अय्यर

अय्यर
वडमा अय्यर पुजारीहरू
गुरु	आदि शङ्कराचार्य
धर्म	हिन्दू धर्म
भाषा	तमिल, संस्कृत
देश	भारत
बासस्थान	तमिलनाडु
जनबहुल क्षेत्र	तमिलनाडु, केरल, कर्नाटक
पारिवारिक नाम	अय्यर, शास्त्री, भट्टर
उपविभाग	वडमा ब्रहाचारणम् दीक्षितर अष्टसहस्रम् शोलियार
सम्बन्धित दल/गोष्ठी	केरल अय्यर अय्यङ्गार वैदिकी ब्राह्मण वैदिकी वेलानाडु हव्यक ब्राह्मण होयसला कर्नाटक ब्राह्मण स्थानिक ब्राह्मण बब्बुरकम्मे

अय्यर(अय्यार, अयर, एयर वा अयियर भनेर पनि लेखिन्छ) तमिल ब्राह्मणहरूको एक जातीय–धार्मिक समुदाय हो। अधिकांश अय्यरहरू आदि शङ्कराचार्यद्वारा प्रतिपादित अद्वैत दर्शनका अनुयायी हुन् र स्मार्त परम्पराको पालन गर्छन्। यो अय्यङ्गार समुदायभन्दा भिन्न छ, जसका सदस्यहरू श्रीवैष्णव सम्प्रदायका अनुयायी हुन्। अय्यर र अय्यङ्गार समुदायलाई संयुक्त रूपमा तमिल ब्राह्मण भनिन्छ। अधिकांश अय्यरहरू भारतको तमिलनाडु राज्यमा बसोबास गर्छन्।^{[स्रोत नखुलेको]}

अय्यरहरू परम्परागत तथा क्षेत्रीय भिन्नताका आधारमा विभिन्न उपसमूहहरूमा विभाजित छन्। अन्य सबै ब्राह्मणहरूझैँ उनीहरूलाई पनि गोत्र (पितृवंशीय वंशपरम्परा) तथा उनीहरूले अनुसरण गर्ने वेदका आधारमा वर्गीकृत गरिन्छ। भारतीय ब्राह्मणहरूको पञ्च-द्रविड ब्राह्मण वर्गीकरणअनुसार अय्यरहरू पञ्च-द्रविड ब्राह्मणअन्तर्गत पर्दछन्।

अय्यर उपाधिलाई थरका रूपमा प्रयोग गर्ने प्रचलनका अतिरिक्त अय्यरहरूले शास्त्री वा भट्टर^{[स्रोत नखुलेको]} जस्ता अन्य थरहरू पनि सामान्य रूपमा प्रयोग गर्छन्।

व्युत्पत्ति

अय्यर (तमिल: ஐயர், pronounced [aɪjəɾ]) शब्दका तमिल तथा अन्य द्रविड भाषाहरूमा धेरै अर्थहरू छन्, जसले प्रायः सम्मानित व्यक्तिलाई जनाउँछ। Dravidian Etymological Dictionary अनुसार यस शब्दका अर्थहरूमा "पिता, ऋषि, पुजारी, गुरु, ब्राह्मण, श्रेष्ठ व्यक्ति, स्वामी, राजा" आदि पर्दछन्। यससँग सम्बन्धित शब्दहरूमा तमयन (tamayan) को अर्थ "जेठो दाजु" हुन्छ भने अय (ai) को अर्थ "स्वामी, मालिक, पति, राजा, गुरु, पुजारी, शिक्षक, पिता" हुन्छ।

भाषावैज्ञानिक स्रोतहरूका अनुसार अय्या (Ayya) र अयिरा/अय्यिरा (Ayira/Ayyira) शब्दहरू संस्कृतको आर्य (Ārya) शब्दका प्राकृत रूपहरू हुन्। आर्य शब्दको अर्थ "श्रेष्ठ" वा "कुलीन" हुन्छ।

प्राचीन समयमा अय्यरहरूलाई अन्तनार वा पार्प्पान भनेर पनि चिनिन्थ्यो। यद्यपि, आधुनिक समयमा पार्प्पान शब्दको प्रयोग अपमानजनक मानिन्छ।^{[स्रोत नखुलेको]} हालसम्म पनि केरलाका अय्यरहरूलाई पट्टर भनेर सम्बोधन गरिन्थ्यो।^{[स्रोत नखुलेको]} पार्प्पान शब्दझैँ पट्टर शब्दलाई पनि वर्तमान समयमा अपमानजनक मानिन्छ।

