प्रस्वा तारा
प्रस्वा वा प्रोसीयन, जसको बायर नाम "अल्फ़ा कैनिस माइनौरिस" (α Canis Minoris वा α CMi) हो, हीनश्वान तारामण्डलको सबभन्दा चम्किलो तारा हो र पृथ्वीबाट देखिने भएका ताराहरुमा बाट सातवा सबभन्दा चम्किलो तारा हो। बिना दूरबीनका आँखहरुबाट यो एक तारा लाग्दछ तर विशेषतया द्वितारा हो, जिनमध्येको एउटा "प्रस्वा ए" नामको सेतो मुख्य अनुक्रम तारा छ जसको श्रेणी F5 VI-V छ र अर्को "प्रस्वा बी" नामक धमिलोखाले सेतो बाउन्ने तारा हो जसको श्रेणी DA हो। त्यस्तो त प्रस्वा कुनै ख़ास चमक (निरपेक्ष कान्तिमान) राख्दैन तर पृथ्वीका नजिक हुनाले अधिक चम्किलो लाग्दछ। यो पृथ्वीबाट ११। ४१ प्रकाश-वर्ष टाड़ा छ।
भारतीय नक्षत्रहरुमा प्रस्वा पुनर्वसु नक्षत्रको भाग मानिन्थ्यो, तर त्यस नक्षत्रमा र पनि ताराहरु सामेल छन्।
विषयसूची |
[सम्पादन गर्ने] अन्य भाषाहरुमा
प्रस्वालाई अङ्ग्रेज़ीमा "प्रोसीयन" (Procyon) भन्दछन्।[१] यसको मूल यूनानी भाषाको "प्रोकूओन" (προκύον) हो, जसको मतलब हो "कुकुरभन्दा पहिला"। यो आकाशमा व्याध ताराहरुभन्दा अघि चल्दछ र व्याधलाई "कुकुर तारा" (Dog star) पनि भनिन्छ। अरबी भाषामा प्रस्वालाई "अश-शीरा अश-शामिया" (الشعرى الشامية) भनिन्छ जसको अर्थ छ "शाम (सीरिया)को निशान"। सीरिया अरबी क्षेत्रमा उत्तरकोतर्फ पड़्दछ र प्रस्वा पनि व्याध ताराहरुबाट उत्तरकोतर्फ नज़र आउँछ।
"प्रस्वा ए"लाई अंग्रेज़ीमा "प्रोसीयन ए" (Procyon A) र "प्रस्वा बी"लाई "प्रोसीयन बी" (Procyon B) लेखिन्छ।
[सम्पादन गर्ने] विवरण
प्रस्वा एको सतही तापमान ६,५३० कैल्विन छ जसबाट उ सेतो लाग्दछ। आफ्नो श्रेणीका हिसाबले यसमा प्रकाश अधिक छ, जसबाट यो शक़ हुन्छ कि शायद यो एक उपदानव तारा हो। यसको व्यास (डायामीटर) सूर्यका व्यास भन्दा लगभग दुइगुणा, द्रव्यमान सौर द्रव्यमानको १। ४ गुना र प्रकाश सूर्यको भन्दा ७। ५ गुना छ। मानिन्छका १-१० करोड़ सालका भित्र यो फूल्लिन शुरू हुनेछ र आफ्नो वर्तमान आकारबाट ८०-१५० गुना ठूलो हुनेछ।
प्रस्वा बीको द्रव्यमान सूर्यको ०। ६ गुना हो, अथवा आधा भन्दा केही अधिक। यसको अनुमानित सतही तापमान ७,७४० कैल्विन छ।
[सम्पादन गर्ने] यी पनि हेर्नुहोस्
[सम्पादन गर्ने] सन्दर्भ
- ↑ ias। ac। in/resonance/Aug2001/pdf/Aug2001p82-89। pdf Nature Watch: The treasures of the night sky, PN Shankar and BS Shylaja, Resonance, August 2001।
