वीर्य

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
यो लेख वा खण्ड नेपाली भाषामा नभएर अर्को भाषामा लेखिएको छ।
यदि यो लेखमा तपाईंको योगदान छ भने यसलाई नेपाली भाषामा उल्था गर्नुहोला।
एक महिनासम्म उल्थानभएमा यसलाई हटाएर नयाँ लेख बनाइने छ ।
एक सफा माथिदेखि एक पारदर्शी सेतो तल जमा तरलका साथ देखिंदैछ

वीर्य एक जैविक तरल पदार्थ हो, जसलाई बीजीय वा वीर्य तरल पनि भन्दछन्, जसमा सामान्यतः शुक्राणु हुन्छन्. यो जननग्रन्थि (यौन ग्रन्थीहरु) तथा नर वा उभयलिंगी प्राणीहरुका अन्य अंगहरु द्वारा स्रावित हुन्छ र मादा अण्डाणुलाई निषेचित गर्न सक्छ। मानिसहरुमा, शुक्राणुहरुका अतिरिक्त बीजीय तरलमा अनेक घटक हुन्छन्: बीजीय तरलका प्रोटियोलिटिक र अन्य एंजाइमहरुका साथ-साथ फलशर्करा तत्व शुक्राणुहरुका अस्तित्वको रक्षा गर्दछन् र तिनलाई एक यस्तो माध्यम प्रदान गर्दछन् जहाँ ती चल-फिर गर्न सकुन् वा "पौड़िन" सकुन्. त्यो प्रक्रिया जसका परिणामस्वरूप वीर्यको प्रवाह हुन्छ त्यसलाई स्खलन भनिन्छ।

आन्तरिक र बाह्य निषेचन[सम्पादन गर्ने]

प्रजातिहरुका आधारमा, शुक्राणु आन्तरिक वा बाह्य रुपले अण्डाणुलाई निषेचित गर्न सक्छ। बाह्य निषेचनमा, शुक्राणु सीधै-सीधै अंडाणुलाई निषेचित गर्दछ, मादाका यौनांगहरुका बाहिर से. मादा माछा, उदाहरणका लागि, आफ्नो जलीय वातावरणमा अंडाणु जन्म दिन्छन्, जहाँ ती नर माछाका वीर्यदेखि निषेचित हो जाया गर्दछन्.

आन्तरिक निषेचनका बेला, मादा वा महिलाका यौनांगहरुका भित्र निषेचन हुन्छ। संभोगका जरिये पुरुष द्वारा महिलामा वीर्यारोपणका पछि आन्तरिक निषेचन हुन्छ। निचली रीढ़ भएका प्राणीहरुमा (जल-स्थलचर, सरीसृप, पक्षी र मोनोट्रीम (monotreme) स्तनधारी (प्राचीनकालीन अंडे दिनेवाला स्तनधारी), संभोग वा मैथुन नर अनि मादाका क्लोएक (आंतका अन्तमा एक यौन, मल-मूत्र सम्बन्धी छिद्र वा नली)का शारीरिक संगमनका जरिये हुन्छ। धानी प्राणी (मारसुपियल) र अपरा (प्लेसहरुटल) स्तनधारिहरुमा योनिका जरिये संभोग हुन्छ।

मानव वीर्यको संरचना[सम्पादन गर्ने]

वीर्य स्खलनको प्रक्रियाका बेला, शुक्राणु शुक्रसेचक वाहिनीका माध्यमदेखि गुजर्दछन् र प्रोस्टेट ग्रन्थि नामक शुक्राणु पुटिकाहरु र बल्बोयूरेथ्रल ग्रन्थिहरुदेखि निस्केका तरलका साथ मिलेर वीर्यको रूप लिन्छन्. शुक्राणु पुटिकाहरु (seminal vesicles) एक फलशर्करादेखि भरपूर पहेंलोखाले गाढा-चिपचिपा तरल र अन्य सार पैदा गर्दछ, जो मानव वीर्यको लगभग 70% हुन्छन्.[१] डिहाइड्रोटेस्टोस्टेरोन द्वारा प्रभावित भएर प्रोस्टेटिक स्राव एक सेतोखाले (कहिले-कहिले पानी जस्तो साफ) पतला तरल हुन्छ, जसमा प्रोटियोलिटिक एंजाइम, साइट्रिक एसिड, एसिड फस्पेटेज र लिपिड हुन्छन्.[१] यसलाई चिकना बनाउनको लागि मूत्रमार्गका लुमेनमा बल्बोयूरेथ्रल ग्रन्थीहरु एक पानीखाले साफ स्राव स्रावित गर्दछ।[२]

सरटोली कोशिकाहरु, जो स्पर्माटोसाइटका विकासमा पालन-पोषण र सहायता गर्दछ, वीर्योत्पादक वृक्क नलिकाहरुमा एक तरलको स्राव गर्दछ, जसदेखि जननांग नलिकाहरुमा शुक्राणुहरुका जानमा मदद मिल्दछ। डक्टली एफ्रहरुटस (नलिका अपवाही) माइक्रोविलीका साथ क्यूबोआइडल (क्यूब जस्तै आकार का) कोशिकाहरु र लाइसोसोमल दानहरुदेखि युक्त हुन्छ, जो केही भनें रलदेखि पुनः अवशोषण गरवाएर वीर्यलाई संशोधित गर्दछ। एक पल्ट जब वीर्य प्रमुख कोशिका वाहिनी अधिवृषणमा प्रवेश गर्न जान्छ, जहाँ पिनोसायटोटिक नस अन्तर्विष्ट हुन्छन् जो तरलका पुनःअवशोषणको संकेत दिन्छन्, जो ग्लिस्रोफोस्फोकोलाइन स्रावित गर्दछ जसदेखि धेरै सम्भव समयदेखि पहिला कैपेसिटेशनको अवरोध हुन्छ। सहयोगी जननांग नलिकाहरु, शुक्राणु पुटिका, प्रोस्टेट ग्रन्थीहरु, र बल्बोयूरेथ्रल ग्रन्थीहरु अधिकांश शुक्राणु तरल उत्पादित गर्दछ।

मनुष्यका वीर्य प्लाज्मा जैविक अनि अजैविक घटकहरुको एक जटिल क्रमबद्धतादेखि युक्त हुन्छन्.

वीर्य प्लाज्मा शुक्राणुहरुलाई महिलाका प्रजनन पथको यात्राका बेला एक पोषक वसुरक्षात्मक माध्यम प्रदान गर्दछ। योनिको सामान्य माहौल शुक्राणु कोशिकाहरुका लागि प्रतिकूल हुन्छ, किनभनें यो धेरै नैं अम्लीय (वहाँका मूल निवासी माइक्रोफ्लोरा द्वारा लैक्टिक एसिडका उत्पादन बाट) र चिपचिपा हुन्छ र इम्यून कोशिकाहरु गश्तमा हुन्छन्. वीर्य प्लाज्माका घटक यस शत्रुतापूर्ण वातावरणको क्षतिपूर्ति गर्नका प्रयास गर्दछन्. प्यूटर्साइन, स्पर्माइन, स्पर्माईडाइन र कैडवराइन जस्तै बुनियादी एमाइंस वीर्यको गन्ध र स्वादका लागि जिम्मेवार छन्. यी एल्कालोइन बेस योनि नलिकाका अम्लीय माहौलको सामना गर्दछन्, र अम्लीय विकृतिकरणदेखि शुक्राणुका भित्र स्थित DNAको रक्षा गर्दछन्.

