एक समान मानिन्थ्यो"—यद्यपि दुवैको वर्दीमा र नियमहरुमा केही अंतर थियो।
• डैडो जुकु : यो एक संकर मिश्रित मार्शल आर्ट छ जसमा जुडो र क्योकुशिन दुवैको तत्व शामिल छन्।

सुरक्षा

अनुसंधान देखि थाहा हुन्छ कि जुडो विशेष रूपबाट युवकहरुको लागि एक सुरक्षित खेल छ, हुनत वयस्क प्रतियोगात्मक जुडोमा उदाहरणस्वरुप गैर-टकराव या गैर-संपर्क वाला गेंदको खेलोंको तुलनामा, तर अन्य प्रतियोगात्मक संपर्क खेलहरु जस्तै, ज्यादा चोटें लागछ।

गला घोंटनेको प्रविधी

हुनत गला घोंटनेको प्रविधी संभवतः एक घातक प्रविधी छ तर सही तरिका देखि प्रयोग गरियो गला घोंटनेको प्रविधीको फलस्वरूप प्रतिद्वंद्वीको समर्पण गरेर दिन या बेहोश भएको / भन तुरुन्त पछि प्रतिद्वंद्वीको यस गिरफ्त देखि आजाद गरेर दिए पछि कुनै नोकसान हुदैन। जुडोमा प्रयोग होने वाला गला घोंटनेको प्रविधीको साधारण तरिकामा अधिक अनुभवी जुडोकाको छात्रहरुको सुरक्षाको सुनिश्चित गर्नमा मदद गर्नको लागि सि खाइन्छ। गला घोंटे राखनको प्रविधीको प्रयोग गर्नको सुरक्षाको प्रदर्शित गर्न वाला मा्याप्त आंकडा उपलब्ध छन्, र यसको प्रशिक्षणको समय तपाईंातकालीन देखभाल र फेरि देखि होशमा ल्यान (काप्पो )को प्रविधीको पनि प्रशिक्षण दिइन्छ।

जमीनमा पटकनेको प्रविधी

नियन्त्रित र सही तरिका देखि प्रतिद्वंद्वीको जमीनमा पटकनेको समयमा उसलाई चोट लागन देखि बचानको कुरामा पनि ध्यान दिनु पर्छ। हुनत धेरै परिस्थितिहरुमा चोट लागन सक्छ, जस्तै - यदि जमीनमा पटकने वाला प्रतिद्वंद्वी (तोरी) लापरवाही देखि या जानिजानि जोर देखि पटकने पछि पटके जाने वाला प्रतिद्वंद्वी (उके)मा कूद पर्दछ, या यदि तोरी उकेको जोडोंको अनदेखि गर्दै उसलाई लापरवाही देखि जमीनमा पटकता छ (जस्तै, घुटनोंमा बगल देखि तागत लागाएर हुन वाला अनुचित ओसोतो गारी या ताई ओतोशीको प्रयोग; उकेको कंधेमा धेरै ज्यादा तागत लागाएर लापरवाही देखि हुन वाला सोतो माकिकोमी या "ड्रप" इप्पोन सियोई नागेको इस्तेमाल). पटकते समय चोट लागन देखि बचानको सबै भन्दा राम्रो तरिकाको रूपमा, प्रतियोगितामा छात्रहरुको प्रवेश गर्न भन्दा पहिले सेंसेई द्वारा उनलाई सही तरिका देखि पटकनेको प्रविधीको प्रयोग गर्नको लागि राम्रो तरिका देखि अभ्यास गराउन पर्छ जसको लागि उनलाई "लायक बनान"को अभ्यास (उची-कोमी), पूर्वव्यवस्थित तरीकाहरु (जस्तै, नागे-नो-काता), र अत्यधिक तर नियन्त्रित एवं पर्यवेक्षित मुक्त-अभ्यास/मुक्केबाजीको अभ्यास (रंदोरी) गराउन पर्छ।

संगठन

मुख्य लेख: List of judo organizations

इंटरनैशनल जुडो फेडरेशन (आईजेएफ), एक अंतर्राष्ट्रीय जुडो संगठन छ।

हुनत जुडोमा यसको कुनै आधिकारिक आधार छैन, तर फेरि पनि इंटरनैशनल फेडरेशन अफ एसोसिएटेड रेसलिंग स्टाइल्स (फिला (FILA)), जुडोको अंतर्राष्ट्रीय स्तरमा अभ्यास गरिने शौकिया प्रतियोगात्मक कुश्तीको चार मुख्य रूपहरुमा भन्दा एकको रूपमा परिभाषित गर्छ (अन्य तीन रूप ग्रेको-रोमन कुश्ती, मुक्तशैली कुश्ती र साम्बो हैं).

