नाइकी (कम्पनी)

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्

This article has been translated possibly either from English Wikipedia or from Hindi Wikipedia using Google Translation and then by using Nepali Wikipedia Translator or Online Nepali Wikipedia Translator The translated text might have some typos and erros. You can edit to fix this by clicking here नेपालीमा अनुबाद गर्नुहोस:यो पृष्ठ नाइकी (कम्पनी) बाट नेपाली विकीपिडियामा उल्था गरिएको हो । यसमा व्याकरणहरु को शुद्धता लाइ सच्याउन पर्ने हुन सक्छ । त्यसको लागि यस पृष्ठलाइ [//ne.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%95%E0%A5%80_(%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%80)&action=edit सम्पादन गर्न सक्नुहुन्छ।



नाइकी कम्पनी
उधोगको प्रकार निजी कम्पनी
उधोग Clothing and Sports equipment
स्थापना १९६४ (as Blue Ribbon Sports)[१]
संस्थापक(हरु) विलियम जे "बिल" बोवेरम्यान
फिलिप एच नाइट
मुख्य कार्यालाय वासिङ्टन राज्य, अर्गन, संयुक्त राज्य अमेरिका
(Beaverton, Oregon नजिक)
व्यापारिक क्षेत्र विश्वब्यापि
मुख्य व्यक्तिहरु फिलिप एच नाइट (अध्यक्ष)
मार्क पार्कर (प्रमुख and CEO)
उत्पादन(हरु) Athletic shoes
Apparel
Sports equipment
Accessories
आम्दानी Red Arrow Down.svg US$ 19.014 billion (FY 2010)[२]
परिचालन आय US$ 2.517 billion (FY 2010)[२]
कुल आम्दानी US$ 1.907 billion (FY 2010)[२]
लगानी US$ 14.419 billion (FY 2010)[२]
कुल इक्विटी US$ 9.754 billion (FY 2010)[२]
कामदार(हरु) 34,400 (May 2010)[२]
वेबसाइट Nike.com

नाइकी कम्पनी (अंग्रेजी: Nike, Inc.), (उच्चारण /ˈnaɪkiː/; NYSENKE) एक सार्वजनिक रूपले खेलकुद पहिरन र उपकरण उत्पादन तथा आपूर्ति गर्ने कम्पनी हो । यसको प्रमुख कार्यालय संयुक्त राज्य अमेरिकाको पोर्टल्याण्ड महानगरीय क्षेत्र अन्तर्गत पर्ने अरेगनको बेभर्टनमा रहेको छ । यो कम्पनी विश्वमा एथलेटिक जुत्ता र पहिरन आपुर्तिमा अग्रस्थानमा [३] र आर्थिक वर्ष २००८ (३१ मे २००८को अन्त्यसम्ममा) १८.६ अरब अमेरिकी डलर भन्दाबढी राजस्व बराबरको खेल उपकरण निर्माता तथा आपूर्तिकर्ता हो । नाइकी कम्पनीमा विश्वभरिका ३०,००० भन्दा अधिक मान्छेहरु कार्यरत छन । यस कम्पनीलाई "बिल" बोवेरम्यान र फिलिप नाइटले जनवरी १९६४ मा ब्लू रिबन स्पोर्टस'को नामले स्थापित गरेका थिए,[१] र पछि १९७८ मा यो नाइकी कम्पनी बन्यो । यस कम्पनीको नामाकरण ग्रीक विजयकी देवी नाइकी(ग्रीक Νίκη उच्चारण [níːkɛː])को नामबाट भएको हो । नाइकीले आफ्नो ब्राण्ड अन्तर्गत नाइकी गल्फ, नाइकी प्रो, नाइकी +, एयर जोर्डन, नाइकी स्केटबोर्डिङ्ग र कोल हान, हर्ले इन्टरनेशनल, अम्ब्रो र कन्भर्स लगायतका अनुगामी ब्राण्डका उत्पादनहरुलाई बजारमा ल्याएकोछ । नाइकीले १९९५ र २००८को बीचमा बउअर हकी ( पछि नाम बदलेर नाइकी बउअर भएको)लाई पनि आफ्नो स्वामित्वमा लियो ।[४] खेल पहिरनहरु र उपकरणहरु निर्माण वाहेक यस कम्पनीले नाइकीटाउन नामले खुद्रा स्टोर चलाउँछ । नाइकीले आफ्नो चर्चित ट्रेडमार्क "JUST DO IT" र लोगो "Swoosh"का साथ ठूला-ठूला एथलेटिक्स खेलाडीहरु र खेल खेल समुहहरुको प्रायोजन गरेकोछ ।

