समय
समय मापन (नापने) प्रणालीको एउटा महत्वपूर्ण अंग हो। कुनै घटना घटेर बिती सके पछि घटनाको उल्लेख गर्ने बेलादेखि घटना घटेको बेला सम्मको बीचको अंतराललाई हामी समयले नै नाप्ने गर्छौं।
समय मापनको अनेकौं प्रणालीहरू छन्। समय नाप्ने क्षेत्रिय तथा वैज्ञानिक दुबै प्रणाली छन् तर अचेल वैज्ञानिक प्रणाली चलनमा छ र यस प्रणालीमा धोका हुँदैन।
विषयसूची |
इतिहास [सम्पादन गर्ने]
आज हामी समय नाप्ने विभिन्न यन्त्रहरूका प्रयोग गर्छौं त्यो सबै इतिहासको अनुभवबाट प्राप्त भयेका हुन। धेरै पहिला मानिषहरू अंदाज लगाएर समय नाप्ने गर्थे र यस विधिबाट उनिहरूलाई कहिले काँही धोका पनि हुने गर्थ्यो। पहिला मानिषहरूले सूर्यको स्थितिदेखेर समयको पतो लगाउने गर्थे। कोही चैं पानीमा हेरेर समयको पतो लगाउने गर्थे र समयको मापनमा क्षण, पल आदी शब्दको प्रयोग गर्ने गर्थे।
पहिला समय मापनको लागि बालुवा समयक (Sand Timer)को प्रयोग पनि हुने गर्थो।
समय मापनका इकाईहरू [सम्पादन गर्ने]
- 1 सताब्दी वा सहश्राब्दि = 1000 वर्ष
- 1 शताब्दी = 100 वर्ष
- 1 अर्ध शताब्दी = 50 वर्ष
- 1 दसक = 10 वर्ष
- 1 वर्ष = 12 महिना ≈ 365 दिन (लीप वर्षमा 366 दिन)
- 1 महिना ≈ 28 देखि 31 दिन ≈ 4 सप्ताह
- 1 कृष्ण पक्ष/शुक्ल पक्ष = 14 दिन = 2 सप्ताह
- 1 सप्ताह = 7 दिन
- 1 दिन = 24 घण्टा
- 1 घण्टा = 60 मिनेट
- 1 मिनेट = 60 सेकेण्ड
- 1 सेकेण्ड = (अन्तराष्ट्रिय समय मापनको एकाइ र आधार)
- 1 मिली सेकेण्ड = 1/1,000 सेकेण्ड
- 1 माइक्रो सेकेण्ड = 1/1,000,000 सेकेण्ड
- 1 न्यानो सेकेण्ड = 1/1,000,000,000 सेकेण्ड
- 1 पिको सेकेण्ड = 1/1,000,000,000,000 सेकेण्डको भाग
- 1 फेमटोसेकेण्ड = 1/1,000,000,000,000,000 सेकेण्डको भाग
- 1 एट्टोसेकेण्ड = 1/1,000,000,000,000,000,000 of सेकेण्डको भाग
समय मापनको वस्तुहरू [सम्पादन गर्ने]
हेर्नुहोस [सम्पादन गर्ने]
clock यो समय सम्बन्धित लेख अधुरो वा अपुरो अवस्थामा छ। तपाईं यस लेखलाई बढायेर विकिपीडियाको भद्दत गर्न सक्नु हुन्छ।
