बायो-सेवर्टको नियम

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्

बायो-सेवरको नियम (Biot–Savart law) विद्युतचुम्बकत्वका अन्तर्गत एक समीकरण हो जो कुनै विद्युतधारा द्वारा कुनै बिन्दुमा उत्पादित चुम्बकीय क्षेत्र Bको मान बताउँछ। सदिश राशि B धाराका परिमाण, दिशा, लामोई, एवं बिन्दूदेखि दूरीमा निर्भर गर्दछ। यो नियम स्थिरचुम्बकीय स्थितिमा नैं वैध छ र यसदेखि प्राप्त Bको मान एम्पीयरको नियम तथा गाउसको नियमसित प्राप्त चुम्बकीय क्षेत्रदेखि मेल खान्छन्। यो नियम सन १८२०मा प्रतिपादित गरिएको थियो।

परिचय[सम्पादन गर्ने]

यस नियमको उपयोग स्थिर विद्युत धारा ( परिवर्तनशील धारा होइन) द्वारा उत्पन्न चुम्बकीय क्षेत्रको गणना गर्ने काम आउँछ।

 \mathbf{B} = \int\frac{\mu_0}{4\pi} \frac{I d\mathbf{l} \times \mathbf{\hat r}}{|r|^2},

यसको निम्न रूपमा पनि लेख्न सक्छौं-

 \mathbf{B} = \int\frac{\mu_0}{4\pi} \frac{I d\mathbf{l} \times \mathbf{r}}{|r|^3},

जहाँ

B चुम्बकीय क्षेत्रको मान
I विद्युत धाराको परिमाण
dl is a vector, whose magnitude is the length of the differential element of the wire, and whose direction is the direction of conventional current,
μ0 is the magnetic constant,
\scriptstyle{\hat{\mathbf{r}}} is the displacement unit vector in the direction pointing from the wire element towards the point at which the field is being computed, and
\scriptstyle{\mathbf{r}=r\hat{\mathbf{r}}} is the full displacement vector from the wire element to the point at which the field is being computed.

मोटा अक्षरहरुमा लेखियो संकेत सदिश राशिहरु निरूपित गर्दछन्।

बाह्य कडीहरु[सम्पादन गर्ने]