अर्थशास्त्रमा नोबेल पुरस्कार

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा अर्थशास्त्रमा भेरिग्स रिक्सबैंक पुरस्कार
पुरस्कृत (कारण) अर्थशास्त्रमा उल्लेखनीय योगदान
प्रदानकर्ता शाही बिज्ञान स्वीडीश एकेडमी
स्थान स्टकहोम, स्वीडेन
प्रथम पुरस्कृत १९६९
वेबसाइट http://nobelprize.org

अर्थशास्त्रमा नोबेल मेमोरियल पुरस्कार (आधिकारिक रुपमा अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा अर्थशास्त्रमा भेरिग्स रिक्सबैंक पुरस्कार, स्वीडिश: Sveriges riksbanks pris i ekonomisk vetenskap till Alfred Nobels minne), सामान्यतया अर्थशास्त्रमा नोबेल पुरस्कार भन्ने बुझिन्छ ।[१][२] यो पुरस्कार अर्थशास्त्रको क्षेत्रमा उल्लेखनीय योगदान गर्ने व्यक्तिलाई दिईने गरिन्छ । यस क्षेत्रको यो सबैभन्दा सम्मानीय पुरस्कार हो ।[३] यो सन् १८९५ मा अल्फ्रेड नोबेलको इच्छा द्वारा स्थापित नोबेल पुरस्कार नभएता पनि यो अन्य नोबेल पुरस्कारसंग जोडिएको छ र यसको घोषणा पनि सोही समारोहमा सम्मानित गरिन्छ ।[३]


अर्थशास्त्रको यो पुरस्कार (नोबेल फाउण्डेशन द्वारा उल्लेखित) को स्थापना सन् १९६८ मा गरिएको थियो । स्वीडेन केन्द्रीय बैंकले अनुमति दिएपछी भेरिग्स रिक्सबैंकको ३००औ वार्षिकोत्सवको अवसरमा यसको स्थापना भएको हो ।[३][४][५][६]

रसायनभौतिक शास्त्रमा नोबेल पुरस्कार विजेता जस्तै अर्थशास्त्रमा पुरस्कार विजेताको छनौट शाही बिज्ञान स्वीडीश एकेडमीले गर्दछ । अर्थशास्त्रमा पहिलो नोबेल पुरस्कार सन् १९६९ मा डच तथा नर्वेजियन अर्थशास्त्री जन टिनबरजेन र राग्नर फ्रिस्चलाई उनको "आर्थिक प्रक्रियाहरुको विश्लेषणको लागि तथा गतिशील मोडेल विकसित र लागू गरे बापत" प्रदान गरिएको थियो ।[६][७][८]

पृष्ठभूमि[सम्पादन गर्ने]

पुरस्कार[सम्पादन गर्ने]

सन् २००८ मा अर्थशास्त्रमा नोबेल पुरस्कारको घोषणा गरिंदै

अर्थशास्त्रमा नोबेल पुरस्कार विजेताले पनि अन्य जस्तै स्वर्ण पदक, एउटा वृत्तान्त दिने डिप्लोमा, र मुद्रा सहितको राशि पाउने गर्दछ ।[३][९]

नोबेल पुरस्कार मेडल[सम्पादन गर्ने]

नोबेल पुरस्कार डिप्लोमा[सम्पादन गर्ने]

पुरस्कार राशी[सम्पादन गर्ने]

अन्य नामहरू[सम्पादन गर्ने]

यो पुरस्कारको आधिकारिक स्वीडीश नाम Sveriges riksbanks pris i ekonomisk vetenskap till Alfred Nobels minne रहेको छ तर अङ्ग्रेजीमा यसको नाम सन् १९६९ देखि परिवर्तन हुँदै आएको छ । अङ्ग्रेजी नामलाई यहाँ नेपालीमा उल्था गरी राखिएको छ :

