नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी
नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी | |
|---|---|
| छोटो रूप | नेकपा |
| अध्यक्ष मण्डल | नेकपा सचिवालय |
| संयोजक | पुष्पकमल दाहाल |
| सह-संयोजक | माधवकुमार नेपाल |
| स्थापना | १९ कात्तिक २०८२ |
| समायोजन | नेकपा (माओवादी केन्द्र) नेकपा (एकीकृत समाजवादी) नेपाल समाजवादी पार्टी ५ साना दलहरू |
| प्रमुख कार्यालय | पेरिसडाँडा, काठमाडौँ |
| विचारधारा | |
| राजनीतिक स्थान | वामपन्थी राजनीति देखि चरम-वाम |
| रङहरू | रातो |
| गान | "इन्तर्नास्योनाल" |
| निर्वाचन आयोग स्थिति | राष्ट्रिय दल |
| प्रतिनिधि सभा | (विघटित) |
| राष्ट्रिय सभा | २६ / ५९ |
| प्रदेश सभा | १०७ / ५५० |
| मुख्यमन्त्री | १ / ७ |
| नगर प्रमुखहरू/गाउँपालिका अध्यक्ष | १४६ / ७५३ |
| सभा सदस्य | ६,०३० / ३५,०११ |
| निर्वाचन चिह्न | |
| राजनीतिक दलको झन्डा | |
| वेबसाइट | |
| ncp | |
| नेपालमा साम्यवाद |
|---|
नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी नेपालको एक कम्युनिस्ट पार्टी हो। यस पार्टीको एकता घोषणा १९ कात्तिक २०८२ मा भएको थियो जसमा दस वामपन्थी दल र समूहहरूको विलयबाट पार्टी गठनको घोषणा गरेको थियो।[१][२] विलयमा नेकपा (माओवादी केन्द्र), नेकपा (एकीकृत समाजवादी), जनसमाजवादी पार्टी, नेपाल समाजवादी पार्टी, विप्लव विभाजित नेकपा, नेकपा समाजवादी, नेकपा (माओवादी समाजवादी), नेकपा (सम्यवादी), र गोपाल किराँतीको नेतृत्वमा रहेको देशभक्त समाजवादी मोर्चा समावेश छन्।[३] एक महिनाको वार्ता पछि पार्टी एकीकरण समन्वय समितिले एकीकरण पूरा गरेको थियो।[४] दुई प्रमुख पूर्ववर्ती दलहरू पछि विघटन भएका थिए, जसले नयाँ संयुक्त पार्टीको लागि बाटो खुलाएको थियो। पार्टीले पाँच कुने तारालाई आफ्नो चुनावी चिन्हको रूपमा अपनाएको थियो।
स्थापनाकालदेखि नै, यस पार्टीको प्रमुख घटक नेकपा (माओवादी केन्द्र) राष्ट्रिय सभामा सबैभन्दा ठुलो राजनीतिक दल र बागमती, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका प्रादेशिक सभाहरूमा सबैभन्दा ठुलो कम्युनिस्ट दल हो।[५] नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल संयोजकको रूपमा र माधवकुमार नेपालले पार्टीको सह संयोजकको बनेका थिए भने पूर्व प्रधानमन्त्री झलनाथ खनाल तेस्रो वरीयतामा छन्।[२]
पृष्ठभूमि
[सम्पादन गर्नुहोस्]नेकपा (माओवादी केन्द्र)ले २०८० मा फुटेका साम्यवादी समूहहरूलाई एकताबद्ध गर्न कार्यदल गठन गरेको थियो र फुटेका समूहहरूलाई पार्टीमा फिर्ता ल्याउन नेपाल समाजवादी पार्टी र कम्युनिस्ट पार्टी नेपालसँग औपचारिक र अनौपचारिक वार्ता सुरु गरेको थियो।[६][७][८] [९]
नेकपा (एमाले)सँगको विभाजन भएपछि गठन भएको नेकपा (एकीकृत समाजवादी)ले ३० साउन २०८२ मा नेकपा (एमाले)बाट अलग भएको वामदेव गौतम नेतृत्वको अर्को समूह नेकपा (एकता राष्ट्रिय अभियान)लाई पार्टीमा भित्र्याएको थियो।[१०] पार्टीले नेकपा (माओवादी केन्द्र)सँग पनि वार्ता गरेको थियो तर दुई दलहरू बीचको एकीकरण प्रयास असफल भएको थियो।[११]
समाजवादी मोर्चा देशमा समाजवादी आन्दोलनलाई सुदृढ पार्ने लक्ष्यका साथ ४ असार २०८० मा नेकपा (माओवादी केन्द्र), जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल, नेकपा (एकीकृत समाजवादी), कम्युनिस्ट पार्टी नेपालद्वारा गठित राजनीतिक गठबन्धन थियो।[१२] २०८१ असार ३१ मा नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा नदिएसम्म मोर्चा धेरै हदसम्म निष्क्रिय रहेको थियो।[१३] महिन्द्र राय यादवको नेतृत्वमा रहेको नेपाल समाजवादी पार्टीको एक गुट मोर्चामा सामेल हुँदा जनता समाजवादी पार्टी, नेपालले मोर्चा छोडेको थियो।
जेनजी आन्दोलन पछि, नेकपा (माओवादी केन्द्र)ले देश भित्र बृहत् वामपन्थी एकताको आह्वानलाई तीव्र बनाएको थियो र महाधिवेशन आयोजना गर्न यसको केन्द्रीय समितिलाई विघटन गरेको थियो।[१४] कात्तिक २०८२ मा, नेकपा (एकीकृत समाजवादी) को केन्द्रीय समितिले औपचारिक रूपमा बहुमतका साथ एकीकरण प्रस्तावलाई अनुमोदन गरेको थियो र नेकपा (माओवादी केन्द्र)को सचिवालयले पनि एकीकरणलाई अगाडि बढाउने निर्णय गरेको थियो। निर्णय पछि दुई दलहरू, नेपाल समाजवादी पार्टी, नेकपा (समाजवादी), जन समाजवादी पार्टी, नेकपा (माओवादी–समाजवादी), नेकपा (सम्यवादी) र कम्युनिस्ट पार्टी नेपालको एक गुटले आफ्ना दलहरूलाई एकताबद्ध गर्न सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए। एकीकरणको निर्णयको नेकपा (एकीकृत समाजवादी) नेतृत्वको महासचिव घनश्याम भुसालको नेतृत्वमा रहेको एउटा समूहले विरोध गरेको थियो जसले पार्टी पुनर्गठन गर्ने निर्णय गरेको थियो[१५] र नेकपा (माओवादी केन्द्र)का जनार्दन शर्मा र राम कार्कीले प्रगतिशील अभियान नेपाल गठन गरेका गर्दै माओवादी पार्टी छाडेका थिए।[१६][१७]
