वैरागी काइँला

वैरागी काइँला
तिलविक्रम सुब्बा
जन्म	तिलविक्रम सुब्बा विसं १९९६ साउन २५ पाँचथर जिल्लाको पौवा गाउँ
जातीयता	लिम्बु
नागरिकता	नेपाली
पेशा	साहित्यकार
हस्ताक्षर

तिलविक्रम सुब्बा (वैरागी काइँला) नेपाली भाषाका प्रसिद्ध साहित्यकार तथा प्राज्ञ हुन् । वैरागी काइँलाको जन्म पाँचथर जिल्लाको पौवा गाउँमा विसं १९९६ साउन २५ गतेका दिन भएको थियो । उनले स्नातक तहसम्मको औपचारिक शिक्षा हासिल गरेका छन् । वैरागी काइँला आयामेली आन्दोलन (२०२०) मार्फत साहित्य क्षेत्रमा नयाँ युगको सुरुवात गर्ने साहित्यकारको रूपमा चिनिन्छन् । फूल पात पतकर (२०१८) र वैरागी काइँलाका कविताहरू (२०३१) यीनका प्रकाशित कविता संग्रहहरू हुन् भने तेस्रो आयाम (२०२०), समकालिन साहित्य (२०४६), जर्नल अफ लिम्बु, लिटरेचर एण्ड कल्चर (२०४८) जस्ता पत्रपत्रिकाहरू सम्पादन गरेका छन् । यिनका ‘किराँत जागरण गीत’, लिम्बु जातिमा कोख पूजा (२०४८), लिम्बु ग्रन्थ सूची (२०४९), प्रेतात्माको आख्यान र अनुख्यान (२०५१), मोच मार्ने आख्यान र अनुष्ठान (२०५२) जस्ता कृतिहरू प्रकाशित भएका छन् । यिनले ‘साझा पुरस्कार (२०३१), ‘सिद्धिचरण काव्य पुरस्कार’ (२०५३) जस्ता सम्मानजनक पुरस्कार प्राप्त गरेका छन् । यसका अतिरिक्त वैरागी काइँला ‘मन्थन साहित्य संस्था’ ‘शताब्दी काठमाडौं’ जस्ता संस्थाका सल्लाहकार रहेका थिए भने विसं २०४७मा तत्कालिन राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठान (हाल नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान)का सदस्य भएका थिए । वैरागी काइँला हाल नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपतिका रूपमा कार्यरत छन् । थोरै कविता लेखेर धेरै चर्चित, अर्थित र गर्वित प्राज्ञमा दरिने 'बैरागी काँइलाको वास्तविक नाम तिल बिक्रम नेम्बाङ हो। दुरुह र विलक्षण बिम्वहरूमा भाषाको चामत्कारिक विलाश गर्ने कवि काइँला २०६२-६३को जनआन्दोलन का सक्रिय सहभागी हुन । वि सं २०६६ देखि हाल सम्म (२०६८) उनी प्रज्ञा-प्रतिष्ठान का कुलपति का हैसियतले साहित्यको विकासमा लागिपरेका छन ।

कृतिहरू

• बैरागी काइँलाका कविताहरू ( २०३१)
• अन्धा मान्छेहरू र हात्ती (२०६८)

काइलाले लिम्बू भाशा, साहित्य र इतिहासमा पनि महत्वपुर्ण योगदान दिएका छन् । वैरागी काइँलाद्वारा लिखित, सम्पादित किराँत लिम्बू भाषा, मुन्धुम् संस्कृति, इतिहास सम्बन्धि कृतिहरू

1. किराँत जागरण गीत, २०३८;
2. महागुरु फाल्गुनन्दका उपदेशहरू तथा सत्यहाङ्मा पन्थका भजनमाला, २०४७;
3. लिम्बू जातीमा कोख-पूजा, २०४८;
4. ईर्श्या र आँखिडाहीको आख्यान, २०५१;
5. प्रेतात्माको आख्यान र अनुष्ठान, २०५१;
6. मोच मार्ने आख्यान र अनुष्ठान, २०५२;
7. तङ्सिङ् तक्मा मुन्धुम्: आख्यान र अनुष्ठान, २०५२ ।