वीर्यका घटक र योगदान यस प्रकार छन्:

ग्रन्थि अनुमानित % विवरण - वीर्यकोष 2-5% प्रति स्खलनमा स्खलित हुने लगभग 200 - 500 मिलियन स्पर्माटोजोआ (spermatozoa) (शुक्राणु वा स्पर्माटोजोयन्स (spermatozoans) पनि भनिन्छ) वीर्यकोष वा वृषणमा बन्दछन्. - वीर्य सम्बन्धी पुटिका 65-75% अमीनो एसिड, साइट्रेट एंजाइम फ्लेविंस, फ्रुटोज (शुक्राणु कोशिकाहरुका ऊर्जाका मुख्य स्रोत, जो ऊर्जाका लागि वीर्य सम्बन्धी प्लाजमादेखि पूर्ण प्रकारदेखि शर्करामा आश्रित छ), फास्फोरलकोलाइन, प्रोस्टाग्लेडिन्स (महिला द्वारा प्रतिरक्षा प्रतिक्रियामा बाह्य वीर्यलाई दबानाले जोड़िएको छ), प्रोटीन र विटामिन सी - पुरःस्थ ग्रन्थि 25-30% एसिड फास्फेटैस साइट्रिक एसिड फिब्रीनोलाइसिन प्रोस्टेट विशिष्ट एंटीजन प्रोटेओलिटिक एंजाइम, जिंक (शुक्राणु कोशिकामा क्रोमाटिन युक्त डीएनएलाई स्थिर हुनमा सहयोग गर्दछ। जिंकको कमीदेखि शुक्राणुको कमजोरीका कारण प्रजनन क्षमतामा कमी हुन सक्छन्. जिंकको कमीको प्रतिकूल प्रभाव स्पर्माटोजेनिसिसमा पड़ सक्छ।) - बल्बोयूरेथ्रल ग्रन्थीहरु <1% दुग्धशर्करा (galactose), श्लेष्मा (शुक्राणु कोशिकाको गतिशीलतामा वृद्धि र शुक्राणु कोशिकाहरुका यसमा तैरनका लागि योनि तथा गर्भाशय ग्रीवा एक चिपचिपी वाहिका बनाउँछ र वीर्यको प्रसार बाहिर हुनाले रोगर्छ। वीर्यको जेली की-सी संरचनाको संलग्नतामा योगदान गर्दछ।) स्खलन पूर्व, सियालिक एसिड

1992का विश्व स्वास्थ्य संगठनको रिपोर्टमा सामान्य मानव वीर्यको वर्णन गर्दै भनिएको छ कि स्खलनका 60 मिनटका भित्र सामान्य मानव वीर्य 2 मिलीलीटर वा यस भन्दा अधिक मात्रामा, 7.2 देखि 8.0 पीएच, भयो गर्दछ; शुक्राणु सांद्रता 20×106 स्पर्माटोजोआ/मि.ली. वा अधिक हुन्छ; प्रति स्खलनमा शुक्राणु सङ्ख्या 40×106 स्पर्माटोजोआ वा अधिक; अघि बढ़्दै समय (ए र बी श्रेणी) 50% वा त्यो भन्दा अधिको मृत्यु दर र तेज अग्रगति (श्रेणी ए)का समय 25% वा अधिक मृत्यु दर भयो गर्दछ।[३]

रूप-रंग र मानव वीर्यको अनुकूलता[सम्पादन गर्ने]

मानव वीर्य

अधिकांश वीर्य सेतो हुन्छन्, तर धूसर वा यहाँसम्म कि पहेंलोखाले वीर्य पनि सामान्य हुन सक्छन्. वीर्यमा रक्तदेखि यसको रंग गुलाबी वा रातो हुन सक्छ, जो हेमाटोस्पर्मिया कहलाउँछ, र चिकित्सकीय समस्या पैदा गर्न सक्छ, यदि यो तत्काल समाप्त हुँदैन त डाक्टरको सलाह लेनी चाहिन्छ।[४]

स्खलनका बाद, वीर्य पहिला एक थक्के (clotting)को प्रक्रियाका माध्यमदेखि गुजर्दछ र फेरि अधिक तरल हुन जान्छ। यो निर्विवाद छ, <Expression error: Unrecognized punctuation character "�".>  कि प्रारम्भिक थक्कापन वीर्यलाई योनिमा रखे रहनमा सहायता गरता छ, तर द्रवीकरणदेखि शुक्राणु मुक्त हुन्छन् र अंडाणु वा स्त्रीबीजको आफ्नो लंबी यात्रामा चल पर्छन्. स्खलनका तुरंत पछि वीर्य सामान्य तौरमा एक चिपचिपा, जेलीको प्रकारको तरल हुन्छ जो प्राय ग्लोब्युल्स बनाउँछ। अन्ततः सूख जानाले पहिला 5 देखि 40 मिनटका भित्र यो अधिक जलीय र तरल हुन जान्छ।[५]

वीर्य गुणवत्ता[सम्पादन गर्ने]

निषेचन पूरा गर्न पाने वीर्यको क्षमताको माप छ वीर्य गुणवत्ता. यस प्रकार, यो कुनै पुरुषमा प्रजननशक्तिको एक माप छ। शुक्राणु नैं वीर्यको प्रजनन घटक छ, औए यसै कारण वीर्य गुणवत्तामा शुक्राणुको गुणवत्ता तथा शुक्राणुको सङ्ख्या दुइटै सामेल छन्.

सेहतमा प्रभाव[सम्पादन गर्ने]

वीर्य स्खलन

प्रजननमा यसको केन्द्रीय भूमिकाका अतिरिक्त, विभिन्न वैज्ञानिक निष्कर्षहरुदेखि थाह लाग्छ कि मानव स्वास्थ्यमा वीर्यका केही लाभकारी प्रभाव हुन्छन्, प्रमाणित लाभ र संभावित लाभ दुइटै ही:

