युरोपेली संघ

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
यो लेख वा खण्ड नेपाली भाषामा नभएर अर्को भाषामा लेखिएको छ।
यदि यो लेखमा तपाईंको योगदान छ भने यसलाई नेपाली भाषामा उल्था गर्नुहोला।
एक महिनासम्म उल्थानभएमा यसलाई हटाएर नयाँ लेख बनाइने छ ।
युरोपेली संघको झण्डा
Flag of यूरोपीय संघ
राष्ट्र वाणी: युनिटी यी डाइवर्सिटी[१]
धुनओड टू जॉय[१] (orchestral)
Location of यूरोपीय संघ
राजनीतिक केन्द्र ब्रसल्स
लक्ज़म्बर्ग
स्ट्रैस्बर्ग
आधिकारिक भाषाहरु
Demonym यूरोपियाई[२]
सदस्य
Leaders
 -  आयोग जोज़ मैनुएल बरोसो (ई.पी.पी)
 -  मंत्री परिषद सेसीलिया माल्म्स्ट्रॉम (स्वीडन)
 -  यूरोपियाई परिषद हर्मन वैन रॉम्पुय
(ई.पी.पी)
 -  संसद जर्ज़ी बुज़ेक (ई.पी.पी)
स्थापना
 -  पैरिसको सन्धि १८ अप्रैल १९५१ 
 -  रोमको सन्धि २५ मार्च, १९५७ 
 -  en:Maastricht Treaty ७ फरवरी, १९९२ 
 -  लिस्बन सन्धि १३ दिसंबर, २००७ 
क्षेत्रफल
 -  जम्मा ४,३२४,७८२ वर्ग किलोमिटर 
१,६६९,८०७ वर्ग माइल 
 -  जल (%) 3.08
जनसङ्ख्या
 -  2009 अनुमानित 499,794,855 
 -  घनत्व 114 प्रति वर्ग किलोमिटर
२८९ प्रति वर्ग माइल
कुल गार्हस्थ उत्पादन(GDP) (PPP) 2008 (IMF) estimate
 -  Total $15.247 trillion 
 -  प्रति व्यक्ति आय $30,513 
GDP (nominal) 2008 (IMF) estimate
 -  Total $18.394 trillion 
 -  Per capita $36,812 
Gini (2009) 30.7 (EU25)[३] (उच्च) 
HDI (2007) 0.937 (उच्च) 
मुद्रा
समय क्षेत्र (UTC+0 to +2)
 -  Summer (DST)  (UTC+1 to +3[४])
ईन्टरनेट टिडिएल .eu[५]
Website
europa.eu
टेलिफोन कोड [[+सूची हेर्नुहोस्]]
यूरोपीय संघ मानचित्र

यूरोपियन संघ (यूरोपियन यूनियन) मुख्यत: यूरोपमा स्थित २७ देशहरूको एउटा राजनैतिक एवं एवं आर्थिक मंच हो जसमा आपसमा प्रशासकीय साझेदारी हुदछा जो संघको केही वा सबै राष्ट्रोमा लागू हुदछ। यसको अभ्युदय १९५७मा रोमको सन्धि द्वारा यूरोपिय आर्थिक परिषदको माध्यमबाट छ यूरोपिय देशहरूको आर्थिक साझेदारीबाट भएको थियो। त्यसबेला देखी यसमा सदस्य देशहरूको संख्यामा लगातार बढोत्तरी भैइरह्यो र यसको नीतिहरूमा धेरै परिवर्तन पनि सामेल गरिए। १९९३मा मास्त्रिख सन्धि द्वारा यसको आधुनिक वैधानिक स्वरूपको आधारशिला राखियो। दिसंबर २००७मा लिस्बन सम्झौता जसद्वारा यसमा अरु व्यापक सुधारहरूको प्रक्रिया १ जनवरी २००८ देखि शुरु गरिएको हो।

यूरोपिय संघ सदस्य राष्ट्रहरूलाई एकल बाजारको रूपमा मान्यता दिन्छ एवं यसको कानून सबै सदस्य राष्ट्रहरूमा लागू हुन्छ जो सदस्य राष्ट्रको नागरिकहरूको चार प्रकारको स्वतंत्रताहरू सुनिश्चित गर्दछ:- मानिसहरू, सामान, सेवाहरू एवं पूँजीको स्वतंत्र आदान-प्रदान.[६] संघ सबै सदस्य राष्ट्रहरूको लागि एउटा प्रकारको व्यापार, मतस्य, क्षेत्रीय विकासको नीतिमा अमल गर्दछ [७] १९९९मा यूरोपिय संघले साझा मुद्रा यूरोको शुरुआत गरे जसलाई पंद्रह सदस्य देशहरूले अपनाए। संघले साझा विदेश, स्रुरक्षा, न्याय नीतिको पनि घोषणा गरे सदस्य राष्ट्रहरूको बीच श्लेगन सन्धि अन्तर्गत पासपोर्ट नियन्त्रण पनि समाप्त गरीयो। [८]

