कालाभुना

कालाभुना (बङ्गाली: কালা ভুনা, चटगाँइया: হালা ভুনো) बङ्गलादेशको चट्टोग्राममा उत्पत्ति भएको गाईको मासु वा खसीको मासुबाट बनेको मासुको पकाएको परिकार हो। चट्टोग्रामको यो परम्परागत परिकार तयार गर्न विभिन्न प्रकारका मसलाहरू आवश्यक पर्दछ। बङ्गालीमा, काला वा कालो शब्दको अर्थ कालो हुन्छ र भुनाले दक्षिण एसियाली शैलीको खाना पकाउने कुरालाई जनाउँछ। जहाँ मसला र पकाउन हालिएका सामग्रीहरूलाई प्रशस्त स्वाद र बाक्लो नभएसम्म लामो समयसम्म पकाइन्छ। काला भुनाको नाम यसको उपस्थितिबाट आएको हुँदा प्रशस्त मसलाहरू मिसाएर लामो समयसम्म भुटिसकेपछि मासुको रङ्ग कालो हुँदै जान्छ।

पाकविधि

मासुबाट बनाउने परिकार भएकाले यसलाई सुरुमा एउटा भाँडामा मासु राखि मसिनो पारेर काटिएको प्याज, हरियो खुर्सानी, अदुवा, लसुन, बेसारको धुलो, खुर्सानीको धुलो र धनियाँको धुलोसहित अन्य मसलाहरू हालेर मोलिन्छ र मसला मासु भित्र पस्नका लागि आधा घण्टा छाडिन्छ। त्यसपछि मध्यम आगोमा ढाकनीले ढाकेर १० मिनेटसम्म पकाइन्छ र केही समय अन्तरालमा चलाइन्छ। मासुबाट पानी निस्कन थालेपछि सोही पानीमा उमालेर थोरै परिमाणमा पानी थपेर आगोको ज्वाला मध्यम बनाई पकाएपछि र यसरी पकाउँदा मासु नरम र कालो रङ्गमा परिणत हुँदै जाने र राम्रोसँग पाक्ने हुन्छ। मसलाले तेल छाडेपछि अर्को भाँडामा तोरीको तेलमा प्याज, लसुन र सुकेको खुर्सानी पड्काएर झानिन्छ र मासुलाई मध्यम आगोमा पकाइन्छ। यसले सबै मसला, स्वाद र रङ्ग मासु भित्र प्रवेश गर्छ र मासु कालो हुँदै जान्छ। त्यसपछि घनाकार कटेको प्याज, केही हरियो खुर्सानी, गरम मसलाको धुलो, भुटेको जीराको धुलो छरेर माथिबाट ढकनीले ढाकिन्छ। केही समय पकाएपछि कालाभुना तयार हुन्छ।

सामाग्रीहरू

काला भुना गाईको मासु र खसी दुवैबाट बनाउन सकिन्छ, तर गाईको मासुको मासु काला भुना बढी लोकप्रिय छ। यो मासुको परिकार विभिन्न सामग्रीहरू बिस्तारै थपेर पकाइन्छ। यसमा प्रयोग हुने सामग्रीहरू यस प्रकार छन्:

• गाईको वा खसीको मासु
• काटिएको प्याज
• अदुवा
• लसुन
• खुर्सानी
• जीराको धुलो
• धनियाँको धुलो
• अलैँची
• दालचिनी
• ल्वाङ
• खुर्सानीको धुलो
• बेसारको धुलो
• कालो खुर्सानी
• नुन
• तोरीको तेल
• गरम मसला
• जायफलको धुलो
• भुटेको जीराको धुलो