  • अवसादरोधी: एक अध्ययनको कहना छ कि वीर्यका योनि अवशोषणदेखि महिलाहरुमा अवसादरोधीका रूपमा काम गर्न सक्छ; अध्ययनले महिलाहरुका दुइ समूहहरुको तुलना की, एक ती जो कंडोमको उपयोग गरेरतीं थियों र अर्को जो गर्दैनं थियों.[६]
  • कैंसरको रोकथाम: अध्ययनहरुको मान्नु छ कि वीर्य प्लाज्मा कैंसर, खासगरी स्तन कैंसरलाई रोगर्छ र त्यो भन्दा संघर्ष गर्दछ,[७] यस जोखिमलाई कम गर्दछ "50 फीशताव्दीदेखि कम छैन".[८][९] टीजीएफ-बेटा (TGF-Beta) द्वारा एपोपटोसिसका प्रेरित हुनको साथ, ग्लायकोप्रोटीन र सेलेनियम तत्वका कारण यो प्रभाव पर्छ। एक सम्बन्धित सहरी कहावत यी निष्कर्षहरुको पैरोडी गर्दै दावा गर्दछ कि सप्ताहमा कमभन्दा कम तीन बार शिश्न चूषण (fellatio)देखि स्तन कैंसरको ख़तरा कम हुन जान्छ।[१०]
  • गर्भाक्षेप निवारण: यो धारणा छ कि वीर्यका सार तत्व मांको इम्यून प्रणालीलाई शुक्राणुमा पाए जाने "बाह्य" प्रोटीनलाई स्वीकार गर्नका अनुकूल बनाउँदछन् साथै भ्रूण र गर्भनाल पनि तैयार हुन्छन्, यसबाट रक्त चाप कम रहन्छ र यस कारण गर्भाक्षेपको खतरा कम हुन जान्छ। एक अध्ययनदेखि थाह लाग्छ कि मुख मैथुन र वीर्य निगलनाले महिलाका गर्भलाई सुरक्षित राख्नमा मदद मिल्न सक्छ, किनभनें त्यो आफ्नो साथीका प्रतिजन (एंटीजन)लाई अवशोषित गर्दछ।[११]

वीर्य र रोगको संचरण[सम्पादन गर्ने]

वीर्य एड्सका वायरस एचआयोवी सहित अनेक यौन संचारित रोगहरुको वाहक हुन सक्छ।

यसका अतिरिक्त, माथुर र गौस्ट जस्तै शोधमा पाइएको कि शुक्राणुको अनुक्रियामा गैर-पूर्वअस्तित्ववान वा पहिला गैर-उपस्थित रोग-प्रतिकारक पैदा हुन्छन्. यी प्रतिरक्षी वा रोग-प्रतिकारक भूलवश स्थानीय टी लिम्फोसाइट्स (T lymphocytes)लाई बाह्य प्रतिजन (एंटीजन) मां लिन्छन्, र फलस्वरूप टी लिम्फोसाइट्समा बी लिम्फोसाइट्स (B lymphocytes)को हमला हुन लाग्दछ।[१२]

वीर्यमा शक्तिशाली जीवाणुनाशक गतिविधिका साथ प्रोटीन भयो गर्दछ, तर यी प्रोटीन नेइसेरिया गनोरिया जस्तै एक सामान्य यौन संचारित रोगका विरुद्ध सक्रिय छैन हुन्छन्.[१३]

वीर्यमा रक्त (हेमाटोस्पर्मिया)[सम्पादन गर्ने]

वीर्यमा खूनको उपस्थितगी वा हेमाटोस्पर्मिया ठेगाना लगाने योग्य हुन सक्तैन (इसे मात्र माइक्रोस्कोपदेखि नैं हेर्न सकिन्छ) वा यो तरलमा देखिता पनि छैन. यसको कारण पुरुष प्रजनन क्षेत्रमा सूजन, संक्रमण, अवरोध, वा चोट हुन सक्छ वा मूत्रमार्ग, अंडकोष, अधिवृषण वा प्रोस्टेटका भित्र कुनै समस्या हुन सक्छ।

यो सामान्यतौरमा इलाजका बिना नैं ठीक हो जाया गर्दछ, वा एंटीबायोटिक दवाहरुदेखि ठीक हुन जान्छ, तर यसका जारी रहनमा यसको कारण जाननका लागि वीर्य विश्लेषण वा अन्य मूत्र-जननांग प्रणाली परीक्षण जरुरी हुन सक्छन्.

वीर्य एलर्जी[सम्पादन गर्ने]

धेरै नैं कम मामलहरुमा, मानिसहरुलाई मानव वीर्य सम्बन्धी प्लाज्मा अतिसंवेदनशीलता (human seminal plasma hypersensitivity)का नामले ज्ञात वीर्य तरलको एलर्जिक प्रतिक्रियाको अनुभव गर्दै पाइएको छ।[१४] लक्षण वा त स्थानीय वा सर्वांगी हुन सक्छ र योनिमा खुजली, सूजन, लालिमा, वा संपर्कका 30 मिनटका भीतर छाले पनि हुन सक्छन्. इनमे सामान्य खुजली, खराश र यहाँसम्म कि सांस लिनमा कठिनाई पनि सामेल हुन सक्छ।

संभोगका समय कंडोम लगाएर मानव वीर्य सम्बन्धी प्लाज्मा संवेदनशीलताको जांच गर्न सक्छ। यदि कंडोमका उपयोगदेखि लक्षण टाड़ा हुन्छन् त यो सम्भव छ कि वीर्यको संवेदनशीलता उपस्थित छ। वीर्य तरलका बार-बार निष्कासनदेखि वीर्य एलर्जीका हल्के मामले प्राय ठीक हो जा सक्छौं.[१५] अधिक गंभीर मामलहरुमा, चिकित्सकको सलाह लेना महत्वपूर्ण छ, खासगरी तब जब कुनै जोड़ियो गर्भ धारणको प्रयास गर्न रहेकोछ, यस्ता मामलेमा, कृत्रिम वीर्यारोपणको सलाह दिन सकिन्छ।

मनोवैज्ञानिक पहलू[सम्पादन गर्ने]

एक ताजा अध्ययनको कहना छ कि वीर्य महिलाहरुमा अवसादरोधीका रूपमा काम गर्दछ, सो जो महिलाहरु वीर्यका साथ शारीरिक संपर्कमा आउँछन् उनमा अवसाद आउने संभावना कम हुन्छ। यो सोचिन्छ कि मनोदशामा विभिन्न बदलाव लाने भएका हारमहरुस (टेस्टोस्टेरोन, ओएस्टरोजेन, फोलिकल-उत्तेजन हारमोन, ल्युटीनाइजिंग हारमोन, प्रोलैक्टिन र अनेक अलग प्रोस्टाग्ल्याण्डिन्स) सहित वीर्यका जटिल रासायनिक संघटनका परिणामस्वरुप यसका मनोवैज्ञानिक प्रभाव पडा गर्दछन्. 293 कलेज महिलाहरुका एक वैज्ञानिक सर्वेक्षणमा यो पनि पाइएको कि जो महिलाहरु कंडोमको प्रयोग गर्दैन रहीं, धेर जसो यौन सम्बन्धको पहल गर्दै रहियों र एक रिश्ता समाप्त हुनमा नयाँ साथीको तलाशमा गर्न लाग्यों, बताइएको कि वीर्यमा रासायनिक निर्भरता "रिबाउंड इफेक्ट्स" पैदा गर्दछ। कुनै पुरुष यौन साथी (वीर्य प्राप्तकर्ता)मा वीर्यको प्रभाव ज्ञात छैन.[१६][१७][१८]

सांस्कृतिक पहलू[सम्पादन गर्ने]

किगोंग[सम्पादन गर्ने]

