लाली गुराँस

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
लाली गुराँस
Rhododendron arboreum
लाली गुराँस फूल
वैज्ञानिक वर्गीकरण
जगत: वनस्पति
(unranked): फूल फुल्ने वनस्पति (एन्जिओस्पर्म)
(unranked): Eudicots
(unranked): Asterids
गण: Ericales
कुल: Ericaceae
वंश: Rhododendron
Subgenus: Vireya
प्रजाति: R. arboreum[१]
नेपालमा फुलेको लाली गुराँसको फूल

लाली गुराँस नेपालको राष्ट्रिय फूल हो। यो फूललाई भारतको उत्तराखण्ड राज्यको पनि राष्ट्रिय फूलको रूपमा राखिएको छ। यो फूल पहाडी भेगमा पाईने गुराँसको फूल हो। लाली गुराँस साधारण तया माघ, फागुन तिर फूलेको देखिन्छ। तर छिटो फूल्ने ठाउँमा यो फूल पौषको महिनामा पनि फूलेको देखिन्छ। फूलको रंग रातो हुन्छ। फूलको आकार औसत अरु फूलहरू भन्दा केही ठूलो हुन्छ। यसको पात लामो हुन्छ। पातको लम्बाई लगभग ५ देखि १० से.मी.सम्म हुन्छ। यसको रुखको उँचाई र आकार ठाउँ अनुसार फरक हुन्छ। निम्न पहाडी भू-भागमा यसको रुख मध्यम खालको हुन्छ भने उच्च पहाडी भागमा यसको रुख धेरै ठूलो र झ्याम्म परेको हुन्छ।

प्रजतिहरू[सम्पादन गर्ने]

विश्वमा लालिगुराँसका ५ प्रजातिहरू पाइन्छन्। त्यस्तै यसै वर्गमा पर्ने सेतो गुराँस अर्थात चिमाल ३ हजार मीटर भन्दा माथिको उचाइमा पाइन्छ।

उपयोग[सम्पादन गर्ने]

यसको फूललाई जुस बनाउने काममा प्रयोग गरिन्छ। यो पतझड अर्थात् decidious वर्गमा पर्दछ। यसको रूख होचो झ्याम्म परेको हुन्छ जुन धेरजसो भीरालो ठाउँमा उम्रन्छ। उच्च पहाडी भेकमा पाइने यो वनस्पति चैत्र-बैशाख महिनामा फूल्ने गर्दछ। नेपालमा पाइने लाली गुराँसका दुवै प्रजातिहरू औषधि मानिन्छन्। नेपालमा गुराँसको सर्वत बन्दछ। विश्वको सबैभन्दा अग्लो लालीगुराँसको बोट नेपालमा रहेको छ। इलाम जिल्लाको मंगलबारे गाविसमा रहेको १६.१ मीटर अग्लो सो लाली गुराँसलाई गिनिज बुकले विश्वको सबैभन्दा अग्लो गुराँसको रूपमा अङ्कित गरेको छ।

महत्व[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ सामाग्री[सम्पादन गर्ने]