यूरोपिय संघमा लगभग ५०० मिलियन नागरिक छन्, एवं यो विश्वको सकल घरेलू उत्पादको 31% योगदाता कर्ता हो जो २००७मा लगभग (यूएस$ १६.६ ट्रिलियन) थियो।[९]

यूरोपीय संघ समूह आठ संयुक्त राष्ट्रसंघ एवं विश्व व्यापार सँगठनमा आफ्नो सदस्य देशहरूको प्रतिनिधित्व गर्दछ। यूरोपीय संघको २१ देश नेटोको पनि सदस्य छन्। यूरोपीय संघको महत्वपूर्ण संस्थानहरूमा यूरोपियन कमीशन, यूरोपीय संसद, यूरोपीय संघ परिषद, यूरोपीय न्यायलय एवं यूरोपियन केन्द्रिय बैंक इत्यादि सामेल छन्। यूरोपीय संघको नागरिक हरेक पाँच वर्षमा आफ्नो संसदीय व्यवस्थाको सदस्यहरूलाई चुन्दछ।

इतिहास[सम्पादन गर्ने]

दोस्रो विश्वयुद्धको समाप्ति पछि पश्चिमी यूरोपको देशहरूमा एकताको पक्षमा माहौल बन्न शुरु भयो जसलाई मानिस अति राष्ट्रवाद, (जसले धेरै राष्ट्रहरूलाई नेस्तनाबूद गरिदिएको थियो)को फलस्वरूप उब्जेका परिस्थितिहरूदेखि पलायनको रूपमा पनि देख्दछन्।[१०] यूरोपको एकीकरणको सबैभन्दा पहिलो सफल प्रस्ताव १९५१मा आयो जब यूरोपको कोइला एवं स्टील उद्योग लाबीले लामबंदी शुरु गरे, यो मुख्यतया सदस्य राष्ट्रहरू, खास गरेर फ्रान्सपश्चिमी जर्मनीमा कोइलाइस्पात उद्योगहरूलाई एकीकृत नियन्त्रणमा लाने प्रयास थियो। यस्तो खासकर यस लागि सोचिएको ताकि यी दुई राष्ट्रहरूमा संघर्षको स्थिति भविष्यमा उत्पन्न न होस्। यस लाबीको गर्ता धर्ताले त्यसबेला यसलाई संयुक्त राज्य यूरोपको परिकल्पनाको रूपमा प्रचारित गरेको थियो।[११] यूरोपीय संघको अन्य संस्थापक राष्ट्रहरूमा बेल्जियम, इटली, लक्जमबर्ग, एवं नेदरल्यान्ड्स प्रमुख थिए।[१२]

यस सांगठनिक प्रयासको पछि १९५७मा दुई संस्थाहरू गठितको गरियो जसमा यूरोपियन इकानामिक कम्यूनिटी एवं यूरोपीय परमाणु उर्जा कम्यूनिटी प्रमुख थिए। यी संस्थाहरूको उद्देश्य नाभीकिय उर्जा एवं आर्थिक क्षेत्रमा सहयोग गर्नु थियो। [१२] १९६७मा उपर्युक्त तीनहरू संस्थाहरूको विलय भएर एउटा संस्थाको निर्माण भयो जसलाई यूरोपियन कम्यूनिटीको नामले जानियो। (EC).[१३]

१९७३मा यस समुदायमा डेनमार्क, आयरलैंड एवं ब्रिटेनको पदार्पण भयो।[१४] नर्वे पनि यसै समय यसमा सामेल हुनु चाहन्थ्यो तर जनमत सँग्रहको विपरित परिणामहरूको कारण त्यसले सदस्यताबाट वंचित रहनु पर्यो। १९७९मा पहिलो पल्ट यूरोपीय संसदको गठन भयो र यसमा लोकतांत्रिक पद्धतिबाट सदस्य चुनियो।[१५]

ग्रीस, स्पेन एवं पोर्चुगल 1980मा यूरोपीय संघको सदस्य बनेका। [१६] १९८५मा श्लेगेन सन्धि सम्पन्न भयो जसको पछि सदस्य राष्ट्रहरूको नागरिकहरू एक-अर्काको राष्ट्रमा बिना पासपोर्ट आना जाना शुरु भयो।[१७] १९८६मा यूरोपीय संघको सदस्यहरूले सिंगल यूरोपियन एक्टमा हस्ताक्षर गरे र संघको झंडा अस्तित्वमा आयो। १९९०मा पूर्वी जर्मनीको पश्चिमी जर्मनीमा एकीकरण भयो।[१८]