किगोंग र चीनी दवामा 精 कहे जाने ऊर्जाका एक रूपलाई विशेष महत्व दिइन्छ (पिनयिन: जिंग, एक रूपिम द्योतक "सार" वा "आत्मा" भी) - जो विकसित र संचित हुने प्रयास गर्दछ।[१९][२०] "जिंग" यौन ऊर्जा छ र मानिन्छ कि जो स्खलनदेखि नष्ट हुन जान्छ, यसै कारण यस कलाका अभ्यासमा लागोस् मानिसेको मान्नु छ कि हस्तमैथुन "ऊर्जाको आत्महत्या" छ। किगोंग सिद्धान्तका अनुसार, यौन उत्तेजनाका बेला अनेक मार्गों/बिंदुहरुदेखि हटकर ऊर्जा आफूलाई यौनांगहरुमा स्थानान्तरित गर्न लिन्छ। परिणामी चरम-आनंद र स्खलनदेखि अन्ततः ऊर्जा शरीरदेखि पूर्ण प्रकार निष्कासित हुन जान्छ। चीनी कहावत - 滴精,十滴血 (पिनयिन: यी डी जिंग, शि डी क्सुए, शाब्दिक: वीर्यको एक बूंद खूनको दस बूंदहरुका बराबर हुन्छ)देखि यसको व्याख्या हुन जान्छ।

चीनीमा वीर्यका लागि वैज्ञानिक शब्दावली छ 精液 (पिनयिन: जिंग ये, शाब्दिक: सारको तरल/जिंग) र शुक्राणुको शब्दावली छ 精子 (पिनयिन: जिंग जी, शाब्दिक: सारको बुनियादी तत्व/जिंग), शास्त्रीय संदर्भका साथ दुइ आधुनिक शब्दावलीहरु.

ग्रीक दर्शन[सम्पादन गर्ने]

प्राचीन ग्रीकमा, अरस्तूले वीर्यका महत्वका बारेमा टिप्पणीको छ "अरस्तूका लागि, वीर्य पोषक पदार्थ, जो कि रक्त छ, देखि निस्क्यो भयो अवशेष हुन्छ, जो अनुकूलतम तापमानमा धेरै नैं गाढ़ा हुन जान्छ। यो केवल पुरुष द्वारा नैं उत्सर्जित गर्न सकिन्छ, किनभनें प्रकृतिले तिनलाई यस्तो नैं बनाए छ, यसै कारण केवल पुरुषमा अपेक्षित गर्मी हुन्छ जो रक्तलाई गाढ़ा गर्न वीर्य बनाएको दिन्छ।"[२१] अरस्तूका अनुसार, भोजन र वीर्यका बीच सीधा सम्बन्ध हुन्छ: "शुक्राणु आहारको उत्सर्जन छ, वा र पनि खुल गर्न भने जाए त यो हाम्रो आहारको सर्वोत्कृष्ट घटक छ।"[२२]

एकतर्फ भोजन र शारीरिक विकासका बीच सम्बन्ध, र अर्को पटि वीर्य, अरस्तूलाई धेरै कम उम्रमा यौन गतिविधिहरुमा लिप्त हुनको खिलाफ चेतावनी देनका लागि बाध्य गर्न दिन्छ ... [किनभनें] यसको प्रभाव तिनको शारीरिक विकासमा पर्छ। अन्यथा आहार शारीरिक विकास गर्नका बजाए वीर्य उत्पादनका काममा लग जानेछ .... अरस्तू भन्दछन् कि यस उम्रमा शरीर को विकास जारी रहन्छ; यौन गतिविधिहरु शुरू गर्नका लागि सर्वोत्तम समय त्यो हुन्छ जब शरीरको विकास धेरै ठूला पैमानामा हुनु हुँदैन, शरीरको उच्चता कमोवेश पूर्ण हुन जान्छ, तब पोषणको रूपान्तरण वीर्यमा हुनमा शरीरका आवश्यक ‍तत्व बर्बाद छैन हुन्छन्."[२३]

यस अतिरिक्त, "अरस्तू हामीलाई बताउँछन् कि आंखहरुका आसनजिकको क्षेत्र सिरको क्षेत्र बीज ("सबैभन्दा अधिक बीज वाला" σπερματικώτατος)का लागि सबैभन्दा उपजाऊ हुन्छ, यौन लिप्तता र व्यवहारको सबैभन्दा महत्वपूर्ण प्रभाव सामान्यतौरमा आंखहरुमा हुन्छ जसको तात्पर्य यो हुन्छ कि बीज आंखहरुका तरल क्षेत्रदेखि भएर आउँछ।"[२४] पैथागोरियन मान्यता द्वारा यसको व्याख्या यस प्रकार गर्न सक्छ कि वीर्य मस्तिष्कको एक कतरा छ [τὸ δε σπέρμα εἶναι σταγόναἐγκέφαλου]."[२५]

ग्रीक स्टोइक दर्शनले मानिसोस स्पर्मैटिकोज लाई ("वीर्य सम्बन्धी शब्द") जो कि निष्क्रिय उत्पादित द्रव्य छ, सक्रिय कारणका सिद्धान्तका रूपमा देखा छ।[२६] यहूदी दार्शनिक फिलोले यसै प्रकार कारणका मर्दाना सिद्धान्तका रूपमा पतीकहरु (मानिसोस)को यौन शब्दावलीमा स्त्रैण आत्मामा पुण्यका बीज बोने कुरा कही.[२७]

क्रिश्चन प्लेटोवादी क्लीमाट अफ एलेक्जहरुड्राले मानिसोसको उपमा शारीरिक रक्त[२८] देखि की, "आत्माका सार तत्व"का रूपमा,[२९] र भने कि "प्राणी वीर्य मूलतः यसका रक्तको झाग छ".[३०] क्लीमाट प्रारम्भिक ईसाई विचारलाई प्रतिबिंबित गर्दछन् कि "बीजलाई व्यर्थ छैन गर्नु पर्नेछ, न नैं बिना सोचे-समझे बिखेरना चाहिन्छ, न नैं यसलाई यस प्रकार रोपना चाहिन्छ कि यो पनप नैं न सके".[३१]

पवित्र वीर्य[सम्पादन गर्ने]

पूर्व-औद्योगिक केही समाजमा, वीर्य र शरीरका अन्य तरल पदार्थहरुको ठूलो मान भयो गर्थ्यो, किनभनें ती यसलाई जादुई समझा गरिन्थ्यो. रक्त यस्ता नैं एक द्रवको मिसाल छ, तर व्यापक रुपले वीर्यको उदगम र प्रभाव अलौकिक मानिन्थ्यो र यसै कारण यसलाई पावन तथा पवित्र मानिएको.

