कसूर जिल्ला

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
कसूर जिल्ला


ضِلع قصُور
Bulleh Shah's Shrine.JPG
पञ्जाब प्रदेशमा कसूर जिल्लाको अवस्थिति
पञ्जाब प्रदेशमा कसूर जिल्लाको अवस्थिति
देशFlag of Pakistan.svg पाकिस्तान
प्रदेशPunjab (Pakistan) पञ्जाब
सदरमुकामकसूर
सरकार
 • जिल्ला समन्वय अधिकारीसायरा अोमेर
 • जिल्ला परिषद अध्यक्षराना सिकन्दर हयात
क्षेत्रफल
 • जम्मा३,९९५ किमी (१,५४२ वर्ग माइल)
जनसङ्ख्या
 (२०१७)[१]
 • जम्मा३,४५४,९९६
 • घनत्व८६०/किमी (२,२००/वर्ग माइल)
समय क्षेत्रयुटिसी+५ (पाकिस्तानी समय)
तहसीलकसूर
कोट राधा किसन

कसूर जिल्ला (पञ्जाबीउर्दू: ضِلع قصُور) पाकिस्तानको पञ्जाब प्रदेशमा रहेको एक जिल्ला हो । यो जिल्ला १ जुलाई १९७६ मा अस्तित्वमा आएको थियो । यो जिल्ला सन् १९७६ भन्दा पहिला लाहोर जिल्लाको एक भागको रुपमा रहेको थियो ।

यो शहरको सदरमुकाम कसूर शहर हो जुन सुफिवादी कवि बुल्ले शाहको जन्म स्थल हो । यो शहर पुरै पाकिस्तानमा बुल्ले शाहको जन्म स्थलको रुपमा प्रचलित छ । यस जिल्लाले पाकिस्तानमा कुल ४,७९६ वर्ग किलोमिटर अोगटेको छ । [२]

जनशाङ्खिकि[सम्पादन गर्ने]

सन् १९९८ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यस जिल्लाको जनसङ्ख्या २३,७५८,५५ रहेको छ जसमध्य पुरुषको जनसङ्ख्या १२,४३८,१८ छ भने महिलाको जनसङ्ख्या ११,३२०,५७ रहेको छ । जनगणना अनुसार पुरुषको अावधी ५२.७५% छ भने महिलाको अावाधी ४७.६४% रहेको छ । यस जिल्लामा मुख्यतया मानिसहरू पञ्जाबी भाषा बोल्छन् जसको अावाधी ८८% छ भने उर्दु भाषाको अावाधी ६.२% रहेको छ ।[३]

विकास[सम्पादन गर्ने]

कृषिमा अाम जनसमुदायको अाक्रसण र पँहुच पुगाउनका लागि कसूर जिल्ला सरकारले बाम्बावाली-रवी-बादिन नहरको स्थापना गरेको थियो । कसूर जिल्लामा वाणिज्य र औद्योगिक विकास भएता पनि यस क्षेत्र मुख्यतया कृषिनै जनसमुदायको पेशाको रुपमा रहेको छ । कसूर सेनाले जिल्लामा अार्मी ब्यारेको र बासस्थानको स्थापना गरेको छ ।

विषेशताहरू[सम्पादन गर्ने]

कसूर जिल्लालाई रावी नदिले उत्तर-पश्चिमबाट घेरेको छ भने सतलेज नदिले दक्षिण-पुर्वमा तर्फबाट घेरेको छ भने ब्यास नदिले जिल्लालाई दुई बराबर भागमा विभाजन गरेको छ । यस जिल्ला प्रकृतिक रुपमा समुन्द्री सतहबाट १९८ मिटरको उचाइमा रहेको छ । कसूर जिल्ला पुर्वमा लाहोरसँग जोडिएको छ भने ननकाना साहिब जिल्लाको उत्तर तर्फ अवस्थित छ त्यस्तै गरि फैसलनबाद जिल्लाको पश्चिममा रहेको छ भने दक्षिणमा अोकरा र भारत रहेका छन् ।

रुचिका स्थानहरू[सम्पादन गर्ने]

कसूर जिल्लाले सिमान क्षेत्रमा अजस्थित छ । कसूर जिल्ला यहाँ हुने सैनिक परिवर्तन समारोहबाट निकै प्रख्यात र पर्यटनको अासय बनेको छ । कसूर जिल्ला कास्सुरी मेथी कास्की माछा को लागि पनि प्रसिद्ध छ । कसूर जिल्लाको कसूर शहर सुफिबाद कवि बुल्ले शाहको अन्त्यस्टी स्थल पनि हो । कासूर यहाँको स्वादिष्ट माछाको लागि प्रसिद्ध छ । इन्द्रास फलुँदा र कसूरी मेथी एक मिठो परिकार यस जिल्लामा पाइन्छ । यस जिल्लामा रहेका अन्य पर्यटकीय स्थलहरू-

  • फुल नगर अौधोगीक क्षेत्र
  • कसूर सङ्ग्राहलय
  • गन्दा सिंह वाला पाकिस्तान-भारत सिमाना
  • कसूर रेल मार्ग
  • चङ्गा मङ्ग जङ्गल

सन् १९४७ मा पाकिस्तानको स्वतन्त्रता पछि यहाँ रहेका सिखहरू बसाइँसराइ गरेर भारतको पुर्वी पञ्जाबमा गएका थिए । पञ्जाबी लेखक बाबा सोहन सिंह सितल यही स्थानमा बसोबास गर्थे भने उनको निधन पछि उनको घरमा इस्लामी सरणार्थीहरूले शरण लिएका थिए । यस जिल्लामा मुख्यतया मेवातका मिअो जातिहरू बसोबास गर्छन् । [४]

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

बाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्ने]