रैंक र ग्रेडिंग

एक सक्रिय प्रतियोगी उच्च रैंक पानको अनुसरण न गर्नको विकल्प चुनन सक्छ र प्रतियोगिताको तैयारी आफ्नो ध्यान केन्द्रित गर्नको विकल्प लिन सक्छ; उदाहरणको लागि, २००४ खुट्टाओलम्पिक्समा 70 किलो देखि कम वजन वाला श्रेणीमा लोरेना पियर्स नामक एक इक्क्यु (ब्राउन बेल्ट या भूरा रंगको बेल्ट) महिला प्रतियोगीले एक रजत पदक प्राप्त गरेको थियो। ज्ञान र क्षमताको वाहेक, रैंक पानको लागि साधारण तरिकामा एक न्यूनतम आयु सीमाको आवश्यकता पर्छ। यसैले, राष्ट्रीय स्तरको प्रतियोगितामा किशोर/किशोरी प्रतियोगियहरुलाई देखना कुनै ठूलो कुरा छैन जुन पछिल्लो 10 बर्ष देखि जुडोको अभ्यास गर्दैछन् तर एक डैन रैंकको योग्यता पानको लागि एकदम कम उमेर होनेको कारण देखि उनलाई केवल ब्लू बेल्ट अर्थात् नीले रंगको बेल्ट या ब्राउन बेल्ट अर्थात् भूरा रंगको बेल्ट मिलेको छ। जब एक पल्ट एक व्यक्तिको एक डैन रैंकको एक स्तर प्राप्त हुन्छ त अलग-अलग कारणहरु देखि उसलाई अगाडी पनि पदोन्नत गरिन सक्छ जसमा कुशलताको स्तर, प्रतियोगिताको प्रदर्शन र/या जुडोमा योगदान, जस्तै - प्रशिक्षण र स्वयं सेवा समय, शामिल छन्। यसैले, जरूरी छैन कि एक अधिक ऊंचे डैन रैंकको मतलब यो हो कि यसलाई धारण गर्न वाला एक राम्रो लडाका छ (हुनत अक्सर यस्तो हुन्छ).

जुडोकाको जुडोको ज्ञान र कौशलको अनुसार रैंक दिइन्छ, र उनको रैंकको ठेगाना उनको बेल्टको रंग देखि चलता छ। रैंकको दुइ प्रभाग हैं: ब्लैक बेल्ट देखि तलको स्तरको "ग्रेड" (क्यु ), र ब्लैक बेल्टको स्तरको "डिग्री" (डैन ). मार्शल आर्ट्समा यस रैंकिंग सिस्टमको शुरुवात कानोले गरेको थियो र तब देखि आधुनिक मार्शल आर्ट्स द्वारा उनलाई एकदम हदसम्म अपनाए जाता रहेको छ ।^{[स्रोत नखुलेको]} जब शुरू-शुरूमा यस रैंकिंग सिस्टमको बनाइयो थियो, उनी समय छात्रहरुको छः ग्रेड हुन्थे जसलाई ठूलो देखि सानाको संख्यात्मक क्रममा श्रेणीत गरिन्थ्यो र साथमा प्रथम क्यु ग्रेड पान पछि पहिलो डिग्रीको ब्लैक बेल्ट (शोडैन )को दर्जा दिए जान्थ्यो. साधारण तरिकामा 10 डैन रैंक हो जसलाई साना भन्दा ठूलोको संख्यात्मक क्रममा श्रेणीत गरिन्छ तर सिद्धांतको अनुसार डैन रैंकोंको संख्याको कुनै सीमा छैन।

दसऔं डिग्रीको ब्लैक बेल्ट (जुडैन ) र उससे माथिको दर्जेको लागि कुनै औपचारिक आवश्यकता छैन। कोडोकनको अध्यक्ष, वर्तमानमा कानहरु जिगोरोको पोता युकिमित्सु कानहरु (कानहरु युकिमित्सु ), पदोन्नतिको लागि व्यक्तिहरुको निर्धारण गर्छन्। कोडोकन द्वारा यस रैंकको लागि केवल पंद्रह व्यक्तिहरुलाई पदोन्नत गरिएको छ। 6 जनवरी २००६को 10वें डैनको लागि एक साथ तीन व्यक्तिहरुलाई पदोन्नत गरियो: तोशिरो दाइगो, इचिरो अबे, र योशिमी ओसावा. अबसम्म एक नै समय प्रदानको गई सबै भन्दा ज्यादा पदोन्नति छ र 22 सालोंमा यस्तो पहिलो पल्ट भयो छ। अबसम्म कुनैको पनि 10वें डैन देखि ऊंचे रैंकमा पदोन्नत गरेन गएको छ, तर:

Theoretically the Judo rank system is not limited to 10 degrees of black belt. The original English language copy (१९५५) of Illustrated Kodokan Judo, by Jigoro Kano, says: "There is no limit...on the grade one can receive. Therefore if one does reach a stage above 10th dan... there is no reason why he should not be promoted to 11th dan." However, since there has never been any promotion to a rank above 10th dan, the Kodokan Judo promotion system effectively has only 10 dans. There have only been 15 10th dans awarded by the Kodokan in the history of Judo.

हुनत राष्ट्रीय संगठनोंको बीच डैनको रैंकोंमा एकरूपता होनी चाहिए तर क्यु ग्रेडको लिएर एकदम भिन्नता छ किन भनें केही देशहरुमा अन्य देशहरुको तुलनामा अधिक संख्यामा क्यु ग्रेड दिइन्छ। हुनत शुरूमा क्यु ग्रेडको बेल्टको रंग समान रूपबाट सेतो हुन्थे, तर आजकल तरह-तरहको रंगहरुको प्रयोग गरिन्छ।

बेल्टको रंग

ब्राजीलमा जुडोको बेल्टको रंग

सफेद
सेतो
	नीला
	पीला
	नारंगी
	हरियो
	बैंगनी
	भूरा
	काला
	सेतो र रातो
	रातो

यूरोप, क्यानाडा, अस्ट्रेलिया, आदि देशहरुमा जुडोको बेल्टको रंग

सफेद
	पीला
	नारंगी
	हरियो
	नीला
	भूरा
	काला
	सेतो र रातो
	रातो

जापानमा, बेल्टको रंगहरुको प्रयोग छात्रको उमेरबाट जोडयो हुन्छ। उन्नत क्यु ग्रेडहरुको लागि केही क्लबोंको नजिकै केवल काले र सेतो रंगको बेल्ट हुन सक्छन् जबकि अन्य क्लब यिनी उन्नत क्यु ग्रेडहरुको लागि भूरे रंगको बेल्टको प्रयोग गरेर सकते हो र प्राथमिक विद्यालय स्तरमा मध्यवर्ती स्तरहरुको लागि हरे रंगको बेल्ट दिखाई दिन साधारण कुरा छ।

अस्ट्रेलियामा क्यु ग्रेडहरुको लागि बेल्टको रंग सफेद, पीला, नारंगी, हरियो, नीला र भूरा हुन्छ।

डैन रैंकोंमा भन्दा पहिले पांच रैंकहरुको लागि काले रंगको प्रयोग हुन्छ जबकि 6वें, 7वें, र 8वें डैनको पैनल (दंदारा) बारी-बारी भन्दा रातो र सेतो रंगको हुन्छं र 9वें र 10वें डैनको बेल्टको रंग गाढा रातो हुन्छ। हुनत, गोडैन (5वां डैन ) देखि माथिको ग्रेड धारण गर्न वाला नियमित प्रशिक्षणको समय अक्सर एक सहज ब्लैक बेल्ट पहन सकते छन्।

केही देशहरुमा जूनियर आयु समूहहरुलाई सूचित गर्नको लागि बेल्टोंको माथि रंगीन सिरेको पनि प्रयोग हुन्छ। ऐतिहासिक दृष्टिबाट, महिलाओंको बेल्टको केंद्रको किनारा सेतो रंगको धारी हुन्थ्यो.^{[स्रोत नखुलेको]}

परीक्षाको जरूरतें देश, आयु समूह र यकीनन प्रयासरत ग्रेडोंको आधारमा बदलती रहछ। आफु परीक्षामा प्रतियोगिता र काता शामिल हुन सक्छ। क्यु रैंक साधारण तरिकामा स्थानीय प्रशिक्षकों (सेंसेई ) द्वारा प्रदान गरिन्छ, तर डैन रैंक साधारण तरिकामा केवल एक राष्ट्रीय जुडो संघको स्वतन्त्र न्यायकर्ताहरुलाई देखरेखमा आयोजितको परीक्षा पछि नै दिइन्छ। एक रैंकको मान्यता दिलानको लागि यसको कुनै राष्ट्रीय जुडो संगठन या कोडोकन संग पंजीकृत हुनु जरूरी छ।