वर्तमान समयमा र पुरानो समयदेखि बौद्धहरु र दाओवादी परम्पराहरुमा वीर्यलाई धेरै मान दिए जाता रह्यो छ, किनभनें यो मानव शरीरको एक महत्वपूर्ण घटक छ।

एक समयमा ओसलाई एक प्रकारको बारिश सम्झिन्थ्यो, जसदेखि पृथ्वी निषेचित हुन्छ र पछिका समयमा यो वीर्यका लागि उपमा बन गयी. बाइबलका केही पद्हरुमा जस्तै सन्ग अफ सोलोमन 5:2 र स्तुति 110:3मा अर्थमा "ओस" शब्दको उपयोग भएकोछ[स्रोत नखुलेको], परवर्ती पद्यमा, उदाहरणका लागि, घोषणा गरिएको छ कि मानिसहरुलाई केवल राजाको अनुसरण गर्नु पर्नेछ, जो युवा "ओस"देखि भरपूर वीर्यवान छ।[स्रोत नखुलेको]

प्राचीन कालमा व्यापक रुपले यही मानिएको कि रत्न दैवीय वीर्यको बूंदहरु छन् जो पृथ्वीका निषेचित हुनको पछि जम जान्छन्. विशेष रूपबाट, एक प्राचीन चीनी मान्य्दछ कि जेड (jade) आकाशीय ड्रेगनको सूखा भयो वीर्य था.

सिंहपर्णी रसदेखि मानव वीर्यको समानताका आधारमा ऐतिहासिक रुपले यो मानिन्थ्यो कि यसका फूल जादुई रुपले शुक्राणुका प्रवाहमा वृद्धि गर्दछन्. (यो धारणा सम्भवत: हस्ताक्षरका सिद्धान्तदेखि उत्पन्न भएकोछ।)

आर्किडका जुड़वां गट्टे अंडकोषका सदृश समझे जान्थे, र प्राचीन रोमन मान्य्दछ कि जिनाकारका मैथुनदेखि वीर्यका छलक जानाले फूल खिल्दछन्.

बारबरा जी. वाएरले पवित्र वीर्यका यी मिसालहरुलाई शोधपत्र द वुमेन डिक्शनरी अफ सिंबल्स एण्ड सेक्रेट अब्जेक्ट मा लेखेका छन् कि यी मिथक र लोकोक्तिहरु यो देखिन्छन् कि पूर्व पितृसत्तात्मक समाजमा शासन महिलाहरु द्वारा हुन्थ्यो, जो पछि मर्दाना संस्कृतिको पूरक बन्यो.[३२]

संसार भरका प्राचीन पौराणिक कथाहरुमा धेर जसो वीर्यलाई कुनै न कुनै प्रकारदेखि स्तन दुग्धको पर्याय मानिएको छ। बालीको परम्पराहरुमा, मांका दूधका वापस हुने वा जमा हुनेलाई पोषक उपमादेखि जोड़ गरि दिओस्खिएको छ। पत्नी पतिलाई पिल्याउँछ, जो त्यसलाई त्यसको वीर्य, जो मानवीय दयालुताको दूध,को प्रकार मानिन्थ्यो,का रूपमा वापस दिन्छ।[३३]

चिकित्सा दर्शनको केही प्रणालिहरुमा, जस्तो कि पारंपारिक रूसी चिकत्सा र हरवर्ट नोवेलका वाइटल फोर्स थ्योरीमा वीर्यलाई (पुरुष प्रजनन प्रणालीका एक उत्पादका बजाए) महिला र पुरुषका बीच जटिल शारीरिक पारस्परिक क्रियाको उत्पाद मानिएको छ।[स्रोत नखुलेको]

चारवृत्तिमा वीर्य[सम्पादन गर्ने]

कालीनमा वीर्यका साथ देखिएको वीर्यको दाग र पराबैंगनी प्रकाशका बिना

जब ब्रिटिश सीक्रेट इंटेलिजहरुस सर्विस (एसएसबी)लाई थाहा लाग्यो कि वीर्य एक राम्रो अदृश्य स्याही छ, सर जार्ज मैन्सफिल्ड स्मिथ कुमिंगले आफ्नो एजहरुटलाई लिखा कि "हर मानिसको आफ्नो स्टाइलो होता (छ)."[३४]

वीर्य अन्तर्ग्रहण[सम्पादन गर्ने]

कामोद्दीपक संतुष्टि तथा शारीरिक र आध्यात्मिक लाभ, मनुष्य वा अन्य वीर्यको मानव द्वारा अन्तर्ग्रहणका केही कारण छन्. चरमसुखका बेला शिश्न चूषण वा लिंग चूषणका समय वीर्य निगल लेना सबैभन्दा सामान्य तरिका हो.[स्रोत नखुलेको] हस्तमैथुन, यौनक्रिया वा स्व-शिश्न चूषणका पछि पुरुष आफ्नो वीर्य पी सक्छौं.

पोषक गुण[सम्पादन गर्ने]

वीर्य मुख्यतः पानी छ, तर मानव शरीर द्वारा उपयोग गरेरिने लगभग सबै प्रकारका पोषक तत्वको मात्रा पायी जान्छ।[स्रोत नखुलेको] यसमा सामान्यतौरमा न्यून मात्रामा पाइने खनिज जस्तै मैग्नीशियम, पोटाशियम र सेलेनियम केही हदसम्म उच्च मात्रामा पाइन्छन्.[३५] एक सामान्य स्खलनमा 150 मिलीग्राम प्रोटीन, 11 मिलीग्राम कार्बोहाइड्रेट्स, 6 मिलीग्राम वसा, 3 मिलीग्राम कोलेस्ट्रोल, 7% US RDA पोटेशियम र 3% US RDA तांबा र जस्ता हुन्छ।[३६] जब चयापचय हुन्छ तब प्रोटीन 4 किलो कैलोरी/ग्रा., कार्बोहाइड्रेट पनि 4 किलो कैलोरी/ग्रा. र वसा 9 किलो कैलोरी/ग्रा. प्राप्त हुन्छ।[३७] यस कारण एक सामान्य वीर्य स्खलनमा मल्य ऊर्जा 0.7 किलो कैलोरी (2.9 kJ) छ।

सेहतका खतरे[सम्पादन गर्ने]

एक सेहतमंद व्यक्तिका वीर्य अन्तर्ग्रहणमा कुनै खतरा छैन. शिश्न चूषणमा अतार्निहितका अतिरिक्त वीर्य निगलनमा कुनै अतिरिक्त खतरा छैन. शिश्न चूषणदेखि एचआयोवी वा दाद, जस्तै यौन संक्रमित रोग हुन सक्छन्, खासगरी तिनलाई जसको मसू्नेदेखि खून आउँछ, मसू्नमा सूजन हो वा खोलेको घाव हों.[३८]

कुनै व्यक्तिका अन्तर्ग्रहणदेखि पहिला चाहे वीर्य ठंडा हो, तर एक पल्ट शरीरदेखि बाहिर निकल आयो त वायरस लामा समयसम्म सक्रिय रहनसक्छन्.