संगठन तथा इतिहास[सम्पादन गर्ने]

सन १९६४ मा ओरेगन विश्वविद्यालय ट्र्याक एथलेट फिलिप नाइट र उनका प्रशिक्षक बिल बोवेरम्यान द्वारा स्थापित नाइकी कम्पनीको स्थापना नाम "ब्लू रिबन स्पोर्टस" हो । यो कम्पनी शुरूमा जापानी जूत्ता निर्माता ओनित्सुका टाइगर (हाल ASICS)को वितरकको रूपमा सञ्चालन गरिएको थियो ।[५] कम्पनीको फाइदा तिब्र गतिमा बृद्धि भयो र १९६७मा ब्लू रिबन स्पोर्टसले सान्ता मोनिका, क्यालिफोर्नियाको पिको बउलभर्डमा आफ्नो पहिलो खुद्रा स्टोर खोल्यो । १९७१ तिर, ब्लू रिबन स्पोर्टस र ओनित्सुका टाइगर बीचको सम्बन्ध सकिन लाग्यो । यसपछि ब्लू रिबन स्पोर्टसले आफ्नै लोगो अङ्कित जूत्ता उत्पादन गर्ने तयारी गर्‍यो, जस अनुरुप क्यारोलिन डेविडसनद्वारा डिजाइन गरिएका स्वूस (Swoosh) लोगो प्रयोगमा ल्यायो ।[६] नाइकीले Swooshको प्रयोग पहिलो पल्ट जून १९७१मा गर्‍यो र २२ जनवरी १९७४मा अमेरिकी पेटेन्ट र ट्रेडमार्क कार्यालयमा दर्ता गर्‍यो ।[७]

सबैभन्दा पहिला बजारमा आएको यो डिजाइनको जूत्ता नाइकी नामको फुटबल सू हो,जुन १९७१को गर्मी मौसममा उत्पादन भएको थियो । १९७२ फेब्रुअरीमा, ब्लू रिबन स्पोर्टसले ग्रीककी विजयकी देवीको नाइकीको नामबाट लिईएको नामको साथ आफ्नो नाइकीको पहिलो जूत्ता प्रस्तुत गर्‍यो । १९७८मा ब्लू रिबन स्पोर्टसले आधिकारिक रुपमा आफ्नो नाम परिवर्तन गरेर नाइकी राख्यो । नाइकी संग अनुबन्धित पहिला पेशेवर खेलाडी इलिए नास्तेसको प्रायोजन संगै, एथलीटहरुको प्रायोजन कम्पनीको बजार बृद्धिको एक महत्वपूर्ण हतियार बन्यो ।

कम्पनीको पहिलो खुद-तयार उत्पादन बोवेरम्यानको "वफल" डिजाइनमा आधारित थियो । ओरेगन विश्वविद्यालय हेवर्ड फील्डको ट्र्याकमा पून:पृष्ठमा आएपछि, बोवेरम्यानले नया urethane ट्र्याकमा प्रभावकारी ढंगबाट मजबुत पकड राख्न सक्ने विभिन्न सम्भावित outsoles साथ प्रयोग गर्न शुरू गरे । उनको यो नयाँ प्रयगहरु एक आईतवार बिहनबाट शुरु भयो जब उनले आफ्नी श्रीमतीको वफल आइरनमा तरल urethane पोखे । बोवेरम्यानले १९७४मा हाल आइकोनिक वफल ट्रेनर भनिने त्यस समयको 'वफल' भनिने सोलको विकास तथा परिष्कार गरे ।