ब्राजील

ब्राजीलमा बेल्टको रंग साधारण तरिकामा सफेद, नीला, पीला, नारंगी, हरियो, बैंगनी, भूरा र काला हुन्छ (6वां, 7वां, र 8वां डैनको दर्जा पान वाला व्यक्ति बारी-बारी भन्दा रातो र सेतो रंगको पैनलहरुलाई पहन सक्छ र 9वां र 10वां डैन धारण गर्न वाला गाढे व्यक्ति रातो रंगको बेल्ट पहन सक्छ). यसको अतिरिक्त, एकदम युवा जुडोका (11 या 13 साल देखि कम उमेरको जुडोका)को नीले रंगको बेल्ट देखि ठीक पहिले एक धूसर रंगको बेल्ट दिए जान सक्छ। कहिले काँही , ग्रेडिंगको आधारमा प्रतियोगियहरुलाई दुइ श्रेणिहरुमा संगठित गरिन्छ; पहिलो श्रेणीमा सेतो देखि हरे रंगको बेल्ट धारण गर्न वाला प्रतियोगी र दोस्रो श्रेणीमा बैंगनी देखि काले रंगको बेल्ट धारण गर्न वाला प्रतियोगी हुन्छन्।

क्यानाडा

क्यानाडामा सीनियर या वरिष्ठ खिलाडिहरुको बेल्टको रंग साना भन्दा ठूलोको क्रममा सफेद, पीला, नारंगी, नीला, भूरा, र अंतमा काला हुन्छ। जूनियर या कनिष्ठ खिलाडिहरुको बेल्टको रंग सफेद-लाल, सफेद, सफेद-पीला, पीला, पीला-नारंगी, नारंगी, लाल-हरियो, हरा-नीला, नीला, नीला-भूरा, र भूरा हुन्छ।

संयुक्त राज्य अमेरिका

अमेरिकामा केवल सीनियर खिलाडिहरु (आम तरिकामा 16 र उससे ज्यादा उमेरको व्यस्क)को नै डैन लेवलको इजाजत दी जान्छ जसलाई काले रंगको बेल्ट देखि सूचित गरिन्छ। अन्य संगठन द्वारा प्रदान गरियो डैन ग्रेडहरुलाई यूएसजेएफ (USJF) र यूएसजेए (USJA) द्वारा मान्यता दी जान्छ। उन्नत क्यु लेवल सीनियर र जूनियर (लगभग 16 साल देखि कम उमेरको बच्चाहरु) दुवै खिलाडियहरुलाई मिलन सक्छ जुन काले रंगको छोडेर धेरै रंगोंको बेल्ट पहनते छन्। डोजोको संगठनात्मक संबद्धताको आधारमा एक डोजो देखि दोस्रो डोजोको बेल्टको रंगोंको क्रममा अंतर हुन सक्छ।

जुडो

संयुक्त राज्य अमेरिकामा क्यु बेल्टको रंग
जापानी क्युको नाम	यूएसजेएफ सीनियर	यूएसजेएफ जूनियर	यूएसजेए सीनियर	यूएसजेए जूनियर	यूएसजेए जूनियर लेवलको नाम
जुनिक्यु				सफेद	जूनियर 12औं कक्षा
जुइचिक्यु		सफेद		पीला	जूनियर 11औं कक्षा
	जुक्यु		सफेद- पीला		नारंगी	जूनियर 10औं कक्षा
	कुक्यु		पीला		नारंगी	जूनियर 9औं कक्षा
	हाचिक्यु		45px पीला- नारंगी		हरा	जूनियर 8औं कक्षा
	नानाक्यु या यूएसजेए सीनियर "बिगिनर"		नारंगी	सफेद	हरा	जूनियर 7औं कक्षा
	रोक्क्यु	सफेद	नारंगी- हरा	पीला	नीला	जूनियर 6औं कक्षा
	गोक्यु	हरा	हरा	नारंगी	नीला	जूनियर 5औं कक्षा
	हरु क्यु	नीला	हरा- नीला	हरा	बैंगनी	जूनियर 4थी कक्षा
	सांक्यु	भूरा	नीला	भूरा	बैंगनी	जूनियर 3सरी कक्षा
	निक्यु	भूरा	45px नीला- बैंगनी	भूरा	भूरा	जूनियर 2सरी कक्षा
	इक्क्यु	भूरा	बैंगनी	भूरा	भूरा	जूनियर 1ली कक्षा

