एन्जेला डेभिस

एन्जेला डेभिस
सन् १९७४ मा डेभिस
जन्म	एन्जेला यभोन डेभिस (1944-01-26) २६ जनवरी १९४४ बर्मिङ्घम, अलाबामा, संयुक्त राज्य अमेरिका
शिक्षा	ब्रान्डेइस विश्वविद्यालय (बिए) फ्र्याङ्कफर्ट विश्वविद्यालय क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, सान डिएगो (एमए) हम्बोल्ट विश्वविद्यालय
पेशा	कार्यकर्ता दार्शनिक शिक्षाविद् लेखिका सामाजिक सिद्धान्तकार
उल्लेखनीय कार्य	महिला, जाति र वर्ग (सन् १९८१) के कारागारहरू अप्रचलित छन्? (सन् २००३)
जीवनसाथी	हिल्टन ब्रेथवेट ​ ( वि १९८०; सवि १९८३)
समकक्षी	जिना डेन्ट
आफन्त	बन डेभिस (भाइ); इसा डेभिस
पुरस्कार	लेनिन शान्ति पुरस्कार
काल	समकालीन दर्शन
क्षेत्र	पाश्चात्य दर्शन
विद्यालय	आलोचनात्मक सिद्धान्त कालो नारीवाद मार्क्सवाद
संस्थानहरू	क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, लस एन्जलस सान फ्रान्सिस्को राज्य विश्वविद्यालय क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, सान्ता क्रुज
Academic advisors	हर्बर्ट मार्कुज
मुख्य रूचिहरू	सामाजिक सिद्धान्त समाजवाद कारागार उन्मूलन अन्तरविच्छेदन कालो मार्क्सवाद

एन्जेला यभोने डेभिस (जन्म जनवरी २६, १९४४) एक अमेरिकी मार्क्सवादी नारीवादी राजनीतिक कार्यकर्ता, दार्शनिक, शिक्षाविद्, लेखिका र सामाजिक सिद्धान्तकार हुन्। उनी क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालयमा नारीवादी अध्ययन र चेतनाको इतिहासकी विशिष्ट सेवानिवृत्त प्राध्यापक हुन्। डेभिस संयुक्त राज्य कम्युनिस्ट पार्टीकी दीर्घकालीन सदस्य थिइन् र सो पार्टीबाट सन् १९८० र सन् १९८४को चुनावमा उपराष्ट्रपति पदका लागि उम्मेदवार थिइन्। उनी प्रजातन्त्र र समाजवादका लागि पत्राचार समितिहरूकी संस्थापक सदस्य पनि हुन्। उनी अकुपाई आन्दोलन र बहिष्कार, विनियोजन र प्रतिबन्ध अभियान जस्ता आन्दोलनहरूमा सक्रिय रहेकी छिन्।

डेभिसको जन्म बर्मिङ्घम, अलाबामामा भएको थियो। उनले ब्रान्डेइस विश्वविद्यालय र फ्र्याङ्कफर्ट विश्वविद्यालयबाट अध्ययन गरेकी थिइन्। उनले क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, सान डिएगोमा पनि अध्ययन गरी त्यसपछि पूर्वी जर्मनीमा बसाइँसरी जहाँ उनले हम्बोल्ट-विश्वविद्यालय बर्लिनमा डक्टरेटका लागि थप अध्ययन पूरा गरेकी थिइन्। संयुक्त राज्य फर्किएपछि, उनी अमेरिकी कम्युनिस्ट पार्टीमा आबद्ध हुँदै दोस्रो-लहरको नारीवादी आन्दोलन र भियतनाम युद्ध विरोधी अभियानमा संलग्न भएकी थिइन्।

सन् १९६९ मा, उनी क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, लस एन्जलसमा दर्शनशास्त्रको सहायक प्राध्यापकको रूपमा नियुक्त भएकी थिइन्। क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, लसएन्जल्सको बोर्डले कम्युनिस्ट पार्टीमा उनको आबद्धतालाई देखेर उनलाई चाँडै नै बर्खास्त गरिदिएको थियो। अदालतले बर्खास्तगीलाई अवैध ठहराएपछि, विश्वविद्यालयले उत्तेजक भाषा प्रयोग गरेको आरोपमा उनलाई पुनः बर्खास्त गरिएको थियो। सन् १९७० मा, डेभिसका बन्दुकहरू क्यालिफोर्नियाको मारिन काउन्टीमा एउटा अदालतको कोठाको सशस्त्र कब्जामा प्रयोग गरिएकोमा जहाँ चार जनाको मृत्यु हुन पुगेको थियो। हत्या षडयन्त्र सहित तीनवटा पूँजीगत अपराधमा अभियोजन चलाइएपछि, उनले एक वर्षभन्दा बढी समय कारागारमा बिताएकी थिइन् भने सन् १९७२ मा उनी सबै आरोपबाट निर्दोष साबित भएकी थिइन्। जेलमा रहँदा, उनलाई प्रायः राजनीतिक कैदी मानिन्थ्यो।

सन् १९९१ मा, सोभियत सङ्घको विघटनको बीचमा, उनी अमेरिकी कम्युनिस्ट पार्टीबाट अलग हुँदै प्रजातन्त्र र समाजवादका लागि पत्राचार समितिको स्थापनाका लागि सहयोग गरेकी थिइन्। त्यसै वर्ष, उनी क्यालिफोर्निया विश्वविद्यालय, सान्ता क्रुजमा नारीवादी अध्ययन विभागमा सामेल हुँदै उक्त विभागमा निर्देशक बनेकी थिइन् भने सन् २००८ मा सेवानिवृत्त भएकी थिइन्। सन् १९९७ मा, उनले कारागार-औद्योगिक जटिललाई उन्मूलन गर्न काम गर्ने एउटा संस्था क्रिटिकल रेजिस्टेन्सको सह-स्थापना गरेकी थिइन्।

डेभिसले सोभियत सङ्घको लेनिन शान्ति पुरस्कार (सन् २०२५ सम्म उनी यसका अन्तिम जीवित प्राप्तकर्ता हुन्) र राष्ट्रिय महिला हल अफ फेममा समावेश गराउने सहित विभिन्न पुरस्कारहरू प्राप्त गरेकी छन्। उनीमाथि राजनीतिक हिंसाको वकालत गर्ने आरोप र सोभियत सङ्घप्रतिको उनको समर्थनका कारण, उनी एक विवादास्पद व्यक्तित्व रहेकी छिन्। सन् २०२० मा, उनी टाइम पत्रिकाको "१०० वर्षकी महिला" संस्करणमा सन् १९७१ की "वर्षकी महिला" को रूपमा सूचीबद्ध भएकी थिइन्। सन् २०२० मा, उनी टाइम को विश्वका १०० सबैभन्दा प्रभावशाली व्यक्तिहरूको सूचीमा पनि समावेश भएकी थिइन्। सन् २०२५ मा, डेभिसलाई क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयबाट अक्षरशास्त्रमा मानार्थ डक्टरेट प्रदान गरिएको थियो।