जनसंख्या

वर्तमान समयमा अय्यरहरू दक्षिण भारतभरि बसोबास गर्छन्, तर उनीहरूमध्ये अधिकांश तमिलनाडुमा केन्द्रित छन्। तमिल ब्राह्मणहरू राज्यको कुल जनसंख्याको अनुमानित ३ प्रतिशतभन्दा कम रहेको मानिन्छ र उनीहरू राज्यभरि फैलिएका छन्। तथापि, अय्यर समुदायको जनसंख्याबारे यथार्थ तथा आधिकारिक तथ्याङ्क उपलब्ध छैन।

अय्यरहरू तमिलनाडुका पश्चिमी तथा दक्षिणी जिल्लाहरूमा पनि उल्लेखनीय सङ्ख्यामा बसोबास गर्छन्।^{[स्रोत नखुलेको]} अति दक्षिणी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने अय्यरहरूलाई तिरुनेलवेली अय्यर भनिन्छ र उनीहरूले तिरुनेलवेली ब्राह्मण उपभाषा बोल्छन्।^{[स्रोत नखुलेको]}

चाडपर्वहरू

अय्यरहरूले दीपावली, नवरात्रि, पोंगल, विनायक चतुर्थी, जन्माष्टमी, तमिल नयाँ वर्ष, महाशिवरात्रि तथा कार्तिक दीपम् लगायत प्रायः सबै हिन्दू चाडपर्वहरू मनाउँछन्। दक्षिण भारतका ब्राह्मणहरूका लागि विशेष महत्त्व राख्ने एउटा प्रमुख पर्व आवणी अवित्तम् हो।

विवाह

सामान्यतया अय्यर विवाहमा सुमङ्गली प्रार्थना (सुखी वैवाहिक जीवनका लागि गरिने हिन्दू प्रार्थना), नान्दी (पूर्वजप्रति श्रद्धाञ्जलि), निश्चयधार्थम् (सगाई) तथा माङ्गल्यधारणम् (मङ्गलसूत्र बाँध्ने संस्कार) सम्पन्न गरिन्छ।

अय्यर विवाहका मुख्य अनुष्ठानहरूमा व्रतम् (व्रत), काशी यात्रा (काशीको प्रतीकात्मक तीर्थयात्रा), ऊञ्जल (झुला समारोह), कन्यादानम् (वधूलाई वरको जिम्मामा सुम्पिने संस्कार), माङ्गल्यधारणम्, पाणिग्रहणम् तथा सप्तपदी (सात पाइला) पर्दछन्। सप्तपदी विवाहको अन्तिम तथा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण चरण हो, जसमा वधूले वरको सहयोगमा सात पाइला चालेर वैवाहिक बन्धनलाई औपचारिक रूपमा पूर्णता दिन्छिन्।

यसपछि सामान्यतया नालङ्गु नामक अनौपचारिक तथा मनोरञ्जनात्मक समारोह आयोजना गरिन्छ।

पोशाक

सन् १९३० को दशकतिर मायलै तमिल सङ्गमको एक सम्मेलनमा परम्परागत वेष्टि र अङ्गवस्त्रम् लगाएका तमिल ब्राह्मणहरू (अय्यर र अय्यङ्गार)

अय्यर पुरुषहरूले परम्परागत रूपमा वेष्टि वा धोती लगाउँछन्, जसले कम्मरदेखि खुट्टासम्म शरीर ढाक्छ। यी सामान्यतया कपासबाट बनाइन्छन् र कहिलेकाहीँ रेशमबाट पनि तयार गरिन्छन्। वेष्टि विभिन्न शैलीमा लगाइन्छ। परम्परागत ब्राह्मण शैलीमा लगाइने वेष्टिलाई पञ्चकच्छम् भनिन्छ। यो नाम संस्कृतका पञ्च र गजम् शब्दबाट आएको हो, जसको अर्थ क्रमशः "पाँच" र "गज" हो, किनकि पञ्चकच्छम् को लम्बाइ पाँच गज हुन्छ, जबकि दैनिक प्रयोग गरिने वेष्टि चार वा आठ हात लामो हुन्छ।

अय्यर पुरुषहरूले कहिलेकाहीँ काँधमा अङ्गवस्त्रम् (शरीरमाथि ओढ्ने वस्त्र) नामक कपडाको एउटा टुक्रा पनि ओढ्छन्। प्राचीन समयमा तपस्या गर्ने अय्यर पुरुषहरूले कम्मर वा छातीमा हरिणको छाला वा कुश घाँस पनि धारण गर्ने गर्थे।