सीनियर या वरिष्ठ खिलाडी

सीनियर खिलाडियहरुको लागि, यूनाइटेड स्टेट्स जुडो फेडरेशन (यूएसजेएफ) और यूनाइटेड स्टेट्स जुडो एसोसिएशन (यूएसजेए) दुईटैले छः क्युको निर्दिष्ट गरेको छ जसलाई सारणीमा सूचीबद्ध गरिएको छ। यूएसजेएको लागि "बिगिनर्स" अर्थात् "आरम्भकर्ताओं" (एक क्यु हैन)को तबसम्म सेतो बेल्ट पहनना पर्दछ जबसम्म उनी पहेलो बेल्टको लागि परीक्षण होन दे दिछन। यूएसजेए, अभ्यासकर्ताको स्तरलाई निर्दिष्ट गर्नको लागि एक पट्टी पहननेको पनि सिफारिश गर्छ। यो क्यु र डैन दुवै स्तरहरुको लागि सच छ।

जूनियर या कनिष्ठ खिलाडी

यूएसजेएफ जूनियर्स रैंकिंग प्रणाली 11वें क्यु (जुइचिक्यु )सम्मको रैंकहरुलाई निर्दिष्ट गर्छ। यूएसजेए जूनियर्स रैंकिंग प्रणाली क्यु रैंकको बाह्र स्तरहरुलाई निर्दिष्ट गर्छ जसको शुरुवात "जूनियर 1ली डिग्री" (जुनिक्यु , या 12वां क्युको समकक्ष) देखि हुन्छ र अन्त "जूनियर 12वें डिग्री" (इक्क्युको समकक्ष) संग हुन्छ। जहांसम्म सीनियर अभ्यासकर्ताओंको प्रश्न छ, यूएसजेएको सिफारिश छ कि जूनियर खेलाडी आफ्नो रैंकको निर्दिष्ट गर्नको लागि एक पट्टी धारण गर्नुहोस। जब एक यूएसजेए जूनियर 17 सालको हुन्छ त उनलाई निम्न प्रकार देखि सीनियर रैंकमा तब्दील गरिन्छ:

• पीला बेल्ट, 6वें क्यु (रोक्यु)मा तब्दील हुन्छ
• नारंगी रंगको बेल्ट, 5वें क्यु (गोक्यु)मा तब्दील हुन्छ
• हरा बेल्ट, 4थे क्यु (हरु क्यु)मा तब्दील हुन्छ
• नीला बेल्ट या उससे अग्लो रैंक, 3सरे क्यु (सांक्यु)मा तब्दील हुन्छ

आधुनिक जुडोमा साधारण तरिकामा पहने जाने वाला बेल्टको शैली

यिनलाई पनि हेर्नुहोस

• जुडो प्रविधी, जुडोको प्रविधीहरुको पूरी सूची
• द कैनन अफ जुडो, क्युजो मिफुनेको लिखी एक किताब (१९६०)
• जुको सिद्धांत
• विश्व जुडो च्याम्पियनशिप
• ग्रीष्मकालीन ओलंपिकमा जुडो
• जुडोकाको सूची
• जुडोका हस्तिहरुको सूची
• जुडोमा ओलम्पिक पदक जीतन वालाहरुको सूची
• पैराओलम्पिक जुडो
• अमेरिकी अंतःकलेजिएट जुडो च्याम्पियन

स्रोत

• कोडोकनको इतिहास - मण्टेना विश्वविद्यालयको जुडो वेबसाइट.
• जिगोरो कानहरु (१९९४); कोडोकन जुडो , जुडोको मानक सन्दर्भ छ। ISBN 4-7700-१७९९-5.
• नील ओहलेनकैम्प (२००६); जुडो अनलीश्ड ; जुडोको एउटा अझै अर्को बुनियादी सन्दर्भ. ISBN 0-0714-7534-6.

बाहिरी लिङ्कहरु

• जूडो at the Open Directory Project
• आएजेएफ इंटरनैशनल जुडो फेडरेशन. जुडोको विश्वव्यापी शासी निकाय
• कोडोकन जुडो इंस्टिट्यूट - जुडोको मुख्यालय (कानहरु जिगोरोको स्कूल)
• यूनाइटेड स्टेट्स जुडो एसोसिएशन (यूएसजेए) -मा ज्यादातर अमेरिकी जुडो क्लब (लगभग 1000 क्लब) शामिल है
• अस्ट्रेलियन कोडोकन जुडो एसोसिएशन (एकेजेए)
• बीबीसीको वेबसाइटमा जुडोको बारेमा H2G2 लेख