१९८० सम्ममा, अमेरिका एथलेटिक जूत्ता बजारमा नाइकीको शेयर बजार ५०% पुगेको थियो र यसै बर्षको डिसेम्बरमा कम्पनी सार्वजनिक भयो ।[८] टिभी विज्ञापनहरुको सट्टा 'वर्ड-अफ-फुट' विज्ञापन (नाइकीले १९७०को दशकको अन्त्य तिर प्रकाशित गरेको विज्ञापन) संगे यसको बृद्धि भयो । नाइकीको राष्ट्रिय टिभीमा पहिलो विज्ञापन न्यू योर्क म्याराथनको प्रसारणको क्रममा अक्टूबर १९८२मा भएको थियो । यो विज्ञापन पोर्टल्याण्डमा अवस्थित विज्ञापन एजेन्सी वाइडेन + क्यानेडीले धेरै महीना लगाएर अप्रिल १९८२को शुरु तिर बनाएको थियो ।

नाइकी र वाइडेन + क्यानेडी मिलेर धेरै तस्वीर तथा टिभी विज्ञापनहरु निर्माण गरे र उक्त एजेन्सीको पहिलो प्राथमिकतामा हाल पनि नाइकी नै रहेको छ । नाइकीको हाल चर्चित रहेको नारा "Just Do It" १९८८मा नाइकीको विज्ञापन अभियानको क्रममा यहि एजेन्सीका सह-संस्थापक ड्यान वाइडेनले रचना गरेका थिए । यो नारालाई एड्भरटाइजिङ्ग एजले २०औं शताब्दीका पाँच उत्कृष्ट विज्ञापन नाराहरु मध्य एकको रूपमा छानेको थियो र यो अभियान स्मिथसोनियन इन्स्टीच्यूशनमा निहित थियो।[८] १९८८मा शुरु भएको "Just Do It"को पहिलो विज्ञापनमा सान फ्रान्सिस्कन वाल्ट स्टक संलग्न भएको थियो ।[८] वाइडेनले यो नारा ग्यारी गिलमोरले उनलाई मृत्युदण्ड दिनु पूर्व भनेको शब्द "Let’s do it" बाट प्रेरित भएर रचना गरेका थिए ।[९]

१९८०को दशकको समयमा, नाइकी आफ्नो उत्पादन रेखामा अन्य खेल र क्षेत्रहरुलाई समावेश गर्दे विश्व भरी विस्तार गर्‍यो ।[१०]

उत्पादन[सम्पादन गर्ने]