मस्त्रिखको सन्धिनवंबर १९९३ देखि प्रभावी भएको हो।[१९] मस्त्रिखको सन्धि पछि यूरोपियन कम्यूनिटिज अब आधिकारिक रूपले यूरोपियन कम्यूनिटी बनेको छ। जसमा एकीकृत रूपले विदेश निती, प्रहरी एवं न्याय व्यवस्थाको मसलाहरूमा एकै जस्तो नीतीहरू बनने लागे।

२००७मा लिस्बन समझौतामा हस्ताक्षर पछि यूरोपियन संघको नेतागण

१९९५मा यस संघमा अष्ट्रिया, स्वीडेन एवं फिनल्याण्ड पनि आएर जोड़ियो। १९९७मा मस्त्रिख सन्धिको स्थान एम्स्टर्डम सन्धिलेले लियो जसको पछि परराष्ट्र नीति एवं लोकतंत्र सम्बन्धी नीतिहरूमा व्यापक परिवर्तन भयो। एम्स्टर्डमको पश्चात २००१मा नीसको सन्धि आयो जसदेखि रोम एवं मिस्त्रिखमा भएको सन्धिहरूमा सुधार गरियो जसबाट पूर्वमा संधको विस्तारको मार्ग प्रशस्त भयो। २००२मा यूरोलाई १२ सदस्य राष्ट्रहरूले आफ्नो राष्ट्रिय मुद्राको रूपमा स्वीकार गरे। २००४मा दस नया राष्ट्रहरूको यसमा अरु घनिष्टता भयो जो धेरैजसो पूर्वी यूरोपको देश थिए। [२०] 2007को प्रारम्भमा रोमानिया एवं बुल्गेरियाले यूरोपीय संघको सदस्यता ग्रहणको र स्लोवानियाले यूरोलाई अपनायो। पहिलो जनवरी २००८मा माल्टा एवं साईप्रसले पनि यूरोपीय संघमा प्रवेश लियो। [२०]

यूरोपीय संघको गठनको लागि २००४मा रोममा एउटा सन्धिमा हस्ताक्षर गरियो जसको उद्देश्य पछिल्ला सबै सन्धिहरूलाई नकारेर एकीकृत गरेर एकल दस्तावेज तैयार गर्नु थियो। तर यस्तो कहिले सम्भव हुनसकेन किनभनें यस उद्देश्यको लागि गरिएको जनमत सर्वेक्षणमा फ्रांसिसी एवं डच मतदाताहरूले यसलाई नकार दिए। २००७मा एक पल्ट फेरि लिस्बन सम्झौता भयो जसमा पछिल्लो पिछली सन्धिहरूलाई नकार नगरी त्यसमा सुधार गरियो। यस सन्धिको प्रभावी तिथि जनवरी २००९मा तय गरिएको छ, जब यस सन्धिको प्रावधानहरूलाई पूर्ण प्रकार लागू गरिनेछ।

सदस्य राष्ट्र[सम्पादन गर्ने]

यूरोपीय संघमा २७ संप्रभु राष्ट्र छन् जो सदस्य राष्ट्रहरूको रूपमा जानिन्छन्:- अष्ट्रिया, बेल्जियम, बुल्गेरिया, साइप्रस, चेक गणराज्य, डेनमार्क, इस्टोनिया, फिनल्याण्ड, फ्रान्स, जर्मनी, ग्रीस, हंगेरी, आयरलैंड, इटाली, लातीविया, लिथुआनिया, लक्जमबर्ग, माल्टा, नेदरल्यान्ड्स, पोल्याण्ड, पोर्चुगल, रोमानिया, स्लोभाकिया, स्लोवानिया, स्पेन, स्वीडेन, एवं संयुक्त अधिराज्य.[२१] यस समय तीन राष्ट्र आधिकारिक रूपमा यसको सदस्यताको प्रतीक्षामा छन्, क्रोएशिया, म्यासेडोनिया एवं टर्की; पश्चिमी बाल्कन राष्ट्र अल्बानिया, बोस्निया हर्जोगोविना, मांटीनीग्रो एवं सर्बिया आधिकारिक रूपमा संभावित सदस्य देशहरूको रूपमा चिन्हित गरिएको छ।[२२]

