धवलागिरि हिमशृङ्खला
धवलागिरी हिमशृङ्खला नेपालको कालीगण्डकी देखि पश्चिममा भेरी नदीसम्म १२० किमी (७५ माइल) सम्म फैलिएको छ। यो हिमशृङ्खला उत्तर र दक्षिण-पश्चिममा भेरी नदीका सहायक नदीहरू र दक्षिण-पूर्वमा म्याग्दी खोलाद्वारा घेरिएको छ। यो शृङ्खला अन्नपूर्ण हिमालबाट ६५ किमी (४० माइल) उत्तर-पश्चिममा नेपालको म्याग्दी जिल्लामा अवस्थित छ।[२]
भूगोल
[सम्पादन]५,३५५ मिटर अग्लो फ्रेन्च पासको ठीक पूर्वमा एक्लै उभिएको धवलागिरि प्रथमबाट यसको नामकरण गरिए तापनि, बाँकी धवलागिरि हिमशृङ्खला आफैँमा एक पूर्ण रूपमा स्वतन्त्र हिमशृङ्खला हो। यसको दोस्रो अग्लो शिखर, धवलागिरि द्वितीय, पृथ्वीको ३०औँ अग्लो हिमाल हो। नामकरण गरिएका अधिकांश ७,००० मिटरभन्दा अग्ला चुचुराहरू पश्चिम-उत्तर-पश्चिम तर्फ फैलिएको हिमशृङ्खलामा अवस्थित छन्।[३] क्रम अनुसार ती धवलागिरि द्वितीय, तृतीय, पाँचौँ, चौथो, जङ्क्सन पिक, चुरेन पूर्व, मध्य र पश्चिम, पुथा हिउँचुली र हिउँचुली पाटन हुन्। फल्स जङ्क्सन पिक, धवलागिरि ६ र गुर्जा हिमाल जङ्क्सन पिकबाट दक्षिणतर्फ फैलिएको हिमशृङ्खलामा अवस्थित छन्।[४] ब्रिटिस अल्पाइन क्लबको[५] हिमालयन इन्डेक्सले ६,००० मिटरभन्दा अग्ला थप ३७ वटा चुचुराहरू सूचीबद्ध गरेको छ।[६]
चुरेन र पुथा हिउँचुलीको बिचमा पर्ने मुख्य हिमशृङ्खलाको उत्तरतर्फ ६,१८२ मिटर अग्लो पोटा हिमाल (फिनम्याप पाना २८८३-०१ "छेधुल गुम्बा") अवस्थित छ। पोटा हिमाललाई काठमाडौँमा आधारित प्रतिष्ठित पर्वतारोहण विवरणकार तथा पत्रकार इलिजाबेथ हलीको सम्मानमा अनौपचारिक रूपमा पिक हली नामकरण गरिएको छ।
भेरी नदीको नजिकै रहेको पश्चिमी छेउको हिउँचुली पाटनलाई स्थानीय रूपमा सिस्ने वा मुर्काट्टा हिमाल भनिन्छ। यो वि.सं २०५२ देखि २०६२ सम्म भएको माओवादी जनयुद्धका क्रममा रूकुम र रोल्पा जिल्लामा आधारित विद्रोहीहरूका लागि एक ऐतिहासिक पहिचानको रूपमा रहेको थियो।
चुचुराहरू
[सम्पादन].jpg)
† ५०० मिटर (१,६४० फिट) भन्दा बढी सापेक्षिक उचाइ भएका ७,२०० मिटरभन्दा अग्ला चुचुराहरूलाई मात्र वरियतामा राखिएको छ।
‡ चुरेन हिमालका तीन चुचुराहरूको स्थिति स्पष्ट छैन र स्रोतहरू अनुसार तिनीहरूको उचाइ फरक-फरक पाइन्छ।[७][८][९] माथि दिइएका निर्देशाङ्क, उचाइ र प्रमिनन्सका मानहरू फिनम्यापबाट लिइएका हुन्।[९] प्रथम आरोहणको विवरण निटबाट लिइएको हो,[७] तर चुरेन हिमाल पूर्वको पहिलो आरोहण वास्तवमा तीनवटा मध्ये सबैभन्दा अग्लो चुचुरोको थियो कि थिएन भन्ने स्पष्ट छैन, किनकि निटले चुरेन हिमाल मध्यलाई चुरेन हिमाल पूर्वको ७,३२० मिटरको उप-चुचुरोको रूपमा सूचीबद्ध गरेका छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन]- ↑ "Peak Bagger:Himalaya, Central Nepal Himalaya, Khumbu, Ghurka Himal, Annapurna Himal, Xishapangma Area, Sikkim-Eastern Nepal Himalaya, Western Nepal Himalaya, Assam Himalaya, Punjab Himalaya, Bhutan Himalaya, Garwhal Himalaya, Ganesh Himal", अन्तिम पहुँच २२ अक्टोबर २०२४।
- ↑ Elite Explorer, "Dhaulagiri", elitexplorer.com, मूलबाट २४ जनवरी २०२५-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ९ अगस्ट २०२६।
- ↑ उद्दरण त्रुटी: अवैध
<ref>चिनो; "wikimapia" नामको सन्दर्भका लागि कुनै पाठ प्रदान गरिएको छैन - ↑ उद्दरण त्रुटी: अवैध
<ref>चिनो; "aj_1971" नामको सन्दर्भका लागि कुनै पाठ प्रदान गरिएको छैन - ↑ "The Alpine Club", अन्तिम पहुँच २१ अप्रिल २०११।
- ↑ "Himalayan Index", U.K. Alpine Club, मूलबाट २२ जुन २०१४-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ अप्रिल २०११। अभिलेखिकरण २२ जुन २०१४ वेब्याक मेसिन
- 1 2 Neate "High Asia"
- ↑ उद्दरण त्रुटी: अवैध
<ref>चिनो; "aaj_1985" नामको सन्दर्भका लागि कुनै पाठ प्रदान गरिएको छैन - 1 2 Finnmap (topographic map) of Dhaulagiri Himal