किहुँ
स्वरूप
किहुँ | |
|---|---|
पूर्व गाविस | |
| निर्देशाङ्क: २७°५६′ उत्तर ८३°५९′ पूर्व / २७.९४° उत्तर ८३.९९° पूर्व | |
| देश | |
| प्रदेश | गण्डकी प्रदेश |
| जिल्ला | तनहुँ जिल्ला |
| क्षेत्रफल | |
| • जम्मा | १८.४ किमी२ (७.१ वर्ग माइल) |
| जनसङ्ख्या | |
| • जम्मा | ३,८२७ |
| • घनत्व | २१०/किमी२ (५४०/वर्ग माइल) |
| समय क्षेत्र | युटिसी+५:४५ (नेपाली समय) |
किहुँ नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, तनहुँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३८२७ रहेको थियो जसमध्ये १५७९ पुरुष र २२४८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ९१७ घरधुरी रहेको थियो।[१][२] यो हाल भिमाद नगरपालिकामा पर्दछ।
यो भिमाद नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो।
किहुँको इतिहास निकै पुरानो रहेकाे छ । नेपाल एकीकरण हुनुपूर्व यो क्षेत्र भिरकोट राज्यमा पर्दथ्यो । भिरकोटे राजाहरू हुक्का चिलिमका सोखी थिए र उनीहरू हुक्का खान आउँथे र उनीहरू हुक्कामाथि डाँडामा रहेको सतीकोट डाँडामा बस्दथे भन्ने किंवदन्ती रहेको छ । किहुँ भिरकोट राज्यको इलाका न. ४ मा समावेश थियो । पछि यो स्याङ्जा जिल्लामा समावेश भएको र त्यस्तै २०३२ साल वरिपरि तनहुँ जिल्लामा सवामेश भएको सरकारी तथ्याङ्कहरूले देखाउँछ । किहुँ’ नामाकरण कसरी रहन गयो भन्ने सन्दभर्ममा वास्तविक तथ्य जानकारी नभेटिए तापनि यस क्षेत्रभित्रका, किंवदन्ती, जनश्रुतिका भनाइलाई आधार मान्ने हो भने केवल २ प्रकारका भनाइहरूलाई आधार मान्न सकिने अवस्था रहेको छ । त्यसमध्ये पहिलो आधार भनेको हाल अरूणोदय गाविसको वडा नं. २ मा अवस्थित कोटबराही मन्दिरदेखि पूर्वतिरको तल्लो भेगको बस्तीहरूमा तत्कालीन अवस्थामा गुरुङहरूको बस्ती भएको र बस्तीहरूमा प्रशस्त मात्रामा पानीका मुलहरू भएको र गुरुङ भाषामा पानीलाई भनिने क्यु’ शब्द पछि अपभ्रंश भई किहुँ’ रहन गएको हो भन्ने एक थरिको भनाइ छ । त्यस्तै गरी अर्का थरीको भनाइ अनुसार, “यस क्षेत्रमा किम्बु काफल’ प्रशस्त पाइने हुँदा किम्बु’ शब्दको अपभ्रंश भई किहुँ’ रहन गएको हो” भन्नेभनाइ पनि स्थानीय स्तरमा सुन्न पाइन्छ । (स्रोत ः मनको बगैचा वर्ष १ अंक २, २०६४)
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन]- ↑ राष्ट्रिय जनगणना २०६८, नेपाल सरकार केन्द्रिय तथ्याङ्क विभाग।
- ↑ "नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)", राष्ट्रिय योजना आयोग, नेपाल सरकार, नोभेम्बर २०१२, मूलबाट २०१६-०३-०४-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच नोभेम्बर २०१२।