यूरोपीय परिषदद्वारा यूरोपीय संघको सदस्यताको लागि कोपेनहेगन पात्रताको शर्तहरू निर्धारित गरिएको छ, जस अनुसार: स्थायी लोकतंत्र जसमा मानवाधिकारहरू एवं न्यायमा आधारित शासन व्यव्स्था होस; एउटा कार्यकारी बाजार व्यवस्था होस जसले संघ अन्तर्गत प्रतियोगितालाई बढावा दिदोहोस; एवं संघको नीतिहरूको पालन गर्ने वचनबद्धता सामेल छ। [२३]

पश्चिम यूरोपको चार राष्ट्रहरूले संघको सदस्यता न लिएर आंशिक रूपले संघको आर्थिक व्यवस्थामा सामेल छन् जसमा आइसलैंड, Liechtenstein एवं नर्वे प्रमुख छन्, एवं स्विजरल्याण्डले पनि द्वीपक्षीय सम्झौता अन्तर्गत यस्तो स्वीकार गरेको हो। [२४] यूरोको प्रयोग एवं अन्य सहयो गर्न सक्छौं।[२५][२६][२७]

भौगोलिक स्थिति[सम्पादन गर्ने]

आल्पस पर्वतमा स्थित माउंट ब्लांक यूरोपिय संघमा स्थित सबैभन्दा अग्लो शिखर हो

यूरोपीय संघको भौगोलिक क्षेत्र २७ सदस्य देशहरूको भूमि छ जसमा केही अपवादीय स्थितिहरू सामेल छन्। यूरोपीय संघको क्षेत्र पूरा यूरोप होइन किन भनें केही यूरोपीय देश जस्तै स्विजरल्याण्ड, नर्वे, एवं सोवियत रूस यसको भाग होइनन। केही सदस्य राष्ट्रहरूको भूमि क्षेत्र पनि यूरोपको भाग हुँदै पनि संघको भौगोलिक नक्सामा सामेल छैन, उदहारणको रूपमा चैनल एवं फरोर द्वीपको भागहरू। सदस्य देशहरूको ती भागहरू जो यूरोपको भाग छैनन् ती पनि यूरोपीय संघको भौगोलिक सीमाना देखि पर मानिएको छ:- जस्तै ग्रीनलैंड, अरूबा, नेदरल्यान्ड्सको केही भागहरू र ब्रिटेनको ती सबै क्षेत्र जो यूरोपको भाग छैनन्। केही खास सदस्य देशहरूको भौगोलिक क्षेत्र जो यूरोपको अंग छैन, र पनि तिनलाई यूरोपीय संघको भौगोलिक सीमानामा सामेल मानिएको छ, उदहारणको रूपमा अजोरा, कैनरी द्वीप, फ्रहरूच गुयाना, गुडालोप, मदेरिया, मार्तीनीक एवं रेयूनियोन.[२८][२९][३०]

यूरोपिय संघको जलवायुलाई त्यसको 66,000 किमी लंबी तटरेखा पर्याप्त प्रभावित गर्दछ

यूरोपीय संघको संयुक्त भौगोलिक सीमाना ४४२२७७३ वर्ग किमी हो।[३१] यूरोपीय संघ विश्वको भौगोलिक क्षेत्रीय सीमाना अनुसार सातौ सबैभन्दा ठूलो हो र यस सीमाना भित्र सबैभन्दा अग्लो क्षेत्र आल्प्स पर्वत स्थित माउण्ट ब्लांक छ जो समुद्रतलदेखि २८०७ मीटर अग्लो छ। यहाँको भूक्षेत्र, यहाँको जलवायु एवं यहाँको अर्थव्यवस्थामा यसको ६५९९३ किमी लामो तटरेखा महत्वपूर्ण भूमिका निभाउँदछ जो क्यानाडा पछि सबैभन्दा लंबी तटरेखा हो। [३२][३३][३४]

यूरोपीय संघको भौगोलिक सीमानामा (यूरोपदेखि बाहिरको देशहरूलाई मिलाएर) जलवायुको हिसावबाट यहाँको मौसम ध्रुवीय जलवायुदेखि लिएरशीतोष्ण कटिबंधियको अनुभव गर्न सकिन्छ, यस लागि पूरा संघको औसत मौसमको कुरा गर्नु बेमानी हुन्छ। व्यवहारिक रूपमा यूरोपीय संघको धेरैजसो क्षेत्रमा मेडिटेरेनियन (दक्षिणी यूरोप), विषुवतीय (पश्चिमी यूरोप) एवं ग्रीष्म (पूर्वी यूरोप) जलवायु पाइन्छ। [३५]

प्रशासन[सम्पादन गर्ने]

यूरोपीय संघ आफ्नो धेरै प्रशासनिक एवं अन्य इकाइहरू द्वारा संचालित हुन्छ, जसमा मुख्य रूपले काउंसिल आफ यूरोपियन यूनियन, यूरोपियन कमीशन, एवं यूरोपियन पार्लियामाटसबैभन्दा प्रमुख छन्।

