अल्किन
स्वरूप

कार्बनिक रसायनमा, अल्किन (Alkene), एक असंतृप्त हाइड्रोकार्बन हो। यसमा कम्तिमा एक कार्बन-कार्बन डबल बोण्ड हुन्छ।[१] यसलाई ओलेफिन, वा ओलेफाइन पनि भनिन्छ।
अल्किनको सामान्य सूत्र CnH२n हुन्छ। [२]
इथिलीन/ इथिन (C२H४) सबैभन्दा सरल अल्किन हो। अल्किनहरूलाई "ओलेफिन" पनि भनिन्छ (पेट्रोकेमिकल उद्योगमा व्यापक रूपमा प्रयोग हुन्छ)। [२]
गुण
[सम्पादन गर्नुहोस्]अल्केन र अल्किनका धेरै भौतिक गुणहरू समान छन्: तिनीहरू रंगहीन र दहनशील हुन्छ।
| कार्बनको
सङ्ख्या |
अल्केन | अल्किन | अल्काइन | |
|---|---|---|---|---|
| २ | नाम | इथेन | इथिन | इथाइन |
| पग्लने बिन्दु | −१८३ | −१६९ | −८०.७ | |
| उम्लने बिन्दु | −८९ | −१०४ | −८४.७ | |
| ३ | नाम | प्रोपेन | प्रोपिन | प्रोपाइन |
| पग्लने बिन्दु | −१९० | −१८५ | −१०२.७ | |
| उम्लने बिन्दु | −४२ | −४७ | −२३.२ | |
| ४ | नाम | ब्युटेन | १-ब्युटिन | १-ब्युटाइन |
| पग्लने बिन्दु | −१३८ | −१८५.३ | −१२५.७ | |
| उम्लने बिन्दु | −०.५ | −६.२ | ८.० | |
| ५ | नाम | पेन्टेन | १-पेन्टिन | १-पेन्टाइन |
| पग्लने बिन्दु | −१३० | −१६५.२ | −९०.० | |
| उम्लने बिन्दु | ३६ | २९.९ | ४०.१ |
प्रतिक्रिया
[सम्पादन गर्नुहोस्]अल्किनहरू अपेक्षाकृत स्थिर यौगिकहरू हुन्, तर अल्केनहरू भन्दा बढी प्रतिक्रियाशील हुन्छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]- ↑ Wade, L.G. (Sixth Ed., २००६), कार्बनिक रसायन, Pearson Prentice Hall, पृ: 279।
- 1 2 Moss, G. P.; Smith, P. A. S. (१९९५), "Glossary of Class Names of Organic Compounds and Reactive Intermediates Based on Structure (IUPAC Recommendations 1995)", Pure and Applied Chemistry 67: 1307–1375, डिओआई:10.1351/pac199567081307।
- ↑ Nguyen, Trung; Clark, Jim (अप्रिल २३, २०१९), "Physical Properties of Alkenes", Chemistry LibreTexts, अन्तिम पहुँच मे २७, २०१९।
- ↑ Ophardt, Charles (२००३), "Boiling Points and Structures of Hydrocarbons", Virtual Chembook, मूलबाट ७ फेब्रुअरी २०२३-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच मे २७, २०१९। अभिलेखिकरण ७ फेब्रुअरी २०२३ वेब्याक मेसिन