चिटागोङ

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
चिटागोङ
চট্টগ্রাম
—  महानगर  —
Top view of Nasirabad Zakir Hossain Road (1).jpg
War cemetary8.jpg
The Shah Amanat Bridge.jpg
Lake of Foy's Lake.jpg
Ethnological Museum of Chittagong..JPG
Karnaphuli River at night (02).jpg
चिटागोङका धरोहरहरू
उपनाम(हरू): बङ्गलादेशको द्वार,[१] बङ्गलादेशको आर्थिक राजधानी
चिटागोङ is located in बङ्गलादेश
चिटागोङ
चिटागोङ
बङ्गलादेशमा रहेको चिटागोङ
निर्देशाङ्क: २२°२२′०″ उत्तर ९१°४८′०″ पूर्व / २२.३६६६७° उत्तर ९१.८००००° पूर्व / 22.36667; 91.80000
देश  बङ्गलादेश
प्रभाग चिटागोङ प्रभाग
जिल्ला चिटागोङ जिल्ला
स्थापना १३४०[२]
सहर सुचिकृत १८६३[३]
सरकार
 - प्रकार मेयर परिषद
 - अङ्ग चिटागोङ सहर निगम
 - सहर मेयर मन्जुर आलम
क्षेत्रफल[४]
 - महानगर १६८.०७ किमी (६४.९ वर्ग मी)
जनसङ्ख्या (२०११)
 - महानगर ६५,००,०००
 - महानगरीय क्षेत्र ४०,०९,४२३
 - मूलबासी नाम चिटागोङ्गीयन
समय क्षेत्र बङ्गलादेशी प्रमाणिक समय (युटिसी+६)
हुलाक कोड ४०००
फोन कोड ३१
वेबसाइट चिटागोङ सहर निगम

चिटागोङ (/ɪtəɡɒŋ/), आधिकारिक रूपमा चट्टोग्राम,[५] बङ्गलादेशको एउटा प्रमुख बन्दरगाह र दोश्रो सबैभन्दा ठुलो सहर हो ।[६] चिटागोङ एउटा गहिरो पानीको प्राकृतिक बन्दरगाह हो । बङ्गालको खाडीको पूर्वी तट र कर्णफुली नदीको मुहानमै स्थित यो सहर देशको दक्षिणी क्षेत्रमा पर्दछ । सन् २०११ मा यसको अनुमानित जनसङ्ख्या ६५ लाखभन्दा बढी रहेको थियो ।[७] दक्षिण एसियामा यो वाणिज्य, उद्योग र पानीजहाजको एउटा प्रमुख केन्द्र हो । यो संसारकै सबैभन्दा तीव्र गतिले विकसित भइहेको महानगरहरू मध्ये एक हो ।

परापूर्वकाल देखिनै चिटागोङको यस प्राचिन प्राकृतिक बन्दरगाहले बङ्गालबङ्गालको खाडीको प्रमुख व्यापारिक केन्द्रको लागी एउटा प्रवेशद्वारको रुपमा कार्य गरेको छ । यस बन्दरगाहले मध्य पूर्व, दक्षिण पूर्व एसिया, युरोपचीनको व्यापारीहरूलाई आकर्षित गरेको छ । अरब अन्वेषक इब्न-बतुता, भेनिसको व्यापारी निकोलो डे' कोन्टी र चीनी एडमिरल झेङ ही समेत कयौँ ऐतिहासिक यात्री यस बन्दरगाह भएर आवत जावत गरेका छन् । १६औँ शताब्दिमा पोर्चुगाली साम्राज्यमा यसलाई पोर्टो ग्रान्डे डी बेङ्गालाको नामले चिनिन्थ्यो । ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनीले बङ्गालको अन्तिम स्वतन्त्र नवाबलाई युद्धमा हराएपछि सन् १७६० मा यस बन्दरगाहमा आफ्नो नियन्त्रण लिएको थियो । १९औँ शताब्दिमा ब्रिटिश राजको अनुसार, आधुनिक चिटागोङ बन्दरगाहको विकासको लागि असम-बङ्गाल रेलवेको निर्माण गरियो । दोश्रो विश्व युद्धमा बर्मा अभियानको समयमा यो मित्र राष्ट्रको सेनाको लागी एउटा महत्वपूर्ण आधार बन्न पुग्यो ।[८] सन् १९४७ मा ब्रिटिश भारतको विभाजन पछी, चिटागोङ पूर्वी पाकिस्तानको क्षेत्र बन्न पुग्यो । सन् १९७१ मा बङ्गलादेश मुक्ति युद्धको शुरुआतमा बङ्गलादेशको स्वतन्त्रताको घोषणा चिटागोङबाटै गरिएको थियो ।

सन्दर्भ सामग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. [१]
  2. List of cities and towns in Bangladesh, Retrieved 29 December 2009
  3. "History of Chittagong City Corporation", Chittagong City Corporation, अन्तिम पहुँच २०१३-०५-२६ 
  4. "Area, Population and Literacy Rate by Paurashava –2001", Bangladesh Bureau of Statistics, अन्तिम पहुँच २००९-०९-१८ 
  5. Mahadi Al Hasnat (२ अप्रिल २०१८), "Mixed reactions as govt changes English spellings of 5 district names", Dhaka Tribune, अन्तिम पहुँच ८ अप्रिल २०१८ 
  6. http://www.lloydslist.com/ll/sector/containers/article428456.ece
  7. http://www.chittagongchamber.com/
  8. Chittagong, Asia and Oceania:International Dictionary of Historic Places [२]