यूरोपीय आयोग संघको प्रमुख कार्यकारी अंगको रूपमा काम गर्दछ र यसको दैनिक कामहरूको जिम्मेवारी यसैमा हुन्छ जसलाई यसको २७ कमीश्नर संचालित गर्दछन् जो २७ सदस्य राष्ट्रहरूको प्रतिनिधित्व गर्दछन्। यस आयोगको अध्यक्ष एवं सबै २७ प्रतिनिधि यूरोपीय परिषदद्वारा नामित गरिन्छन्। अध्यक्ष एवं सबै २७ प्रतिनिधिहरूको नियुक्तिमा यूरोपीय संसदको मंजूरी आवश्यक हुन्छ। [३६]

यूरोपीय परिषद (यूरोपियन काउंसिल) जसलाई काउंसिल आफ मिनिस्टर्सको नामले पनि जानिन्छ,को आधा सदस्य संघको न्यायिक व्यवस्थाको भाग हुन्छन्। [३७] न्यायिक कामहरूको अलावा परिषद विदेश एवं सुरक्षा नीतिहरूको कार्यान्वण एवं निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका निभाउँदछ।

यूरोपीय संघमा उच्च स्तरको राजनैतिक निर्णयको लागि नेतृत्व यूरोपीय काउंसिल अर्थात यूरोपीय परिषदद्वारा गरिन्छ। यूरोपीय परिषदको बैठक सालमा चार पटक हुन्छ एवं यसको अध्यक्षता त्यस साल यूरोपीय संघको अध्यक्ष राष्ट्रप्रमुख गर्दछ जसको मुख्य कार्य यूरोपीय संघको नीतिहरू अनुरूप काम गर्नु एवं भविष्यको लागि दिशा निर्देश जारी गर्नु हुन्छ। [३८]

यूरोपीय संघको अध्यक्षताको कार्य हरेक सदस्य देशको जिम्मेमा रोटेटिंग आधारमा छ महीनको लागि आउँछ, यस बेला यूरोपियन काउंसिल एवं काउंसिल अफ मिनिस्टर्सको हरेक बैठकको जिम्मेवारी त्यस सदस्य राष्ट्रमा हुन्छ। [३९] अध्यक्षताको बेला अध्यक्ष राष्ट्र आफ्नो खास एजहरूडहरूमा ध्यान दिन्छन जसमा सामान्य रूपमा आर्थिक एजहरूडा, यूरोपीय संघमा सुधार एवं संघको विस्तार एवं एकीकरणको मुद्दा खास हुन्छन्।

यूरोपीय संघको न्यायिक प्रक्रियाको अर्को महत्वपूर्ण भाग यूरोपीय संसद हुन्छ। यूरोपीय संसदका सदस्यको ७८५ सदस्य हरेक पांच वर्षमा यूरोपीय संघको जनता द्वारा सीधै निर्वाचित हुन्छन। हलांकि यी सदस्यहरूको चुनाव राष्ट्रिय स्तरमा हुन्छ परन्तु यूरोपीय संसदमा ती आफ्नो राष्ट्रियताको अनुसार न बसेर दल अनुसार बस्दछन्। हरेक सदस्य राष्ट्रको लागि सीटहरूको एउटा निश्चित संख्या बाढिएको हुन्छ। यूरोपीय संसदलाई संघको विधायी शक्तिहरूको मामलहरूमा यूरोपीय परिषदको सरह नैं शक्तिहरू हासिल हुन्छन् र संसद ती संघको खास विधायिकाहरूलाई स्वीकृत वा अस्वीकृत गर्ने शक्तिदेखि लैस हुन्छन्। यूरोपीय संसदको अध्यक्ष न सिर्फ बाह्य मंचहरूमा संघको प्रतिनिधित्व गर्दछ बरु यूरोपीय संसदको स्पीकरको पनि दायित्व निभाउँदछन। अध्यक्ष एवं उपाध्यक्षको निर्वाचन यूरोपीय संसदको सदस्य हरेक अढा़ई वर्षको अन्तरालमा गर्दछन्। [४०] केही एक दुई मामलहरूलाई छोडकर धेरैजसो मामलहरूमा न्यायिक प्रक्रियाको शुरुआत गर्ने अधिकार युरोपियन कमीशनलाई हुन्छ, यस्तो धेरैजसो प्रस्ताव, एवं संसदको ऐनहरू द्वारा गरिन्छ जसलाई सदस्य राष्ट्रहरूलाई आफ्नो आफ्नो देशहरूमा लागू गर्न बाध्यता हुन्छ।[४१]

राजनीति[सम्पादन गर्ने]

