कसूर जिल्ला

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
कसूर जिल्ला

ضِلع قصُور
—  जिल्ला  —
Bulleh Shah's Shrine.JPG


पञ्जाब प्रदेशमा कसूर जिल्लाको अवस्थिति
देश Flag of Pakistan.svg पाकिस्तान
प्रदेश Punjab (Pakistan) पञ्जाब
स्थापना
सदरमुकाम कसूर
सरकार
 - जिल्ला समन्वय अधिकारी सायरा अोमेर
 - जिल्ला परिषद अध्यक्ष राना सिकन्दर हयात
क्षेत्रफल
 - जम्मा ३,९९५ किमी (१,५४२.५ वर्ग मी)
जनसङ्ख्या (२०१७)[१]
 - जम्मा ३,४५४,९९६
 जनघनत्व ८६४.८/किमी (२,२३९.९/वर्ग मी)
समय क्षेत्र पाकिस्तानी समय (युटिसी+५)
तहसील कसूर
कोट राधा किसन

कसूर जिल्ला (पञ्जाबीउर्दू: ضِلع قصُور) पाकिस्तानको पञ्जाब प्रदेशमा रहेको एक जिल्ला हो । यो जिल्ला १ जुलाई १९७६ मा अस्तित्वमा आएको थियो । यो जिल्ला सन् १९७६ भन्दा पहिला लाहोर जिल्लाको एक भागको रुपमा रहेको थियो ।

यो शहरको सदरमुकाम कसूर शहर हो जुन सुफिवादी कवि बुल्ले शाहको जन्म स्थल हो । यो शहर पुरै पाकिस्तानमा बुल्ले शाहको जन्म स्थलको रुपमा प्रचलित छ । यस जिल्लाले पाकिस्तानमा कुल ४,७९६ वर्ग किलोमिटर अोगटेको छ । [२]

जनशाङ्खिकि[सम्पादन गर्ने]

सन् १९९८ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यस जिल्लाको जनसङ्ख्या २३,७५८,५५ रहेको छ जसमध्य पुरुषको जनसङ्ख्या १२,४३८,१८ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ११,३२०,५७ रहेको छ । जनगणना अनुसार पुरुषको अावधी ५२.७५% छ भने महिलाको अावाधी ४७.६४% रहेको छ । यस जिल्लामा मुख्यतया मानिसहरू पञ्जाबी भाषा बोल्छन् जसको अावाधी ८८% छ भने उर्दु भाषाको अावाधी ६.२% रहेको छ ।[३]

विकास[सम्पादन गर्ने]

कृषिमा अाम जनसमुदायको अाक्रसण र पँहुच पुगाउनका लागि कसूर जिल्ला सरकारले बाम्बावाली-रवी-बादिन नहरको स्थापना गरेको थियो । कसूर जिल्लामा वाणिज्य र औद्योगिक विकास भएता पनि यस क्षेत्र मुख्यतया कृषिनै जनसमुदायको पेशाको रुपमा रहेको छ । कसूर सेनाले जिल्लामा अार्मी ब्यारेको र बासस्थानको स्थापना गरेको छ ।

विषेशताहरू[सम्पादन गर्ने]

कसूर जिल्लालाई रावी नदिले उत्तर-पश्चिमबाट घेरेको छ भने सतलेज नदिले दक्षिण-पुर्वमा तर्फबाट घेरेको छ भने ब्यास नदिले जिल्लालाई दुई बराबर भागमा विभाजन गरेको छ । यस जिल्ला प्रकृतिक रुपमा समुन्द्री सतहबाट १९८ मिटरको उचाइमा रहेको छ । कसूर जिल्ला पुर्वमा लाहोरसँग जोडिएको छ भने ननकाना साहिब जिल्लाको उत्तर तर्फ अवस्थित छ त्यस्तै गरि फैसलनबाद जिल्लाको पश्चिममा रहेको छ भने दक्षिणमा अोकरा र भारत रहेका छन् ।

रुचिका स्थानहरू[सम्पादन गर्ने]

कसूर जिल्लाले सिमान क्षेत्रमा अजस्थित छ । कसूर जिल्ला यहाँ हुने सैनिक परिवर्तन समारोहबाट निकै प्रख्यात र पर्यटनको अासय बनेको छ । कसूर जिल्ला कास्सुरी मेथी कास्की माछा को लागि पनि प्रसिद्ध छ । कसूर जिल्लाको कसूर शहर सुफिबाद कवि बुल्ले शाहको अन्त्यस्टी स्थल पनि हो । कासूर यहाँको स्वादिष्ट माछाको लागि प्रसिद्ध छ । इन्द्रास फलुँदा र कसूरी मेथी एक मिठो परिकार यस जिल्लामा पाइन्छ । यस जिल्लामा रहेका अन्य पर्यटकीय स्थलहरू-

  • फुल नगर अौधोगीक क्षेत्र
  • कसूर सङ्ग्राहलय
  • गन्दा सिंह वाला पाकिस्तान-भारत सिमाना
  • कसूर रेल मार्ग
  • चङ्गा मङ्ग जङ्गल

सन् १९४७ मा पाकिस्तानको स्वतन्त्रता पछि यहाँ रहेका सिखहरू बसाइँसराइ गरेर भारतको पुर्वी पञ्जाबमा गएका थिए । पञ्जाबी लेखक बाबा सोहन सिंह सितल यही स्थानमा बसोबास गर्थे भने उनको निधन पछि उनको घरमा इस्लामी सरणार्थीहरूले शरण लिएका थिए । यस जिल्लामा मुख्यतया मेवातका मिअो जातिहरू बसोबास गर्छन् । [४]

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

बाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्ने]