जर्मनेली साम्राज्य
जर्मनेली साम्राज्य (जर्मनेली: Deutsches Reich वा Deutsches Kaiserreich), (साम्राज्यिक जर्मनी[१], दोस्रो राइस[क][२] वा जर्मनीले पनि चिनिने), एक ऐतिहासिक जर्मनेली राष्ट्र-राज्य थियो सन् १८७१ जुन मा जर्मनीको एकीकरणदेखि सन् १९१८ को नोभेम्बर क्रान्तिसम्म अस्तित्वमा थियो।
सन् १९१८ मा पहिलो विश्वयुद्धमा जर्मनीको पराजय पश्चात एक सङ्घीय गणतन्त्रमा परिणत भएको थियो।[३][४] जर्मन साम्राज्यलाई कहिलेकाहीँ जर्मन राइस (German Reich) पनि भनिन्छ।[५][६]
स्थापना
[सम्पादन गर्नुहोस्]
१० डिसेम्बर १८७० मा, उत्तर जर्मन महासंघको राइसस्टागले महासंघको नाम परिवर्तन गरेर "जर्मन साम्राज्य" राख्यो र प्रशियाका राजा विलियम प्रथमलाई महासंघको बुन्डेसप्रेसिडियम (Bundespräsidium )को रूपमा जर्मन सम्राटको उपाधि प्रदान गर्यो।[७] नयाँ संविधान (जर्मन महासंघको संविधान) र सम्राटको उपाधि १ जनवरी १८७१ मा लागू भयो। १८ जनवरी १८७१ मा पेरिसको घेराबन्दीको क्रममा, विलियमलाई भर्साइल्स दरबारको हल अफ मिरर्समा सम्राट घोषित गरियो।[८]
पतन
[सम्पादन गर्नुहोस्]धेरै जर्मनहरू युद्धको अन्त्य चाहन्थे र बढ्दो संख्यामा सामाजिक लोकतान्त्रिक पार्टी (SPD) र बढी कट्टरपन्थी स्वतन्त्र सामाजिक लोकतान्त्रिक पार्टी (USPD) जस्ता राजनीतिक वामपन्थीहरूसँग सम्बद्ध हुन थाले, जसले युद्धको अन्त्यको माग गर्थे। अप्रिल १९१७ मा युद्धमा मित्र राष्ट्रहरूको पक्षमा अमेरिकाको प्रवेशले लामो समयसम्मको शक्ति सन्तुलनलाई अझ बढी प्रभाव पार्यो।
अक्टोबर १९१८ को अन्त्यमा, उत्तरी जर्मनीको किलमा, १९१८-१९१९ को जर्मन क्रान्तिको सुरुवात देखियो। जर्मन नौसेनाका एकाइहरूले युद्धमा अन्तिम, ठूलो मात्रामा अपरेशनको लागि यात्रा गर्न अस्वीकार गरे जुन उनीहरूले हराएको जस्तो देखे, विद्रोह सुरु गरे। ३ नोभेम्बरमा, विद्रोह देशका अन्य शहरहरू र राज्यहरूमा फैलियो, जसमध्ये धेरैमा कामदार र सैनिक परिषदहरू स्थापना भए। यसैबीच, हिन्डेनबर्ग र वरिष्ठ जनरलहरूले कैजार र उनको सरकारमा विश्वास गुमाए।
बुल्गेरियाले २९ सेप्टेम्बर १९१८ मा सालोनिकाको युद्धविराममा हस्ताक्षर गर्यो। ओटोमन साम्राज्यले ३० अक्टोबर १९१८ मा मुड्रोसको युद्धविराममा हस्ताक्षर गर्यो। २४ अक्टोबर र ३ नोभेम्बर १९१८ को बीचमा, इटालीले भिटोरियो भेनेटोको युद्धमा अस्ट्रिया-हंगेरीलाई पराजित गर्यो, जसले अस्ट्रिया-हंगेरीलाई ३ नोभेम्बर १९१८ मा भिल्ला ग्युस्टीको युद्धविराममा हस्ताक्षर गर्न बाध्य तुल्यायो।
त्यसैले, नोभेम्बर १९१८ मा, आन्तरिक क्रान्तिसँगै, मित्र राष्ट्रहरू पश्चिमी मोर्चामा जर्मनीतिर अगाडि बढे, अस्ट्रिया-हंगेरी धेरै जातीय तनावबाट अलग भयो, युद्धबाट बाहिर निस्केका अन्य सहयोगीहरू र जर्मन उच्च कमान्डको दबाबमा, कैजार र सबै जर्मन शासक राजाहरू, ड्यूकहरू र राजकुमारहरूले आफ्नो अधिकार त्याग गरे, र जर्मन कुलीन वर्ग समाप्त भयो।
जर्मन सम्राट (१८७१ –१९१८ )