यूरोपियन काउंसिलको अध्यक्ष श्री एवं स्लोवानियाको प्रधानमंत्री श्री जाँ जसाँ

प्राय यूरोपीय संघको राजनीतिलाई तीन तत्वहरूबाट सबैभन्दा ज्यादा संचालित मानिन्छ जसलाई "पिलर्स" वा स्तम्भ भनिन्छ। यूरोपीय कम्यूनिटीको पुरानो नीतिहरूलाई यसको पहिलो स्तम्भ भनिन्छ, अर्का स्तंभको रूपमा संयुक्त विदेश एवं सुरक्षा नीतिको नाम लिइन्छ जबकि तेस्रो स्तम्भ पहिला त न्यायिक एवं घरेलू मामलाहरू हुने गरदथ्यो तर एम्सटर्डम एवं नीसको सम्झौताहरू पछि पुलिस एवं आपराधिक मामलहरूमा सहयोगमा ज्यादा केन्द्रित भएको छ। मोटादोटी रूपमा भन्ने हो भने त अन्तर्षाट्रीय मामलहरूलाई देख्दै दोस्रो एवं तेस्रो स्तम्भ महत्वपूर्ण हुन जान्छ।[४२]

यस समय यूरोपीय संघ समक्ष दुई सबैभन्दा ठुला मुद्दा छन्, ति हुन यूरोपीय एकीकरण एवं विस्तार। खासगरि विस्तार, नयाँ राष्ट्रहरूको यूरोपीय संघमा समावेश ठूलो राजनैतिक मुद्दा हो। नयाँ राष्ट्रहरूको समावेशको समर्थन गर्नेहरूको बिचार छ कि यसबाट लोकतंत्रको विस्तार हुन्छ एवं यूरोपीय अर्थव्यवस्थालाई पनि संबल मिल्दछ। जबकि विरोध गर्नेहरूको बिचार राख्दछन कि यूरोपीय संघ आफ्नो वर्तमान राजनैतिक क्षमताहरू एवं सीमानाहरूबाट पर एवं आफ्नो भौगोलिक सीमानाहरूबाट बाहिर गहिरहेको छ जो यसको हितमा छैन। जहांसम्म जनमत र राजनैतिक दलहरूको सवाल छ, यस बारेमा ती खास सशंकित छन् खास गरेर २००४मा एकै साथ दस नयाँ सदस्य देश बने पछि र यो आशंका टर्कीको आशा्वारीको पछि अरु बलवान भएको छ। [४३][४४][४५]

यूरोपिय संघका अध्यक्ष श्री जोसे मैनुअल बरासो

एकीकरण एउटा अर्को महत्वपूर्ण मसला छ जहां प्राय: मानिन्छ कि राष्ट्रिय भावनाहरू प्राय यूरोपीय संघको बृहत उद्देश्हरूसँग टकराहट मोली रहन्छ। विभिन्न राष्ट्रहरूको बीच समन्वयको लक्ष्य प्राय राष्ट्रिय शक्तिहरूलाई यूरोपीय संघमा विलयित गर्नलाई बाध्य गर्दछ जसको आलोचना प्राय यूरोस्केपिस्ट मानिसहरू द्वारा सम्प्रभु सत्ता गुमाउने डर देखाएर गरिन्छ।[४६] सन २००४मा राष्ट्रिय नेताहरू एवं यूरोपीय संघको अधिकारिहरू द्वारा एउटा साझा यूरोपीय संविधानमा सहमति बनाईएको थियो तर यसलाई दुई सदस्य राष्ट्रहरूको जनमत सँग्रहमा खारिज गरिदिएको कारण लागू गरिएको छैन किनभनें तिनलाई डर थियो कि अन्य देशहरूमा पनि यसलाई खारिज गरिनेछ। पछि अक्तूबर २००७मा लिस्बन सम्झौता पछि एउटा नया संविधान बनाइयो जसमा धेरैजसो पुरानो नियमहरू एवं प्रावधानहरूलाई नैं राखिएको छ।

प्रस्तावित सम्झौताको २००९मा प्रभावी हुनु तय गरिएको छ। यदि यो सर्वस्वीकृत रह्यो भने यसबाट यूरोपीय संसदको शक्तिहरू पर्याप्त बढ जानेछ। यस सम्झौता लागू हुदा माथि उल्लेख गरिएको पिलर्स पनि निष्प्रभावी हुनेछ्न्। विदेश नीतिको धेरैजसो मुद्दा यसबाट विभिन्न राष्ट्रहरूको बीच मिलाउनुको सट्टा सीधै यूरोपीय संघको संस्थाहरू द्वारा निर्देशित एवं संचालित हुनेछन्।[४७][४८]

