भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थान मुम्बई

भारतीय प्राविधिक संस्थान मुम्बई भारतीय राज्य महाराष्ट्रको राजधानी मुम्बईमा स्थित एउटा विश्वविद्यालय हो।

यो लेख वा खण्डले कुनै श्रोत खुलाएको छैन।
कृपया यो लेख सुधार्नभरपर्दो श्रोत खुलाएर सहयोग गरिदिनुहोला। (सहायता, संलग्न हुनुहोस्!)
श्रोत खुलाएर पुष्टि नगरिएका सामाग्रिलाई चुनौती गर्न वा हटाउन सकिने छ।

भारतीय प्राविधिक संस्थान मुम्बई
आईआईटी मुम्बई
Motto	ज्ञानम् परमम् ध्येयम् (ज्ञान नै अन्तिम लक्ष्य हो)
Established	1958
Type	शैक्षणिक र अनुसन्धान संस्थान
Director	प्रो. देवांग खाखर
Undergraduates	2,300
Postgraduates	2,500
स्थान	पवई, मुम्बई, महाराष्ट्र, India
क्याम्पस	शहरी, दक्षिण मध्य मुम्बईमा ५५० acres (२.२ km2)मा विस्तारित।
संक्षिप्त शब्द	आईआईटीबी
Website	http://www.iitb.ac.in/ and http://www.iitbombay.org/

भारतीय प्राविधिक संस्थान, मुम्बई मुम्बई शहरको उत्तर-पश्चिममा पवई पोखरीको किनारा स्थित भारतको अग्रणी स्वशासी अभियांत्रिकी विश्वविद्यालय हो। यो भारतीय प्राविधिक संस्थान श्रृंखलाको दोस्रो सबै भन्दा ठूलो परिसर र महाराष्ट्र राज्यको सबै भन्दा ठूलो विश्वविद्यालय हो। आई. आई. टी., मुम्बई भारतीय प्राविधिक संस्थान श्रृंखलाको दोस्रो संस्थान थियो, जुन यूनेस्को र सोभियत संघको अनुदानले सन् १९५८मा स्थापित भएको थियो। यूनेस्कोले सोभियत संघको सहायता द्वारा मेशीनरी र प्राविधिक ज्ञान उपलब्ध गराइयो र भारत सरकारले निर्माण र अन्य खर्चहरूको वहन गर्यो। संस्थानको निर्माणको लागि मुम्बई भन्दा १८ माइल टाढा पवईमा ५५० एकड भूमि राज्य सरकारले उपलब्ध गरायो। निर्माणको समयमा नै २५ जुलाई १९५८मा सिंथेटिक एन्ड आर्ट सिल्क मिल्स रिसर्च एसोसिएसन(SASMIRA) वर्ली मुम्बईको प्रांगणमा १०० छात्रहरूको प्रथम शिक्षण सत्रको प्रारम्भ भयो। यस सत्रको लागि कुल ३,४०० आवेदन पत्र प्राप्त भएका थिए। यिनीहरू मध्ये १०० छात्रहरू लाई रसायन, जनपथ, यांत्रिकी, विद्युत र धातु अभियंत्रणको प्रथम वर्ष स्नातक पाठ्यक्रममा प्रवेश दिइएको। संस्थानको स्थापित गर्ने मुख्य उद्देश्य विभिन्न अभियांत्रिकी र प्राविधिक विषयहरूको लागि उपयुक्त शिक्षकहरू र सुविधाहरू उपलब्ध गराउनु थियो। निर्माणको समयमा स्नातकोत्तर पाठ्यक्रमहरूको लागि आवश्यक ढाँचाको विकास लाई पनि ध्यानमा राखिएको थियो।

भारतीय प्रोद्योगिकी संस्थान, मुम्बई

यहि बीच भवन निर्माणको लागि प्रयास छिटो गरिएको। जब जवाहरलाल नेहरूले १० मार्च १९५९ को, पवईमा संसथानको नींव राखे थियो तब बिजुली र पानी आपूर्तिको लागि लाइनहरू बिछ्याउने काम चली रहेको थियो र त्यहाँ सम्म पुगनको लागि एक सडक निर्माणाधीन थियो। आज, लगभग ५० वर्ष पछि, पनि भारतीय प्राविधिक संस्थान मुम्बई विज्ञान, अभियांत्रिकी र प्राविधिकको क्षेत्रमा आफ्नो अमूल्य योगदान दिइ रहेको छ। संस्थानले विश्व स्तरको अभियंता र वैज्ञानिक प्रदान गरिएको छन्। संस्थानबाट उत्तीर्ण छात्र आज विश्वको कुना-कुनामा शिक्षक, प्राविधिक विशेषज्ञ, सलाहकार, वैज्ञानिक, स्वरोजगार, संचालक, प्रबंधक तथा अन्य धेरै रूपहरूमा आफ्नो योग्यता सिद्ध गर्दै छन्।

विभाग, केन्द्र तथा विद्यालय

भारतीय प्राविधिक संस्थान, मुम्बईमा १२ विभाग, ११ अन्तरा विषयक केन्द्र तथा ३ विद्यालय छ। संस्थानमा निम्नलिखित शैक्षणिक विभाग छन्।

1. एरोस्पेस अभियंत्रण
2. रसायन अभियंत्रण
3. रसायन शास्त्र
4. जनपथ अभियंत्रण
5. संगणक विज्ञान एवं अभियंत्रण
6. पृथ्वी विज्ञान
7. विद्युत अभियंत्रण
8. मानविकी एवं सामाजिक विज्ञान
9. औद्योगिक डिजाइन केन्द्र (IDC)
10. गणित
11. यान्त्रिक अभियंत्रण
12. धातु अभियंत्रण एवं पदार्थ विज्ञान
13. भौतिकी

शैक्षणिक कार्यक्रम

1. ऊर्जा प्रणाली अभियांत्रिकी

1. Industrial Engineering and Operations Research

बाहिरी कडिहरू

• संस्थानको आधिकारिक जालस्थल
• महाराष्ट्र मुम्बई,राजधानीको शहर
• संस्थानको पूर्व-छात्रहरुको जालस्थल
• विकिमैपियामा यस संस्थानको दृश्य

गतिविधिहरू

• Zephyr - Annual Aerospace Workshop
• E-Summit
• Techfest
• Radiance - Annual Technical Event of Mechanical Engineering Dept.
• InsIghT
• Mood Indigo
• Eureka
• Ideaz
• TechniC -- the Technical Club of IIT Bombay

This article has been translated possibly from English Wikipedia and or Hindi Wikipedia using Google Translation and then by using Nepali Wikipedia Translator or Online Nepali Wikipedia Translator The translated text might have some typos and erros. You can edit to fix this by clicking here नेपालीमा अनुबाद गर्नुहोस:यो पृष्ठ भारतीय_प्राविधिक_संस्थान_मुंबई बाट नेपाली विकीपिडियामा उल्था गरिएको हो । यसमा व्याकरणहरु को शुद्धता लाइ सच्याउन पर्ने हुन सक्छ । त्यसको लागि यस पृष्ठलाइ सम्पादन गर्न सक्नुहुन्छ।