नाइकी द्वारा उत्पादित जुत्ता र बल

नाइकीले बृहत किसिमका खेल उपकरणहरु उत्पादन गर्दछ । यसको पहिलो उत्पादनहरु ट्र्याकमा दौडने जूत्ता थियो । नाइकीले वर्तमानमा पनि ब्यापक रुपमा ट्र्याक एण्ड फिल्ड, बेसबल, आइस हकी, टेनिस, फुटबल, ल्याक्रोस, बास्केटबल र क्रिकेट लगायतका खेलहरुको लागि जूत्ता, मोजा, जर्सी तथा भित्री कपडाहरु आदि निर्माण गर्दछ । Nike एयर अधिकतम पहिले १९८७मा Nike, Inc द्धारा जारी जूतेको एक पंक्ति छ। सबै भन्दा आफ्नो लाइनको लागि हाल नै मा परिवर्धन ६.० Nike, Nike NYX, र नाइके एस.बी. जूते, skateboardingको लागि डिजाइन गरे छन्। Nike हाल नै मा क्रिकेटको जूते शुरूको छ, एयर जूम यर्कर,को लागि ३०%को तुलना मा हल्का गर्नको लागि डिजाइन भनिन्छ 'आफ्नो'. [१६] २००८ मा, Nike एयर जोर्डन XX३, एक उच्च प्रदर्शन बास्केटबल मनमा पर्यावरणसँग डिजाइन जूता शुरू प्रतियोगियों. नाइके फुटबल संघको तरिका खेल गतिविधिहरुको लागि र जूते परिधान सहित उत्पादनहरुको एक assortment, [१७] बास्केटबल बेचइन्छ, चल रहेको छ , देखि निपटनेको खेल, टैनिस, अमेरिकी फुटबल, एथलेटिक्स, गोल्फ र पुरुषहरु, महिलाहरु र बच्चाहरुको लागि पार प्रशिक्षण. नाइके पनि टेनिस, गोल्फ, skateboarding, सङ्घ फुटबल, बेसबल, अमेरिकी फुटबल, सायक्लिङ्ग, वलीबल जस्तै बाहिरी गतिविधिहरुको लागि जूते बेचइन्छ, कुश्ती, cheerleading, जलीय गतिविधिहरु, औटो रेसिंग र अन्य खेल र मनोरंजनको उपयोग गर्दछ। नाइके राम्रो तरिका देखि जानिन्छ र युवा संस्कृति, chav संस्कृति र हिप हप संस्कृतिको रूपमा उनी शहरी फैशनको कपडाको आपूर्ति मा लोकप्रिय छ। Nike हाल नै मा एप्पल इंकसँग मिलएर Nike + उत्पादन हो जुन जूता जुन iPod नैनोको लागि लिंकमा एक रेडियो डिवाइसको माध्यमले एक धावकको प्रदर्शनमा नजर रखताको उत्पादन. जबकि उत्पादन उपयोगी आँकडे उत्पन्न गर्दछ, यो शोधकर्ताहरुलाई जुन ६० फुट (१८ मीटर) टाढा एक वायरलेस सेंसर नेटवर्कमा छोटे, concealable खुफिया motes. [१८] [१९]को उपयोग गर्न देखि उपयोगकर्ताहरुलाई पहिचानएरने मा सक्षम आरएफआईडी उपकरणहरु थिए द्धारा आलोचनाको गई है २००४ मा, उनी शुरू SPARQ प्रशिक्षण कार्यक्रम / श्रेणी. [प्रशस्ति पत्रको जरूरत] है नाइके आधुनिक जूतेको केही Flywire र Lunarlite फोम हुन्छन्। यिनी गर्नको लागि जूतेको धेरै प्रकारको भारको कम सामाग्रीको प्रयोग गर्दै छन्। [२०] १५ जुलाई २००९ को, Nike + खेल बैंड दोकानहरु मा जारी गरियो। Nike + खेल बैंड दर्जको गई कैलोरी लाभ खो दिए छ, समय राखएको छ , र पनि दोस्रो स्थान देता नया उनी चलानको कोशिश गरेर सकते हैं औनलाइन कार्यक्रम. २०१०को Nike प्रो लडाकू जर्सी संग्रह मियामी, अलबामा, Boise राज्य, फ्लोरिडा, ओहियो राज्य, ओरेगन राज्य TCU, वर्जीनिया टेक, पश्चिम वर्जीनिया, र पिट्सबर्ग द्धारा पहना दिए जाएगा. टीमों कुञ्जी अप म्याचमा यिनी जर्सी साथ नै कुनै पनि समय पुष्ट विभाग आवश्यक समझे पहनेंगे. [२१]

प्रधान कार्यालय[सम्पादन गर्ने]

नाइकीको प्रधान कार्यालय बेभर्टनका शहरले घेरिएको छ, तर वाशिङ्गटन कन्ट्रिको अनिगमित क्षेत्र भित्र रहेको छ । शहरले नाइकीको प्रधान कार्यालयलाई जबरजस्ति गाभ्ने प्रयास गरेपछि नाइकीले अदाततमा मुद्दा गर्‍यो, र अंततः विधायकहरुका निर्णय अनुसार २००५को ओरेगन सीनेट बिल ८८७ अनुरुप मुद्दा समाप्त भयो । यहि बिलको शर्त अनुसार, नाइकी र कोलम्बिया स्पोर्टवेरले वाशिङ्गटन कन्ट्रिको अनिगमित क्षेत्रमा ३५ वर्ष देखि भोगचलन गर्दै आएको भूमि विशेष रूपले बेभर्टनले जबरजस्ति कब्जा गर्न वर्जित गरको छ, जबकि इलेक्ट्रो साइन्टिफिक इण्डस्ट्रीज र टेक्रोनिक्सले सोहि क्षेत्रमा ३५ वर्ष देखि संरक्षीत रुपमा भूमी उपभोग गरेको भेटिन्छ ।[११]