विधि व्यवस्था[सम्पादन गर्ने]

यूरोपिय संघको ५ सबैभन्दा ठूलो आबादी भएका सहर
सहर सहर सीमाना
(2006)
घनत्व/वकिमी²
(शहरी परिसीमा)
मुख्य क्षेत्र
(2005)
LUZ
(2001)
बर्लिन 3,405,000 3,815 3,761,000 4,935,524
लण्डन 7,512,400 4,761 9,332,000 11,624,807
मद्रीद 3,228,359 5,198 4,858,000 5,372,433
पेरिस 2,153,600 24,672 9,928,000 10,952,011
रोम 2,705,603 2,105 2,867,000 3,700,424

यूरोपीय संघको आधार विभिन्न ऐतिहासिक सम्झौता हुन्, जसभन्दा पहिला भने यूरोपीय संघको स्थापना भएको र फेरि ती सम्झौताहरूमा किसिम किसिमको सुधार गर्दै गए।[४९] यी सम्झौताहरू यूरोपीय संघको बृहत नीतिहरूको आधार एवं उद्देश्य निर्धारित गर्दछ तथा तिनलाई आवश्यक विधायी शक्ती प्रदान गर्दछ। यी विधायी शक्तिहरूमा कुनै कानूनलाई लागू गराउने शक्ति[५०] जसले सीधै-सीधै सबै सदस्य राष्ट्रहरू एवं त्यसको नागरिकहरूलाई प्रभावित गर्दछ।[५१]


भाषाहरू[सम्पादन गर्ने]

भाषाहरू (2006)[५२]
भाषा एल१ कुल
अंग्रेजी १३% ५१%
जर्मन १८% ३२%
फ्रहरूच १२% २६%
इतालवी १३% १६%
स्पैनिश ९% १५%
पोलिश ९% १०%
रूमानियाई ७% ७%
डच ५% ६%
यूनानी ३% ३%
स्वीडिश २% ३%
चेक २% ३%
पोर्चुगली २% २%
हंगेरियाई २% २%
अन्य भाषाहरू ~६%
अल्पसंख्यक भाषाहरू ~१६%

यूरोपीय संघको २३ आधिकारिक एवं कार्यकारी भाषाहरू: बुल्गारियाई, चेक, डैनिश, डच, अंग्रेजी, इस्टोनियाई, फिनिश, फ्रहरूच, जर्मन, यूनानी, हंगेरियाई, इतालवी, आयरिश, लातीवियाई, लिथुयानियाई, माल्टी, पोलिश, पोर्चुगली, रुमानियाई, स्लोवाक, स्लोवानियाई, स्पैनिश एवं स्वीडिश छन्।[५३]

यूरोपमा ईश्वरमा आस्था राख्नेहरूको प्रतिशत (चित्रमा गैर सदस्य राष्ट्र पनि सामेल छन्)


सन्दर्भ सूची[सम्पादन गर्ने]

