रेडियो तरंग

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
ITU रेडियो पट्टी नम्बर

4 5 6 7 8 9 10 11 12

ITU रेडियो पट्टी चिह्न

VLF LF MF HF VHF UHF SHF EHF

NATO रेडियो पट्टी

A B C D E F G H I J K L M

IEEE रडार पट्टीहरू

HF VHF UHF L S C X Ku K Ka V W

रेडियो तरंग ती विद्युत चुम्बकीय तरंग हुन्, जो विद्युत चुम्बकीय वर्णक्रमका रेडियो आवृत्ति भागमा आउँछन्। यिनको प्रयोग मुख्यतः बिना तारका, वातावरण वा बाह्य व्योमका द्वारा सूचनाको आदान प्रदान वा परिवहनमा हुन्छ। यी अन्य विद्युत चुम्बकीय तरंगहरूदेखि यिनको तरंग दैर्घ्य का अधारमा पृथक गरिन्छ , जो अपेक्षाकृत अधिक लामो हुन्छ।

यी कसरी बन्छन्?[सम्पादन गर्ने]

रेडियो तरंगहरू विद्युत धारालाई रेडियो आवृत्तिमा प्रत्यावर्तन गर्नमा बन्दछन्। यो धारा एक विशिष्ट चालक जसलाई एण्टीना भन्दछन् , देखि नजीक गराइन्छ। यसको लम्बाई तरंग दैर्घ्यका बराबर नैं हुनु पर्दछ, जसदेखि कि दक्षतादेखि कार्य हुन पाओस्। अत्यधिक लामो तरंगहरू प्रायौगिक छैनन्, किनभनें तिनको हेतु अत्यधिक लामो एण्टीना चाहिन्छ, जो सम्भव छैन। तर पनि ती पनि कहिले कहिले तडित (बिजली) खसेको समय बन्दछन्। रेडियो तरंगहरू अन्तरिक्षीय प्रक्रियादेखि पनि बन्छन् , परन्तु ती सुदूर गहन अन्तरिक्षमा नैं बन्दछन्।

संचरण[सम्पादन गर्ने]

खोज[सम्पादन गर्ने]

Rough plot of Earth's atmospheric transmittance (or opacity) to various wavelengths of electromagnetic radiation, including radio waves.

१८६५मा जेम्स क्लार्क मैक्स्वैल मनिष

विद्युत चुम्बकीय वर्णक्रमको रेडियो भाग[सम्पादन गर्ने]

यी तरंग दैर्घ्यमा आधारित, विभिन्न पट्टीहरू (बैण्ड)मा बाँडिएको छ।

पट्टी नाम Abbr ITU band आवृत्ति
एवं
तरंग दैर्घ्य
उदाहरण एवं प्रयोग
< 3 Hz
> 100,000 km
अत्यधिक निम्न आवृत्ति (ELF) ELF 1 3–30 Hz
100,000 km – 10,000 km
Communication with submarines
परम निम्न आवृत्ति (SLF) SLF 2 30–300 Hz
10,000 km – 1000 km
Communication with submarines
अत्यन्त निम्न आवृत्ति (ULF) ULF 3 300–3000 Hz
1000 km – 100 km
Communication within mines
अति निम्न आवृत्ति (VLF) VLF 4 3–30 kHz
100 km – 10 km
Submarine communication, avalanche beacons, wireless heart rate monitors, geophysics
निम्न आवृत्ति (LF) LF 5 30–300 kHz
10 km – 1 km
Navigation, time signals, AM longwave broadcasting
मध्य आवृत्ति (MF) MF 6 300–3000 kHz
1 km – 100 m
AM (Medium-wave) broadcasts
उच्चावृत्ति (HF) HF 7 3–30 MHz
100 m – 10 m
Shortwave broadcasts, amateur radio and over-the-horizon aviation communications
अत्योच्चावृत्ति (VHF) VHF 8 30–300 MHz
10 m – 1 m
FM, television broadcasts and line-of-sight ground-to-aircraft and aircraft-to-aircraft communications
अत्यन्त उच्चावृत्ति (UHF) UHF 9 300–3000 MHz
1 m – 100 mm
television broadcasts, microwave ovens, mobile phones, wireless LAN, Bluetooth, GPS and Two-Way Radios such as FRS and GMRS Radios
परम उच्चावृत्ति (SHF) SHF 10 3–30 GHz
100 mm – 10 mm
microwave devices, wireless LAN, most modern Radars
अत्यधिक उच्चावृत्ति (EHF) EHF 11 30–300 GHz
10 mm – 1 mm
Radio astronomy, high-speed microwave radio relay
Above 300 GHz
< 1 mm

नामकरण गरिएका आवृत्ति पट्टीहरू[सम्पादन गर्ने]

General[सम्पादन गर्ने]

प्रसार आवृत्तीहरू:

  • दीर्घ तरंग ए एम रेडियो = १४८.५ - २८३.५ kHz (LF)
  • मध्यम तरंग ए एम रेडियो = ५३० kHz - १७१० kHz (MF)
  • दूरदर्शन बैण्ड I (चैनल २ - ६) = ५४ MHz - ८८ MHz (VHF)
  • एफ एम रेडियो बैण्ड II = ८८ MHz - १०८ MHz (VHF)
  • दूरदर्शन बैण्ड III (चैनल ७ - १३) = १७४ MHz - २१६ MHz (VHF)
  • दूरदर्शन बैण्ड IV & V (चैनल १४ - ६९) = ४७० MHz - ८०६ MHz (UHF) [१]

For more information see the NTIA frequency allocation chart: http://www.ntia.doc.gov/osmhome/allochrt.html

ऍमेच्योर रेडियो पट्टीहरू[सम्पादन गर्ने]

मान्य आवृत्तिहरूको रेन्ज विभिन्न देशहरूमा भिन्न छ।

पट्टी आवृत्ति रेन्ज
160 m 1.8 to 2.0 MHz
80 m 3.5 to 4.0 MHz
60 m 5.3 to 5.4 MHz
40 m 7 to 7.3 MHz
30 m 10.1 to 10.15 MHz
20 m 14 to 14.35 MHz
15 m 21 to 21.45 MHz
12 m 24.89 to 24.99 MHz
10 m 28.0 to 29.7 MHz
6 m 50 to 54 MHz
2 m 144 to 148 MHz
70 cm 430 to 440 MHz
33 cm 902 to 928 MHz
23 cm 1240 to 1300 MHz

IEEE US[सम्पादन गर्ने]

पट्टी आवृत्ति रेन्ज नामको मूल
HF पट्टी 3 to 30 MHz High Frequency
VHF पट्टी 30 to 300 MHz Very High Frequency
UHF पट्टी 300 to 3000 MHz Ultra High Frequency

Frequencies from 216 to 450 MHz were sometimes called P-band: Previous, since early British Radar used this band but later switched to higher frequencies.

L पट्टी 1 to 2 GHz Long wave
S पट्टी 2 to 4 GHz Short wave
C पट्टी 4 to 8 GHz Compromise between S and X
X पट्टी 8 to 12 GHz द्वितीय विश्व युद्धमा अग्नि-शमन हेतु प्रयोग गरिएको X (जस्तै crosshairमा )
Ku पट्टी 12 to 18 GHz Kurz-under
K पट्टी 18 to 26 GHz German Kurz (short)
Ka band 26 to 40 GHz Kurz-above
V पट्टी 40 to 75 GHz
W पट्टी 75 to 111 GHz Vका पछि W अँग्रेजी अक्षरहरूमा

EU, NATO, US ECM frequency designations[सम्पादन गर्ने]

Band Frequency range
A band 0 to 0.25 GHz
B band 0.25 to 0.5 GHz
C band 0.5 to 1.0 GHz
D band 1 to 2 GHz
E band 2 to 3 GHz
F band 3 to 4 GHz
G band 4 to 6 GHz
H band 6 to 8 GHz
I band 8 to 10 GHz
J band 10 to 20 GHz
K band 20 to 40 GHz
L band 40 to 60 GHz
M band 60 to 100 GHz

वेव गाइड आवृत्ति रेन्ज[सम्पादन गर्ने]

Band Frequency range [१]
R band 1.70 to 2.60 GHz
D band 2.20 to 3.30 GHz
S band 2.60 to 3.95 GHz
E band 3.30 to 4.90 GHz
G band 3.95 to 5.85 GHz
F band 4.90 to 7.05 GHz
C band 5.85 to 8.20 GHz
H band 7.05 to 10.00 GHz
X band 8.2 to 12.4 GHz
Ku band 12.4 to 18.0 GHz
K band 15.0 to 26.5 GHz
Ka band 26.5 to 40.0 GHz
Q band 33 to 50 GHz
U band 40 to 60 GHz
V band 50 to 75 GHz
W band 75 to 110 GHz
Y band 325 to 500 GHz
रेडियो वर्णक्रम
अत्यधिक निम्न आवृत्ति (ELF) परम निम्न आवृत्ति (SLF) अत्यन्त निम्न आवृत्ति (ULF) अति निम्न आवृत्ति (VLF) निम्न आवृत्ति (LF) मध्यम आवृत्ति (MF) उच्चावृत्ति (HF) अत्योच्चावृत्ति (VHF) अत्यन्त उच्चावृत्ति (UHF) परम उच्चावृत्ति (SHF) अत्यधिक उच्चावृत्ति (EHF)
3 Hz 30 Hz 300 Hz 3 किलो हर्ट्ज 30 किलो हर्ट्ज 300 किलो हर्ट्ज 3 मैगा हर्ट्ज 30 मैगा हर्ट्ज 300 मैगा हर्ट्ज 3 गीगा हर्ट्ज 30 गीगा हर्ट्ज
30 Hz 300 Hz 3 किलो हर्ट्ज 30 किलो हर्ट्ज 300 किलो हर्ट्ज 3 मैगा हर्ट्ज 30 मैगा हर्ट्ज 300 मैगा हर्ट्ज 3 गीगा हर्ट्ज 30 गीगा हर्ट्ज 300 गीगा हर्ट्ज


स्रोत[सम्पादन गर्ने]