व्यापारीक रणनिती[सम्पादन गर्ने]

नाइके छ विपणन रणनीति कम्पनीको सफलताको एक महत्वपूर्ण घटक हो। Nike एक प्रीमियम ब्रांडको रूपमा तैनात छ, राम्रो डिजाइन र महँगा उत्पादनहरुको बिक्री. "बस यसहरु" [३९] नाइके सेलिब्रिटी एथलीटों, पेशेवर टीमों र कलेज पुष्ट टीमों संग प्रायोजन करार देखि आफ्नो उत्पादनहरुलाई बढावा दिइन्छ:. नाइके एक विपणन एक ब्रांड छवि, जुन विशिष्ट मान्छेहरु र विज्ञापन नारे देखि उपलब्ध हुन्छको आसपास केंद्रित रणनीति संग ग्राहकहरु lures. बहरहेल, नाइकेको विपणन मिश्रण पदोन्नतिको वाहेक धेरै तत्वहरु मा शामिल छ। यिनी तल संक्षेप छन्।

विज्ञापन[सम्पादन गर्ने]

१९८२ मा, Nike आफ्नो पहिलो राष्ट्रीय टेलीभिजन विज्ञापन, न्यू यार्क मैराथनको समयमा नवगठित विज्ञापन एजेंसी Wieden + कैनेडी,को द्धारा बनाएएको प्रसारित. यस Nike र डब्ल्यू + Kको बीच एक सफल भागीदारी कि आज बरकरार रहन्छको शुरुवात थियो। कान महोत्सव विज्ञापन दुई अलग अलग अवसरों, पहिलो र एकमात्र कम्पनी मा यस सालको नाइके यसको विज्ञापनदाता नाम दिइएको छ कि दुई पल्ट सम्मान प्राप्त (२००३ १९९४). [४०] नाइके पनि सर्वश्रेष्ठ वाणिज्यिक दुई पल्ट पछि देखि पहिलो पुरस्कार १९९०को दशकमा बनायाइयो थियोको लागि एमी पुरस्कार अर्जित गरे हैं। पहिले एक धावक जुन १ जनवरी २०००को सुबहको सामना गर्न हुनेछमा एक व्यंग्य देखो "पछि, सुबह"को लागि गएको थियो यदि Y२Kको बारे मा हरेक गंभीर भविष्यवाणी उपयोग गर्नको लागि आएको थियो [४१] विज्ञापन दिनको लागि दोस्रो एमी नाइके द्धारा अर्जित गर्‍यो। लागि थियो एक २००२ "हटो, " जुन एथलेटिक गतिविधिहरुको एक धारा मा प्रसिद्ध छ र हरेक रोज एथलीटोंको एक श्रृंखला विशेषताहरु बुलाया स्थान. [४२] को पुरस्कार जुटानेको वाहेक, Nike विज्ञापन यसको विवादको उचित हिस्सा उत्पन्न गरेको छ:

प्रायोजन[सम्पादन गर्ने]