  1. १.० १.१ "Symbols of the EU" 
  2. The New Oxford American Dictionary, Second Edn., Erin McKean (editor), 2051 pages, May 2005, Oxford University Press, ISBN 0-19-517077-6.
  3. European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions [१]
  4. Not including overseas territories
  5. .eu is representative of the whole of the EU, member states also have their own TLDs
  6. "यूरोपिय एकल बाजार: कम बाधाहरू, ज्यादा अवसर" ; "यूरोपिय संघको गतिविधिहरू: आन्तरिक बाजार" 
  7. Farah, Paolo (2006), "चीनको पाँच वर्षको WTO सदस्यता. EU and US Perspectives about China's Compliance with Transparency Commitments and the Transitional Review Mechanism" 
  8. "आन्तरिक सीमानाहरूलाई समाप्त गर्न साझा यूरोपिय सीमानाहरूको निर्माण", 2005 
  9. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named .E0.A4.86.E0.A4.88.E0.A4.8F.E0.A4.AE.E0.A4.8F.E0.A4.AB_.E0.A4.9C.E0.A5.80.E0.A4.A1.E0.A5.80.E0.A4.AA.E0.A5.80
  10. "द पालिटिकल कान्स्वेकहरूसेज" 
  11. "9 मे १९५०को उदघोषणा" 
  12. १२.० १२.१ "एक शांतिपूर्ण यूरोप - सहयोगको शुरुआत" 
  13. "Merging the executives" 
  14. "The first enlargement" 
  15. "यूरोपीय संघको नया संसद" 
  16. "विस्तारीकरण हेतु वार्ताहरू" 
  17. "सीमानाहीन यूरोप" 
  18. "1980-1989 यूरोपको बदलता चेहरा - बर्लिनको देवलको गिरना" 
  19. "ट्रीटी आफ मस्त्रिख आन यूरोपियन यूनियन", यूरोपीय संघको गतिविधिहरू, यूरोपियन कमीशन ; क्रैग, पौल (2006), ईयू ला: टेक्स्ट, केसेज ऐंड मेटेरियल्स (चौथो ed.), आक्सफोर्ड: आक्सफोर्ड यूनिवर्सिटी प्रेस, pp. p15, ISBN 978-0-19-927389-8 
  20. २०.० २०.१ "ए डेकेड आफ फर्दर एक्सपैन्सन" 
  21. "यूरोपको देश" 
  22. "यूरोपियन कमीशन - विस्तार - सदस्य एवं संभावित सदस्य देश" 
  23. "सदस्यता शर्तहरू (कोपेनहेगन मानक)" 
  24. यूरोपियन माइक्रो-स्टेट्स: एंडोरा, मोनाको, सैन मरीनो, Liechtenstein एवं [[वेटिकन सि टी]]
  25. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named EEA
  26. "The EU's relations with Switzerland" 
  27. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named .E0.A4.B5.E0.A4.BF.E0.A4.B6.E0.A5.8D.E0.A4.B5.E0.A4.AE.E0.A4.BE_.E0.A4.AF.E0.A5.82.E0.A4.B0.E0.A5.8B.E0.A4.95.E0.A5.8B_.E0.A4.AA.E0.A5.8D.E0.A4.B0.E0.A4.AF.E0.A5.8B.E0.A4.97
  28. "एम्स्टर्डमको सन्धि" 
  29. "कंसोलिडेटेड ट्रीटीज आन यूरोपियन यूनियन ऐंड यस ्ट्याबलिशिंग द यूरोपियन कम्यूनिटी" 
  30. "व्हेयर इज द यूरो लीगल टहरूडर?" (PDF), 2006 
  31. यसमा फ्रान्सको चार बाह्य क्षेत्र (फ्रहरूच गयाना, गुडालोप, मार्तीनिक, रेयूनियोन) पनि सामेल छन् जो यूरोपीय संघको भागहरू छन्, परन्तु यसमा फ्रान्सको केही विशेष भागहरू सामेल छैनन्।
  32. "यूरोपीयन कंट्रीज", 2007 
  33. "यूरोपीयन यूनियन", 2007 
  34. "कंट्रीज आफ द अर्थ", 2006 
  35. "ह्युमिड कांटिनहरूटल क्लाइमेट", 2007 
  36. "इंस्टीट्यूशन्स: द यूरोपियन कमीशन" 
  37. "इंस्टीट्यूशंस: द काउंसिल आफ द यूरोपियन यूनियन" 
  38. "द काउंसिल अफ द यूरोपियन यूनियन" 
  39. "यूरोपियन काउंसिल" 
  40. "इंस्टीट्यूशंस: द युरोपियन पार्लियामाट" 
  41. "कम्यूनिटी लीगल इंस्ट्रूमाट्स" 
  42. "पिलर्स अफ यूरोपियन यूनियन" 
  43. स्मेल, एलीसन & बिलेफ्स्की, डैन (१९ जून २००६), "फाइटिंग ईयू 'एनलार्जमाट फैटीग'" 
  44. मार्केट/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1139992114487 "ईयू एनलार्जमाट - भोइसलाईज फ्रम द डीबेट" 
  45. "प्रश्नोत्तर: टर्कीको ईयूमा प्रवेशको बारेमा वार्ता", 2006-12-11 
  46. "यूरोपीय संघको बारेमा प्राय सोधिने प्रश्न, फ्राम द कैंपेन ट्रेल", २००१ 
  47. "ईयू लीडर्स अग्री अन रिफर्म ट्रीटी", २००७ 
  48. "ईयू अनवेल्स बल्की न्यू ट्रीटी ड्रफ्ट", ९ जुलाई २००७ 
  49. "सोर्सेज अफ ईयू ल" 
  50. "यूरोपियन यूनियन कंसलिडेशन ट्रीटी, (आर्टिकिल २४९, प्रोविजन्स फर मेकिंग रेग्यूलेशन्स)" 
  51. According to the principle of Direct Effect first invoked in the Court of Justice's decision in ढाँचा:Cite court. See: Craig and de Búrca, ch. 5.
  52. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Eurobarometer_Languages
  53. "काउंसिल रेग्यूलेशन (ईसी) सं १७८१/२००६ २० नवंबर २००६", 2006-12-12 

बाह्य कडीहरू[सम्पादन गर्ने]

संस्थान

Overviews

एजहरूसीहरू

नक्सा

अन्य आधिकारिक वेबसाईट

इतिहास