[सम्पादन गर्नुहोस्]| नाम | जीवनकाल | शासन सुरु | शासन समाप्त | टिप्पणीहरू | राजवंश | तस्बिर |
|---|---|---|---|---|---|---|
विल्हेल्म प्रथम
| २२ मार्च १७९७ – ९ मार्च १८८८ (उमेर ९०) | १ जनवरी १८७१ | ९ मार्च १८८८ (१७ वर्ष, ६९ दिन) | १८६७ देखि उत्तर जर्मन कन्फेडेरेसनमा कन्फेडेरेसन (बुंडेस्प्रासिडियम) को मुखिया भए । (जर्मन साम्राज्यको निर्माण पछि यस्तो उपाधि सहायक उपाधिको रूपमा कायम राखिएको थियो)। | Hohenzollern |  |
| फ्रेडरिक तृतीय [१०] | १८ अक्टोबर १८३१ – १५ जुन १८८८ (उमेर ५६) | ९ मार्च १८८८ | १५ जुन १८८८ (९९ दिन) | विल्हेल्म प्रथमका छोरा | Hohenzollern |  |
| विल्हेल्म द्वितीय | २७ जनवरी १८५९ – ४ जुन १९४१ (उमेर ८२) | १५ जुन १८८८ | २८ नोवेम्बर १९१८ (abdicated) (३० वर्ष, १६७ दिन) | विल्हेल्म प्रथमका नाति फ्रेडरिक तृतीयका छोरा | Hohenzollern | .jpg) |
यो पनि हेर्नुहोस्
[सम्पादन गर्नुहोस्]सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]- ↑ See, for example, Roger Chickering, Imperial Germany and the Great War, 1914–1918. 3rd ed. Cambridge: Cambridge University Press, 2014; Cornelius Torp and Sven Oliver Müller, eds., Imperial Germany Revisited: Continuing Debates & New Perspectives. Oxford: Berghahn, 2011; James Retallack, ed., Imperial Germany 1871–1918. Oxford: Oxford University Press, 2008; Isabel V. Hull, Absolute Destruction: Military Culture and the Practices of War in Imperial Germany. Ithaca: Cornell University Press, 2005.
- ↑ "German Empire", Britannica, मूलबाट १७ सेप्टेम्बर २०२१-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ११ अप्रिल २०२२।
- ↑ Toyka-Seid, Gerd Schneider, Christiane, "Reichsgründung/ Deutsches Reich | bpb", bpb.de (जर्मनेलीमा), मूलबाट २६ अक्टोबर २०२०-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ सेप्टेम्बर २०२०। अभिलेखिकरण २६ अक्टोबर २०२० वेब्याक मेसिन
- ↑ Sturm, Reinhard (२३ डिसेम्बर २०११), "Vom Kaiserreich zur Republik 1918/19 – Weimarer Republik", bpb.de (जर्मनेलीमा), मूलबाट १७ सेप्टेम्बर २०२१-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ सेप्टेम्बर २०२०।
- ↑ "Reich, German political concept", britannica.com (अङ्ग्रेजीमा), मूलबाट १३ अप्रिल २०२३-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १३ अप्रिल २०२३।
- ↑ Kitchen, Martin (२०११), A History of Modern Germany: 1800 to the Present, John Wiley & Sons, आइएसबिएन 978-1-44439-689-8।
- ↑ Case 1902, pp. 139–140
- ↑ Case 1902, p. 140
- ↑ Hull 2004, पृष्ठ 31.
- ↑ फ्रेडरिक द्वितीयको उत्तराधिकारीको रूपमा गणना गरिएको। फ्रेडरिक द्वितीय १७४०-१७८६ सम्म प्रशियाका राजा थिए तर जर्मन सम्राट थिएनन्।
- ↑ जर्मनेली: Zweites Reich