शोधमा भनिएका हुन् कि ह्यूमन पेपिलोमावायरस (एचपीवी)देखि संक्रमित व्यक्तिदेखि असुरक्षित मुख मैथुन गर्नमा मुंह वा गलेका कैंसरको खतरा हुन सक्छ। अध्ययनमा पाइएको कि 36 प्रतिशत कैंसरका मरीजको तुलनामा केवल 1 प्रतिशत स्वस्थ नियन्त्रण समूहलाई एचपीवी था. मानिन्छ कि यस्तो हुनको पछि कारण एचपीवीका संक्रमण छ किनभनें यो वायरस धेर जसो गलेका कैंसरका मामलेमा पाइएको छ।[३९]

स्वाद र मात्रा[सम्पादन गर्ने]

एक स्रोतले उल्लेख गरेकोछ कि वीर्यका स्वादको "केही महिलाहरुले प्रशंसाको छ।" [४०] तर पनि सामान्यतौरमा यस्तो भनिन्छ वीर्यको स्वाद आहारदेखि उल्लेखनीय रुपले प्रभावित हुन्छ,[४१] यस्तो कुनै वैज्ञानिक अध्ययन छैन जसमा कुनै मल्य पदार्थको कुरा कही गयी हो.[४२]

वीर्य स्खलनको मात्रा पृथक हुन्छ। 30 अध्ययनको समीक्षाको निष्कर्ष निस्क्यो कि औसत मात्रा 3.4 मिलीलीटर (एमएल)का आसनजिक थियो, केही अध्ययनमा उच्चतम 4.99 मिलीलीटर वा न्यूनतम 2.3 मिलीलीटर पायी गयी.[३५] स्वीडेन र डेनमार्कका पुरुषहरुमा गरियो अध्ययनमा पाइएको कि वीर्य स्खलनहरुमा लामा अन्तरालका कारण वीर्यमा शुक्राणुको गिनतीमा वृद्धि भएको तर यसको मात्रामा बढ़ोत्तरी छैन भएको.[४३] युवा पुरुषहरुमा ठूलो मात्रामा यसको निर्माण हुन्छ।[स्रोत नखुलेको]

सांस्कृतिक व्यवहार[सम्पादन गर्ने]

केही संस्कृतिहरुमा, मर्दानगीका गुणहरुको श्रेय वीर्यलाई दिइएको छ। सैबिया र इटोरो समेत पापुआ न्यू गिनीको धेरै जनजातिहरुको विश्वास छ कि तिनको जनजातिका युवा पुरुषहरुमा वीर्य उनमा यौन परिपक्वता प्रदान गर्दछन्. आदिवासी वयस्कहरुमा शुक्राणु मर्दाना स्वभावको द्योतक छ, र अगली पीढ़ीका युवा पुरुषहरुलाई आफ्नो सत्ता र हकूमत सुँम्प्े जानेका क्रममा तिनको लागि आफ्नो ब्नेको शिश्न चूस गर्न तिनको वीर्य ग्रहण गर्नु जरूरी छ। यो रिवाज जवान हुँदै पुरुषहरु र बुजुर्गहरुका बीच शुरू हुन जान्छ।[४४] यिनको र अन्य आदिवासीहरुका बीच यो काम सांस्कृतिक रुपले सक्रिय समलैंगिकताको द्योतक छ।[४५]

आध्यात्मिक विचार[सम्पादन गर्ने]

चर्च फादर इपिफैनियस भन्दछन् कि बोरबोराइट्स[४६] र अन्य व्याभिचारी रहस्यवादी संप्रदाय [४७] ईसाका शरीरका रूपमा वीर्यको पान गर्दछन्. पिस्टिस सोफिया [४८]टेस्टामनी अफ ट्रूथ [४९] कठोरतापूर्वक यस्ता रिवाजहरुको निंदा गरे

आधुनिक सहरुट प्रियापस चर्चमा, अर्काको उपस्थितिमा वीर्य पान पूजाको एक रूप छ।[५०] चूंक‍ि यसमा जीवन दिने दैवीय क्षम्दछ, यसै कारण यसलाई पवित्र मानिएको छ। केही अध्याहरुमा एसस्लेसिया ग्नस्टिका कैथोलिका प्रथामा, ग्नस्टिक धार्मिक सभाका बेला वीर्य पान एलेइस्टर क्रोवलेका द्वारा प्रकृतिस्थ छ।[५१]

यौन चलन[सम्पादन गर्ने]

वीर्यका अन्तरर्ग्रहणदेखि सम्बन्धित धेरि अधिक यौन चलन छन्. एक वा एक भन्दा अधिक साथीका साथ, स्नोबोलिंगको प्रकार, फ्लेचिंग र क्रीमपाई ईटिंग (योनि वा गुदादेखि वीर्य चूसने र चाटने कृत्य) गर्न सकिन्छ, वा अनेक भागहरुदारहरुका साथ, जापान मा आरम्भ भए, बुक्काके र गोक्कुनको प्रकार पनि यस कृत्यलाई गर्न सकिन्छ।

वीर्यको मात्रामा वृद्धि[सम्पादन गर्ने]

धेरि अधिक पुरुषहरु जसलाई उत्थानशीलतामा गड़ठूलो वा नपुंसक्छ, ती प्राकृतिक वीर्यको मात्राका लागि गोलिहरुको उपयोग शुरू गर्न दिन्छन्. यी हर्बल गोलीहरु मल्य अनि औषधि प्रशासन द्वारा अनुमोदित छैन र पौरुष संवर्धनको श्रेणीमा आउँछन्. वीर्यको मात्रादेखि सम्बन्धित गोलिहरुको संरचना यौन सम्बन्ध बनाउनेका बेला स्खलन वा सीमेनको मात्रामा वृद्धिका लागि गरिन्छ।

इन हर्बल गोलिहरुलाई पहिलो पल्ट वयस्कहरुका लागि मौज-मस्ती उद्योगमा लाइएको र व्यस्क पोर्न स्टार रोन जेरेमी द्वारा प्रवक्ताका रूप यसको प्रचार गरिएको.

यीबाट कुनैका दावहरुलाई सत्यापित छैन गरिएको छ र एफडीएले न त यसलाई अनुमोदित गरेकोछ र न नैं स्खलनको मात्रामा वृद्धिका उद्देश्यका लागि कुनै हार्बलको सिफारिशको छ।

व्यंजनाहरु[सम्पादन गर्ने]

वीर्यलाई लिएर विभिन्न प्रकारको व्यंजनाहरु र उपमाहरुको आविष्कार गरिएको छ। यी शब्दहरुको पूर्ण सूचीका लागि, हेर्नुहोस् यौन अपभाषा

लोकप्रिय संस्कृतिमा[सम्पादन गर्ने]