एकीकरण औपचारिक रूपमा १९ कात्तिक २०८२ मा सम्पन्न भएको थियो, जसमा एकीकृत पार्टीको नाम नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी राखिएको थियो जसमा पुष्पकमल दाहालले पार्टीको संयोजकको र माधवकुमार नेपाल सह-संयोजक तोकिएका थिए।[१८]
विचारधारा
[सम्पादन गर्नुहोस्]मूल विलय सम्झौताको एक भागको रूपमा, पार्टीको विचारधारामा मार्क्सवाद लेनिनवाद र नेपालमा बहुदलीय प्रणालीको समर्थन समावेश थियो।[१९]
सङ्घीय संसद
[सम्पादन गर्नुहोस्]| निर्वाचनहरू | प्रतिनिधि सभा | राष्ट्रिय सभा | सरकार | दलको नेता |
|---|---|---|---|---|
| २०७९ | ४२ / २७५ |
२६ / ५९ |
प्रतिपक्ष | पुष्पकमल दाहाल |
प्रदेश सभामा अपस्थिति
[सम्पादन गर्नुहोस्]| प्रदेश | सिट | आकार |
|---|---|---|
| कोशी | १७ / ९३ |
तेस्रो ठुलो |
| मधेश | १६ / १०७ |
चौथो ठुलो |
| बागमती | २८ / ११० |
दोस्रो ठुलो |
| गण्डकी | ८ / ६० |
तेस्रो ठुलो |
| लुम्बिनी | १० / ८७ |
तेस्रो ठुलो |
| कर्णाली | १४ / ४० |
दोस्रो ठुलो |
| सुदूरपश्चिम | १५ / ५३ |
दोस्रो ठुलो |
नेतृत्व
[सम्पादन गर्नुहोस्]संयोजक
[सम्पादन गर्नुहोस्]सह-संयोजक
[सम्पादन गर्नुहोस्]यो पनि हेर्नुहोस्
[सम्पादन गर्नुहोस्]सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]- ↑ "नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी घोषणा : संयोजक प्रचण्ड, सहसंयोजक माधव", अनलाइन खबर (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- 1 2 "नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीमा झलनाथ खनाललाई तेस्रो वरीयता", अनलाइन खबर (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "१० वाम दल मिलेर ‘नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी’ घोषणा, संयोजकमा दाहाल, सहसंयोजक नेपाल", कान्तिपुर (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "माओवादी केन्द्रद्वारा नयाँ पार्टीको नाम नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी राख्ने निर्णय अनुमोदन", दैनिक नेपाल (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "राष्ट्रिय सभामा माओवादी बन्यो सबैभन्दा ठूलो पार्टी", अनलाइन खबर (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "Maoist Center forms 5-member task force for broader left unity", नेपाल खरब (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "Out of power, Maoist leader Dahal seeks broader unity to build strength", काठमाडौँ पोस्ट (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "Maoist Center, Nepal Socialist Party to speed up unification process", नेपाल खबर (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "Prabhakar and Biplav discuss advancing Communist movement", रातोपाटी (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "वामदेव एकीकृत समाजवादीमा एकताबद्ध हुँदा दुवै पक्षलाई के फाइदा ?", कान्तिपुर (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "माओवादी र नेकपा एसबीच एकीकरणको टुंगो, नीति र नेतृत्वबारे यस्तो छ सहमति", नेपाल प्रेस (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "चार पार्टीको समाजवादी मोर्चा घोषणा", हिमाल खबर (नेपालीमा), ४ असार २०८०, अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९। अभिलेखिकरण २०२५-०३-३० वेब्याक मेसिन
- ↑ "५४ सीटसहितको समाजवादी मोर्चा घोषणामा 'वाम एकता'को चर्चा", बीबीसी नेपाली (नेपालीमा), ४ असार २०८०, अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "१० कम्युनिस्ट घटकको एकीकरणमा जेन जीको चर्चा", बीबीसी नेपाली (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "पदको बार्गेनिङ गरेर हामीले एकता प्रक्रियामा असहमति जनाएका होइनौँ : घनश्याम भुसाल", नेपाल प्रेस (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "जनार्दन शर्माले छाडे माओवादी केन्द्र, घोषणा गरे प्रगतिशील अभियान नेपाल", सेतोपाटी (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "देशको नेतृत्वमा युवा ल्याउनेगरी अभियान चलाउँछौं: जनार्दन शर्मा", अनलाइन खबर (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी : प्रचण्डको अर्को प्रयोग", अनलाइन खबर (नेपालीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।
- ↑ "Nepali Communist Party adopts nine-point agreement", खबरहब (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०८२ कात्तिक १९।