आर्द्रता
वायुमण्डलमा विद्यमान अदृष्य जलवाष्पको मात्रालाई आर्द्रता (अङ्ग्रेजी: humidity) भनिन्छ। आर्द्रता पृथ्वीबाट वाष्पीकरणको विभिन्न रूपबाट वायुमण्डलमा पुग्छ। जलवायु विज्ञानमा आर्द्रताको सर्वाधिक महत्त्व हुन्छ,किनभने आर्द्रतामा वर्षा, तथा वर्षणको विभिन्न रूप जस्तै वायुमण्डलीय तूफान तथा विक्षोभ (चक्रवात आदि) आधारित हुने गर्छ।
सतहको जीवनको लागि आर्द्रताले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। शरीरको आन्तरिक तापक्रमलाई नियमित गर्न पसिनामा निर्भर जनावरहरूको जीवनको लागि, उच्च आर्द्रताले छालाको सतहबाट आर्द्रता वाष्पीकरणको दर घटाएर ताप नियन्त्रण कम गर्छ।
परिभाषा
[सम्पादन]- निरपेक्ष आर्द्रता
- आपेक्षिक आर्द्रता
प्रभावहरू
[सम्पादन]जलवायु
[सम्पादन]विश्वव्यापी जलवायु
[सम्पादन]आर्द्रताले ऊर्जा बजेटलाई असर गर्छ र तापक्रमलाई दुई प्रमुख तरिकाले असर गर्छ। पहिलो, वायुमण्डलमा रहेको पानीको बाष्पमा "गुप्त" ताप हुन्छ। वाष्पीकरणको समयमा, यो गुप्त ताप सतहको तरल पदार्थबाट हटाइन्छ, जसले पृथ्वीको सतहलाई शीतल बनाउँछ। यो सतहमा हुने सबैभन्दा ठूलो गैर-विकिरणीय शीतलन प्रभाव हो। यो सतहमा हुने औसत तापक्रमको लगभग ७०% हो।
दोस्रो, सबै हरितगृह ग्यासहरूमध्ये पानीको बाष्प सबैभन्दा प्रचुर मात्रामा हुन्छ। अन्य हरितगृह ग्यासहरू जस्तै, पानीको बाष्प धेरैजसो सौर्य ऊर्जाको लागि पारदर्शी हुन्छ।
जनावर र वनस्पति जीवन
[सम्पादन]मानव आराम
[सम्पादन]मानव स्वास्थ्य
[सम्पादन]भवन निर्माण
[सम्पादन]सवारी साधन
[सम्पादन]उड्डयन
[सम्पादन]वायुयानहरू कम आन्तरिक सापेक्षिक आर्द्रता, प्रायः २०% भन्दा कममा सञ्चालन हुन्छन्।[१]
इलेक्ट्रोनिक्स
[सम्पादन]इलेक्ट्रोनिक उपकरणहरू प्रायः निश्चित आर्द्रता अवस्थाहरू (जस्तै, १०% देखि ९०%)मा मात्र सञ्चालन गर्न रेटिङ गरिन्छ । इलेक्ट्रोनिक उपकरणहरूको लागि सबैभन्दा राम्रो आर्द्रता ३०% देखि ६५% सम्म हुन्छ। दायराको माथिल्लो छेउमा, आर्द्रताले इन्सुलेटरको चालकता बढाउन सक्छ जसले गर्दा खराबी हुन सक्छ। धेरै कम आर्द्रताले सामग्रीहरूलाई भंगुर (Brittle, सजिलैसँग फुट्ने, भाचिने) बन्छ।
उद्योग
[सम्पादन]आर्द्रताले अक्सिजनको सांद्रता घटाउने भएकोले (सुक्खा हावामा सामान्यतया २०.९% अक्सिजन हुन्छ, तर १००% सापेक्षिक आर्द्रतामा हावामा २०.४% अक्सिजन हुन्छ), फ्लु ग्यास फ्यानहरूले समान फायरिङ दर कायम राख्न आवश्यक पर्ने भन्दा उच्च दरमा हावा लिनुपर्छ।[२]
बेकिङ
[सम्पादन]सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन]- ↑ Tengfei (Tim) Zhang; Shi Yin; Shugang Wang (सेप्टेम्बर २३, २००९), "An under-aisle air distribution system facilitating humidification of commercial aircraft cabins", Building and Environment 45 (4): 907–915, डिओआई:10.1016/j.buildenv.2009.09.010, पिएमआइडी 32288009, पिएमसी 7126907।
- ↑ "Everything You Need to Know About Combustion Chemistry & Analysis – Industrial Controls", मूलबाट २०२०-०१-१०-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०१५-०१-२३।