वर्ष नेपालीमा आधिकारिक नाम
१९६९-१९७० आर्थिक विज्ञानमा अल्फ्रेड नोबेलको स्मृति समर्पित पुरस्कार [१०][११]
१९७१ अर्थ बिज्ञानमा पुरस्कार[१२]
१९७२ अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा अर्थ बिज्ञानमा बैंक अफ स्वीडेन पुरस्कार[१३]
१९७३-१९७५ अर्थ बिज्ञानमा अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा पुरस्कार[१४][१५]
१९७६-१९७७ अर्थ बिज्ञानहरूमा अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा पुरस्कार[१६][१७]
१९७८-१९८१ अर्थशास्त्रमा अल्फ्रेड नोबेल मेमोरियल पुरस्कार[१८][१९]
१९८२ अर्थशास्त्रमा अल्फ्रेड नोबेल मेमोरियल पुरस्कार[२०]
१९८३ अर्थशास्त्रमा अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा पुरस्कार[२१]
१९८४-१९९० अर्थशास्त्रमा अल्फ्रेड नोबेल मेमोरियल पुरस्कार[२२][२३]
१९९१ अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा अर्थशास्त्रमा भेरिग्स रिक्सबैंक (बैंक अफ स्वीडेन) पुरस्कार[२४]
१९९२-२००५ अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा अर्थशास्त्रमा बैंक अफ स्वीडेन पुरस्कार[२५][२६]
२००६–हालसम्म अल्फ्रेड नोबेलको सम्झनामा अर्थशास्त्रमा भेरिग्स रिक्सबैंक पुरस्कार[२७][२८]

बिजेताहरू[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. Hird., John A. (2005), Power, Knowledge, and Politics, American governance and public policy, Georgetown University Press, p. 33, ISBN 978-1-58901-048-2, OCLC 231997210, "the Bank of Sweden Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel, commonly referred to as the Nobel Prize in Economics, was awarded to economists beginning in 1969." 
  2. Guerrien, Bernard. "A science too human? Economics". Post-autistic economics review (4). "commonly called the "Nobel prize for economics" although from this it does not follow that it is one" 
  3. ३.० ३.१ ३.२ ३.३ "Nobel Prize". Encyclopædia Britannica. 2007. पहुँच मिति 14 November 2007. 
  4. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel". Sveriges Riksbank. पहुँच मिति 12 December 2012. 
  5. {{cite web|title=The Nobel Prize|publisher=The Nobel Foundation|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/%7Caccessdate=7 November 2007
  6. ६.० ६.१ {{cite web|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel|publisher=The Nobel Foundation|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/%7Caccessdate=7 November 2007
  7. "Jan Tinbergen" (2007), in Encyclopædia Britannica, accessed November 16, 2007, from Encyclopædia Britannica Online: <http://www.britannica.com/eb/article-9380801>.
  8. "Ragnar Frisch" (2007), in Encyclopædia Britannica, accessed November 16, 2007, from Encyclopædia Britannica Online: <http://www.britannica.com/eb/article-9364984>.
  9. "The Nobel Prize Award Ceremonies and Banquets". The Nobel Foundation. Archived from the original on 26 October 2007. पहुँच मिति 7 November 2007. 
  10. Lundberg, Erik (10 December 1969). "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1969: Presentation Speech". Nobel Foundation. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  11. Lindbeck, Assar (10 December 1970). "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1970: Presentation Speech". Nobel Foundation. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  12. Ohlin, Bertil (10 December 1971). "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1971: Presentation Speech". Nobel Foundation. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  13. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1972: Press Release". Nobel Foundation. 25 October 1972. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  14. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1973: Press Release". Nobel Foundation. 18 October 1973. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  15. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1975: Press Release". Nobel Foundation. 14 October 1975. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  16. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1976: Press Release". Nobel Foundation. 14 October 1976. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  17. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1977: Press Release". Nobel Foundation. 14 October 1977. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  18. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1978: Press Release". Nobel Foundation. 16 October 1978. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  19. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1981: Press Release". Nobel Foundation. 13 October 1981. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  20. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1982: Press Release". Nobel Foundation. 20 October 1982. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  21. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1983: Press Release". Nobel Foundation. 17 October 1983. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  22. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1984: Press Release". Nobel Foundation. 18 October 1984. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  23. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1990: Press Release". Nobel Foundation. 16 October 1990. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  24. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1991: Press Release". Nobel Foundation. 15 October 1991. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  25. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1992: Press Release". Nobel Foundation. 13 October 1992. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  26. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2005: Press Release". Nobel Foundation. 10 October 2005. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  27. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2006: Press Release". Nobel Foundation. 9 October 2006. पहुँच मिति 17 October 2007. 
  28. "The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2007: Press Release". Nobel Foundation. 15 October 2007. पहुँच मिति 17 October 2007.