भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्

भारतीय पुरातत्‍व सर्वेक्षण (भा.पु.स.) भारतको सांस्‍कृतिक विरासतहरुका पुरातत्‍वीय अनुसंधान तथा संरक्षणका लागि एक प्रमुख संगठन हो। भारतीय पुरातत्‍व सर्वेक्षणको प्रमुख कार्य राष्‍ट्रीय महत्‍वका प्राचीन स्‍मारकहरु तथा पुरातत्‍वीय स्‍थलहरु र अवशेषहरुको रखरखाव गर्नु हो। यसका अतिरिक्‍त, प्राचीन संस्‍मारक तथा पुरातत्‍वीय स्‍थल र अवशेष अधिनियम, 1958का प्रावधानहरुका अनुसार यो देशमा सबै पुरातत्‍वीय गतिविधिहरुलाई विनियमित गर्दछ । यो पुरावशेष तथा बहुमूल्‍य कलाकृति अधिनियम, 1972 मा पनि विनियमित गर्दछ। यो संस्‍कृति मंत्रालयका अधीन छ।

राष्‍ट्रीय महत्‍वका प्राचीन स्‍मारकहरु तथा पुरातत्‍वीय स्‍थलहरु तथा अवशेषहरुका रखरखावका लागि सम्‍पूर्ण देशलाई 24 मण्डलहरुमा विभाजित गरिएको छ । संगठनका नजिक मण्डलहरु, संग्रहालयहरु, उत्‍खनन शाखाहरु, प्रागैतिहासिक शाखा, पुरालेख शाखाहरु, विज्ञान शाखा, उद्यान शाखा, भवन सर्वेक्षण परियोजना, मंदिर सर्वेक्षण परियोजनाहरु तथा अन्‍तरजलीय पुरातत्‍व स्‍कन्‍धका माध्‍यमले पुरातत्‍वीय अनुसंधान परियोजनाहरुका संचालनका लागि ठूलो संख्‍यामा प्रशिक्षित पुरातत्‍वविदहरु, संरक्षकहरु, पुरालेखविदहरु, वास्तुकारहरु तथा वैज्ञानिकहरुको कार्य दल छ ।

बाह्य कडीहरु[सम्पादन गर्ने]