  • धेरै पुरानो समयदेखि वीर्यको चित्रण कला र लोकप्रिय संस्कृतिमा एक वर्जित विषय मानिएको छ।
  • जापानी कलाकार ताकेशी मुरकामी मंगा शैलीका माई लोंसम काउब्वय शीर्षकको पहरुटिग्सका लागि प्रसिद्ध छन्, जसमा सुपरहीरो एक नग्न चरवाहेलाई आफ्नो वीर्यको उपयोग फंदाका रूपमा गर्दै देखाए छ।
  • एंड्रेस सेर्रानो, जसको तस्वीर (सीमेन वाई सैंग्रे II ) (1990)मा शरीरका तरल पदार्थहरु जस्तै रक्त र वीर्य II देखिाइएको थियो, आफ्नो कृत्यमा वीर्य देखिाए जानाले विवादास्पद व्यक्ति बने. अपत्तिजनक कलाका प्रदर्शनका लागि केही मानिसहरुले तिनको धेरै आलोचना की, त्यहीं अन्य मानिसहरुले कलात्मक स्वतन्त्रताका नाममा तिनलाई बचाव गरे.[५२] तिनको तस्वीरहरुलाई दुइ मेटालिका एलबम लोडरिलोड का आवरण कलामा देखिाइएको, यस तस्वीरलाई चमकदार प्रकाश द्वारा एक साफ प्लास्टिकका टुकड़ेमा सीमेन, रक्त र मूत्रलाई छींटे र भंवरको प्रकार देखिाइएको था.
  • 1990 देखि द साइलहरुस अफ द लैंब्स (1991), किका (1993), देयर'ज समथिंग अवाउट मेरी (1998) (कक्षीवुडको मुख्यधाराको हार्ड-कोर कमेडीको पहिलो फिल्म)[५३], छपिउँनेस (1998), अमेरिकन पाई (1999), स्केरी मुवी (2000), वाई टू मामा टैमबीन (2001), स्केरी मुवी 2 (2001) प्रेडी गोट फिंगर्ड (2001), नेशनल लैंपून'ज वैन वाइल्डर (2002), क्लेर्क्स II (2006), जैकास नम्बर टू (2006) र एनीमी मुवी एण्ड अफ इवैनजेलीअन मा सीमेनको वर्णन गरिएको छ।

यी पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

  • निद्राघात
  • सह शट
  • वीर्य विस्तृत
  • शुक्राणु
  • शुक्राणु दान
  • शुक्राणुजन
  • स्परमेटोजून
  • पुरुष नसबंदी

