निर्दोषिताको अनुमान

सर विलियम ग्यारोले "दोषी प्रमाणित नभएसम्म निर्दोष मानिन्छ" भन्ने वाक्यांश प्रयोग गरे, जसले अभियुक्त र उनीहरूको प्रमाणलाई अदालतमा राम्ररी जाँच गरिनुपर्छ भन्ने कुरामा जोड दियो।

निर्दोषताको अनुमान एउटा कानुनी सिद्धान्त हो जस अनुसार कुनै अभियोग लागेको व्यक्तिलाई निजले गरेको कसूर प्रमाणित निर्दोष मानिन्छ। वस्तुनिष्ठ प्रमाणबाट दोष प्रमाणि त नहुन्जेल कुनै पनि आरोपित व्यक्ति नैतिक रूपमा असल र निर्दोष रहेको मानिन्छ र उसलाई निर्दोषसरह व्यवहार गरिनुपर्छ भन्ने सिद्धान्त नै निर्दोषिता अनुमानको सिद्धान्त हो । यो सिद्धान्त मानवता , मानवअधिकार र फौजदारी न्यायअन्तर्गतका सारवान् र कार्यविधि न्यायको आधार स्तम्भ हो

यस सिद्धान्त अनुसार, प्रमाणको कानुनी भार अभियोजन पक्षमा रहन्छ, जसले न्यायाधीश वा निर्णायक मण्डललाई पर्याप्त प्रमाण प्रस्तुत गर्नुपर्छ। यदि अभियोजन पक्षले आरोप प्रमाणित गर्न सकेन भने, अभियुक्तलाई निर्दोष ठहराइन्छ। धेरैजसो अवस्थामा, अभियोजन पक्षले अभियुक्त "उचित शंकाभन्दा बाहिर" दोषी छ भनेर प्रमाणित गर्नुपर्छ। यदि थोरै पनि उचित शंका बाँकी रह्यो भने, अभियुक्तलाई निर्दोष ठहराउन बाध्य पारिन्छ।

निर्दोषिताको अनुमान "कमन ल" प्रणालीबाट विकसित अवधारणा हो । अभियुक्तले आफू उपर लागेको कसूरको सम्बन्धमा चुप लाग्न पाउने अधिकार, अभियोग लगाउने पक्षले नै अभियोग प्रमाणितगर्नका लागि प्रमाण जुटाउनु पर्ने, अदालतले निष्पक्ष रूपमा प्रमाणको परीक्षण गर्ने र आफै सक्रिय भई कुनै प्रमाण कसैका विरुद्ध र समर्थनमा नजुटाउने हुँदा अभियुक्तलाई प्राप्त निर्दोषिताको अनुमानको हक कमन ल पद्धतिबाट विकास हुँदै आएको हकको रुपमा मानिएको छ ।

धेरै देशहरू र नागरिक कानून जस्ता कानुनी प्रणालीहरूमा यसलाई अभियुक्तको कानुनी अधिकार मानिन्छ। संयुक्त राष्ट्र संघको मानव अधिकारको विश्वव्यापी घोषणापत्र (धारा ११) अनुसार यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार पनि मानिन्छ।