परम्परागत अय्यर महिलाले नौ गज लामो साडी लगाउँछिन्, जसलाई मडिसार भनिन्छ।

भोजन

अय्यरहरूको मुख्य आहार शाकाहारी भोजन हो, जसमा मुख्य खाद्यान्नका रूपमा चामलको प्रयोग हुन्छ। दक्षिण भारतका लाखौँ मानिसहरूझैँ अय्यरहरूको पनि चामल नै प्रमुख आहार हो। अय्यर परिवारहरूमा रसम, साम्बार आदि परिकारसँगै विभिन्न शाकाहारी सहायक व्यञ्जनहरू नियमित रूपमा तयार गरिन्छन्।

घरमै बनाइएको घ्यू भोजनको अभिन्न अङ्ग मानिन्छ, र परम्परागत भोजनमा चामल र दालमाथि घ्यू नराखी भोजन सुरु गरिँदैन। अय्यर भोजनमा दक्षिण भारतीय अन्य धेरै परिकारहरूको तुलनामा मसला र पिरोको प्रयोग अपेक्षाकृत कम गरिन्छ। अय्यरहरू विशेष गरी दहीप्रतिको रुचिका लागि परिचित छन्। डोसा, इडली आदि दक्षिण भारतीय परिकारहरू पनि उनीहरूले रुचिपूर्वक सेवन गर्छन्। पेय पदार्थमध्ये कफी र खाद्य पदार्थमध्ये दही अय्यर भोजन संस्कृतिका अपरिहार्य अङ्ग मानिन्छन्।

अय्यरहरूको भोजन मुख्यतः चामलमा आधारित तमिल शाकाहारी परिकारहरूबाट बनेको हुन्छ।

भाषा

तमिल भारत तथा अन्य देशहरूमा बसोबास गर्ने अधिकांश अय्यरहरूको मातृभाषा हो। तथापि, अय्यरहरूले आफ्नै समुदायसँग सम्बन्धित तमिल भाषाको विशिष्ट उपभाषा बोल्छन्।

तमिल भाषाको यस उपभाषालाई ब्राह्मिक (Brāhmik) अथवा ब्राह्मण तमिल भनिन्छ। ब्राह्मण तमिलमा संस्कृत शब्दावलीको व्यापक प्रयोग हुने भएकाले यो अत्यन्त संस्कृतनिष्ठ मानिन्छ। यही कारणले संस्कृत शब्दहरूको अत्यधिक प्रयोगका कारण शुद्ध तमिल आन्दोलनका समर्थकहरूबाट यस उपभाषाको आलोचना तथा उपहाससमेत हुने गरेको छ।

भारतको स्वतन्त्रतापूर्व अवधिमा ब्राह्मण तमिल विभिन्न तमिल समुदायहरूबीच अन्तरजातीय सम्पर्कको साझा भाषाका रूपमा प्रयोग हुने गर्थ्यो। तर समयसँगै स्वयं ब्राह्मणहरूले पनि यसलाई क्रमशः परित्याग गर्दै आ-आफ्ना क्षेत्रीय तमिल उपभाषाहरूको प्रयोग गर्न थालेका छन्।

थप अध्ययन

• Pandian, M. S. S. Pandian (२००७), Brahmin & Non-Brahmin : genealogies of the Tamil political present, आइएसबिएन 978-8178241623। 
• K. Duvvury, Vasumathi (१९९१), Play, Symbolism, and Ritual: A Study of Tamil Brahmin Women's Rites of Passage (American University Studies Series XI, Anthropology and Sociology) (Hardcover), Peter Lang Pub Inc, आइएसबिएन 978-0-8204-1108-8। 
• Figueira, Dorothy Matilda (२००२), Aryans, Jews, Brahmins: Theorizing Authority Through Myths of Identity, SUNY Press, आइएसबिएन 978-0-7914-5531-9। 
• Sharma, Rajendra Nath (१९७७), Brahmins Through the Ages: Their Social, Religious, Cultural, Political, and Economic Life, Ajanta Publications। 
• Subramaniam, Kuppu (१९७४), Brahmin Priest of Tamil Nadu, Wiley, आइएसबिएन 0-470-83535-4। 
• Yanagisawa, Haruka (१९९६), A Century of Change: Caste and Irrigated Lands in Tamilnadu, 1860s–1970s, Manohar, आइएसबिएन 978-81-7304-159-4। 
• Pandian, Jacob (१९८७), Caste, Nationalism and Ethnicity: An Interpretation of Tamil Cultural History and Social Order, Popular Prakashan, आइएसबिएन 978-0-86132-136-0। 
• Pathmanathan, Sivasubramaniam (१९७४), The Kingdom of Jaffna: Origins and Early Affiliations, Colombo: Ceylon Institute of Tamil Studies, पृ: 171–173।