संदर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. १.० १.१ Mann, T (1954), The Biochemistry of Semen, London: Methuen & Co; New York: John Wiley & Sons, <http://www.archive.org/stream/biochemistryofse00mann#page/n5/mode/2up> 
  2. Guyton, Arthur C. (1991), Textbook of Medical Physiology (8th ed.), Philadelphia: W.B. Saunders, pp. 890–891, ISBN 0-7216-3994-1 
  3. World Health Organization (2003), Laboratory Manual for the Examination of Human Semen and Semen–Cervical Mucus Interaction, 4th edition, Cambridge, UK: Cambridge University Press, pp. 60, ISBN 0-521-64599-9, <http://books.google.com/?id=QBW1LBr-gpUC&pg=PP1&lpg=PP1&dq=Laboratory+Manual+for+the+Examination+of+Human+Semen+and+Semen%E2%80%93Cervical+Mucus+Interaction> 
  4. वीर्यमा रक्त - मेरे वीर्यमा खूनको के कारण हुन सक्छ?
  5. Dean, Dr. John, "Semen and sperm quality" 
  6. Gordon Gallup (2002), "Does Semen Have Antidepressant Properties?", Archives of Sexual Behavior 31: 289–293, ISSN 0004-0002, <http://www.springerlink.com/content/wrkl9lc5ueu43rh8> 
  7. Muller, Melissa (2006), "Seminal Plasma Promotes the Expression of Tumorigenic and Angiogenic Genes in Cervical Adenocarcinoma Cells via the E-Series Prostanoid 4 Receptor", Endocrinology (The Endocrine Society) 147(7): 3356–65, PMID 16574793, doi: 10.1210/en.2005-1429 , <http://endo.endojournals.org/cgi/content/abstract/147/7/3356?maxtoshow=&HITS=10&hits=10&RESULTFORMAT=&author1=Jabbour&searchid=1&FIRSTINDEX=0&sortspec=relevance&resourcetype=HWCIT>. Retrieved on १३ अगस्त २००९ 
  8. Lê, Monique G. (1989), "Characteristics of reproductive life and risk of breast cancer in a case-control study of young nulliparous women", Journal of Clinical Epidemiology 42(12): 1227–33, doi: 10.1016/0895-4356(89)90121-2 , <http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6T84-4BRKM0D-4T&_coverDate=12/31/1989&_alid=459778230&_rdoc=1&_fmt=&_orig=search&_qd=1&_cdi=5076&_sort=d&view=c&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=e80bcbf5baa4f3a9ba95d6bb197659a2>. Retrieved on १३ अगस्त २००९ 
  9. Gjorgov, Arne J. (1978), "Barrier contraceptive practice and male infertility as related factors to breast cancer in married women", Medical Hypotheses 4(2): 79–88, doi: 10.1016/0306-9877(78)90051-8 , <http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6WN2-4C0CYXX-S7&_user=10&_coverDate=04/30/1978&_alid=459739520&_rdoc=228&_fmt=summary&_orig=search&_cdi=6950&_sort=d&_st=13&_docanchor=&view=c&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=8ccc92fa1c1ceb0fd5057380d50e2fba>. Retrieved on १३ अगस्त २००९ 
  10. "Fellatio Breast Cancer Reduction"  about.comमा पनि Study: Fellatio May Significantly Decrease the Risk of Breast Cancer in Women
  11. http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=1340021
  12. Mathur S, Goust J, Williamson H, Fudenberg H (1981), "Cross-reactivity of sperm and T lymphocyte antigens.", Am J Reprod Immunol 1(3): 113–8, PMID 6175235 
  13. Edström, AML, Malm J, Frohm B (2008), "The major bactericidal activity of human seminal plasma is zinc-dependent and derived from fragmentation of the semenogelins.", J Immunol 181(5): 3413–21, PMID 18714013 
  14. Guillet G, Dagregorio G, Guillet M (2005), "[Vulvar contact dermatitis due to seminal allergy: 3 cases]", Ann Dermatol Venereol 132(2): 123–5, PMID 15798560 
  15. Weidinger S, Ring J, Köhn F (2005), "IgE-mediated allergy against human seminal plasma.", Chem Immunol Allergy 88: 128–38, PMID 16129942, doi 10.1159/000087830 
  16. Tiffany Kary, "[Expression error: Unrecognized punctuation character "�". Crying Over Spilled Semen]", Psychology Today, <Expression error: Unrecognized punctuation character "�".>  http://www.psychologytoday.com/articles/200210/crying-over-spilled-semen
  17. Raj Persaud, "Semen acts as an anti-depressant", New Scientist  http://www.newscientist.com/article/dn2457
  18. Gordon Gallup (2002), "Does Semen Have Antidepressant Properties?", ARCHIVES OF SEXUAL BEHAVIOUR 31: 289–293, ISSN 0004-0002, <http://www.springerlink.com/content/wrkl9lc5ueu43rh8> 
  19. किगोंग बाइबल, अध्याय #8
  20. http://www.hunyuantaijiacademy.com/Articles/On%20Qigong.aspx
  21. Salmon, J.B. (1998), Thinking Men: Masculinity and Its Self-representation in the Classical Tradition, Routledge, p. 158 
  22. Sumathipala, A. (2004), "Culture-bound syndromes: the story of dhat syndrome", British Journal of Psychiatry 184: 200–209 . तालिका 2 हेर्नुहोस्.
  23. Aristotle (1997), Politics, Oxford UP, p. 152, ISBN 9780198751144, <http://books.google.com/?id=TxCYKEtShewC&pg=PA152&vq=semen> 
  24. Onians, R. B. (1951), The Origins of European Thought, Cambridge, p. 203 
  25. डायोजनीज लेर्टिअस, लाइफ अफ़ पाइथागोरस ,19. Smith, Justin E. H. (2006), The Problem of Animal Generation in Early Modern Philosophy, Montreal: Concordia University, p. 5, ISBN 9780511217630, <http://www.cambridge.org/catalogue/catalogue.asp?isbn=9780511217630&ss=exc> 
  26. Tripolitis, Antonia (2002), Religions of the Hellenistic-Roman Age, Wm. B. Eerdmans Publishing, pp. 37–38 
  27. "अनि जब त्यो (खुफिया)का साथ पत्नीका रूपमा एक जीवन सुदर्शन सुदर्शन कारण (मानिसो), त्यो पनि गुणी कारणका साथ, यस आत्म - एक नैं कारण त्यसलाई आफू देखभालको चलाती जस्तो पति, बुवाई, सबैभन्दा उत्कृष्ट त्यसको अवधारणाहरु." फिलो, डे स्पेक. लेग. , § 7. Mead, G.R.S (1906), "Philo of Alexandria and the Hellenistic Theology", Thrice Greatest Hermes: Studies in Hellenistic Theosophy and Gnosis, I, London and Benares: The Theosophical Publishing Society, p. 222, <http://sacred-texts.com/gno/th1/th111.htm> 
  28. "अनि रक्त एक शब्द छ, हाबिलका खूनदेखि गवाही दिए छ, भगवानका साथ धर्मी सिफारिश गर्नु". क्लेमाट अफ़ एलेक्सहरुडेरिया, द पाएडागोस, 1, 47.
  29. सीऍफ. क्लेमाट अफ एलेक्सहरुडेरिया, द पाएडागोस , 1, 39.
  30. क्लेमाट अफ एलेक्सहरुडेरिया, द पाएडागोस, 1, 48.
  31. क्लेमाट अफ एलेक्सहरुडेरिया, द पाएडागोस, 1, 91. यी पनि हेर्नुहोस्: ओनान.
  32. Walker, Barbara (October 19, 1988), The Woman's Dictionary of Symbols and Sacred Objects, San Francisco: HarperSanFrancisco, pp. 576, <http://www.harpercollins.com/books/9780062509239/The_Womans_Dictionary_of_Symbols_and_Sacred_Objects/index.aspx>. Retrieved on २३ फेब्रुअरी २००७  ISBN 0-06-250923-3 ISBN 978-0-06-250923-9
  33. बेलौज, लौरा जे. (2003). http://rspas.anu.edu.au/grc/publications/pdfs/BellowsL_2003.pdf पर्सनहुड, प्रोक्रिएटीव फ्लुइड्स, र पोवर: री-थिंकिंग हिरैकी यी बाली: वर्किंग पेपर नं. 9 (पीडीएफ). लिंग सम्बन्ध सैंटर, आरएसपीएएस, द आस्ट्रेलियन नेशनल युनिवर्सिटी. 23-02-2007 मा पुनः प्राप्त. ISSN 1320–4025 (pbk); ISSN 1447–5952 (अनलाइन)
  34. द इंडीपहरुडहरुट रिव्यू अफ़ द क़ुएस्ट फॉर सी: मैन्सफील्ड कमिंग एंड द फाउन्डिंग अफ़ द ब्रिटिश सीक्रेट सर्विस देब्रे एलन जुद्द
  35. ३५.० ३५.१ अ रिव्यू अफ़ द फिज़िकल एंड केमिकल प्रोपर्टीज़ अफ़ ह्युमन सेमीन एंड द फोर्मुलेषण अफ़ अ सीमेन सिमुलंट, डेरेक एच, ओवेन; डेविड ऍफ. कट्ज, जर्नल अफ एस्ट्रोलजी, खंड 26, नं.4, जुलाई/अगस्त 2005. DOI: 10.2164/jandrol.04104
  36. http://www.healthmad.com/Men's-Health/Weird-Facts-About-Semen.263033
  37. Food and Agriculture Organization (FAO) (2003), "Food energy – methods of analysis and conversion factors" (PDF), pp. 57–60 
  38. रोसेन्थल, सारा. द गाईनोलजिकल सोर्सबुक , मैकग्रौ-हिल प्रोफेशनल, 2003, ISBN 0-07-140279-9 पृष्ठ151
  39. http://www.bio-medicine.org/medicine-news/Oral-Sex-Linked-To-Mouth-Cancer-Risk-5772-1/
  40. स्टेन्स, एल. व्यहाट वुमेन वंट रोडेल, 2000, ISBN 1-57954-093-7, पृष्ठ 236
  41. http://www.bbc.co.uk/sn/humanbody/truthaboutfood/sexy/spermtaste.shtml
  42. http://www.soc.ucsb.edu/sexinfo/article/semen-taste
  43. http://humrep.oxfordjournals.org/cgi/content/full/17/9/2468
  44. न्यू गिनीका योद्धाहरु वीर्य, हाँक छना, 16 सितंबर 1999
  45. Herdt, Gilbert (editor) (January 28, 1993), Ritualized Homosexuality in Melanesia, University of California Press, ISBN 0-520-08096-3, <http://www.ucpress.edu/books/pages/1812.html> 
  46. पिफनिअस, पनारिहरु , 26, 4.
  47. जो छ, द सिमोनियंस; पिफनिअस, पनरिहरु , 21, 4.
  48. "हमने सुना छ कि पृथ्वीमा पुरुषका प्रवाह गर्न रहोस् शुक्राणुको छ, र दाल मिश्रणका साथ तिनलाई र तिनलाई खाने, कह एसाव रमा विश्वास गर्दछन् 'हम' याकूब" (386 - 387). Mead, G.R.S (1896), Pistis Sophia, London: The Theosophical Publishing Society, p. 390, <http://masseiana.org/pistis_sophia.htm> 
  49. Meyer, Marvin (2007), "The Testimony of Truth", The Nag Hammadi Scriptures, Harper Collins, p. 624, ISBN 978-0060523787 
  50. जे गोर्डन मेल्टन (1996, 5एड.). अमेरिकी धर्मोका विश्वकोश (डेट्रायट, मीच: आंधी) ISBN 0-8103-7714-4 पृष्ठ 952.
  51. गालाघर, यूजीन. ऐशक्राफ्ट, माइकल. इंट्रोडक्षन टू न्यू एंड अल्टरनेटिव रिलीजियंस यी अमेरिका , ग्रीनवुड, 2006, ISBN 0-275-98712-4, पृष्ठ 101
  52. एसबीएम्जे | एन्ड्रेस सेरानो
  53. रॉलिंग स्टोनमा समीक्षा

बाह्य लिङ्क्स[सम्पादन गर्ने]