नाइके धेरै विभिन्न खेलमा शीर्ष एथलीटहरुलाई लागि आफ्नो उत्पादनहरुको उपयोग करें र / विज्ञापित उनको प्रविधी र डिजाइनको बढावा दिनको भुगतान गर्दछ। है नाइके पहिलो पेशेवर एथलीट endorser रोमानियाई टेनिस खेलाडी Ilie Năstase थियो, र कम्पनीको पहिलो ट्रैक endorser कथा स्टीव Prefontaine चल दूरी थियो। Prefontaine कम्पनीको सह संस्थापक बिल Bowermanको बेशकीमती छात्र थियो, जबकि त्यो ओरेगन विश्वविद्धालयमा प्रशिक्षित. आज, स्टीव Prefontaine भवन छ नाइके कम्पनी मुख्यालयमा उनको सम्मानमा नाम हो। Prefontaineको वाहेक, नाइके कार्ल लुईस, जैकी Joyner-Kersee र सेबस्टियन Coe जस्तै वर्षमा धेरै अन्य सफल ट्रैक एन्ड फील्ड एथलीट प्रायोजित गरेको छ। हुनत, यो १९८४मा बास्केटबल खेलाडी माइकल जर्डनको आफ्नो आफ्नो हस्ताक्षरको रूपमा मंगल ग्रह Blackmon स्पाइक ली संग मंजिला कैरियर, कि कुनैको नाइके प्रचार र बिक्रीको लागि सबै भन्दा ठूलो बढयो दिइन्छको साबित भएको पाठ्यक्रममा नाइके पछिको पदोन्नति संग थियो। पछिल्लो २० वर्षको समयमा विशेष रूप ले, नाइके / एक प्रमुख टेनिस खिलाडियहरुलाई लागि जूते प्रायोजकों प्रमुख कपडाको गई छ। र अधिक सफल टेनिस वर्तमान या पूर्व नाइके द्धारा प्रायोजित खिलाडियहरुमा शामिल हैं: जेम्स ब्लेक, जिम कूरियर, रोजर फेडरर, Lleyton Hewitt, जुआन मार्टिन डेल Potro, आंद्रे अगासी, राफेल नडाल, पीट सम्प्रास, Marion Bartoli, लिंडसे डेवनपोर्ट, Daniela Hantuchová, मैरी पियर्स, मारिया शारापोवा, सेरेना विलियम्स.

नाइके ५ सालको लागि भारतीय क्रिकेट टीमको लागि आधिकारिक किरा प्रायोजक छ, २०१०को अन्त सम्म २००६ से. नाइके उच्चतम (यूएस $ ४३ मिलियन कुल) बोली द्धारा एडिडास र Puma हराया. [४६] [४७] नाइके विश्व फुटबलमा अग्रणी क्लबहरु मा भन्दा केही भारत, फ्रान्स, ब्राजील, पोर्चुगल, नेदरल्याण्ड्स, संयुक्त राज्य अमेरिका र मलेशियाको राष्ट्रीय टीमों सहित, प्रायोजकों. नाइके विश्व टाइगर वुड्स, स्टीवर्ट Cink, लुकास ग्लोवर, मिशेल Wie, ट्रेवर Immelman र पल Casey सहित शीर्ष गोल्फ खेलाडी,को धेरै प्रायोजकों. नाइके पनि विभिन्न नाबालिग यो (उच्च विद्धालय बास्केटबाल) माथि घेरा सहित घटनाहरु र गोल्डन पश्चिम आमंत्रण (उच्च विद्धालय ट्रैक र फील्ड) प्रायोजकों. Nike एक प्रचारको लागि यिनी घटनाहरुलाई कवर उपकरणको रूपमा वेब साइटहरुको उपयोग गर्दछ। नाइके पनि nikebasketball.com, nikefootball.com, र nikerunning.com सहित व्यक्तिगत खेलहरुको लागि धेरै वेबसाइटहरु छ।

संदर्भ सूची[सम्पादन गर्ने]

  1. १.० १.१ Nikebiz : Company Overview : History : 1960s, Nike, Inc., Retrieved on August 12, 2010.
  2. २.० २.१ २.२ २.३ २.४ २.५ "2010 Form 10-K, Nike, Inc." 
  3. Sage, Alexandria. "Nike profit up but shares tumble on U.S. concerns", Reuters, June 26, 2008. अन्तिम पहुँच मिति:2008-07-10.
  4. "Nike sells Bauer Hockey for $200 Million", February 21, 2008 
  5. "Company Overview : History : 1950s" 
  6. "Logos that became legends: Icons from the world of advertising", The Independent, 2008-01-04. अन्तिम पहुँच मिति:2010-02-11.
  7. "Registration Number 72414177", TESS, U.S. Patent & Trademark Office 
  8. ८.० ८.१ ८.२ "Company Overview : History : 1970s" 
  9. Peters, Jeremy W.. "The Birth of 'Just Do It' and Other Magic Words", The New York Times, August 19, 2009. अन्तिम पहुँच मिति:2009-09-30.
  10. Nike Origins[dead link]
  11. "Appellate court rejects Beaverton annexation | The Oregonian Extra - OregonLive.com", 2006-06-16 

बाहिरी कडी[सम्पादन गर्ने]