खस ब्राह्मण
(पहाडे बाहुनबाट अनुप्रेषित)
| जम्मा जनसङ्ख्या | |
|---|---|
| ३५ लाख अनुमानित | |
| उल्लेखीय जनसङ्ख्या भएका क्षेत्रहरू | |
 नेपाल | नेपालके जनसङ्ख्या १२% (३२ लाख)[१][२] |
| भाषाहरू | |
| नेपाली भाषा[२] | |
| धर्महरू | |
| हिन्दु धर्म[२] र मष्टो पुजा | |
| सम्बन्धित जातीय समूह | |
| खस, क्षेत्री, ठकुरी | |
पहाडे बाहुन वा आर्य बाहुन नेपालको पहाडी खस आर्य समुदायको ब्राह्मण जाती हो। [१]
यो नेपालको दोस्रो सर्वाधिक जनसङ्ख्या भएको समुदाय हो। नेपाली साहित्यमा यस जातिको जोडदार योगदान छ। नेपाली राजनीतिमा यस जातिको योगदान छ। यिनीहरूमा उपाध्याय बाहुन र जैशी बाहुन छन् । त्यस्तै कुमाइँ बाहुन र पूर्वीया बाहुन छन् ।
बाहुन जातिको थर वा पारिवारिक नाम
[सम्पादन गर्नुहोस्]- A अ – Acharya (आचार्य), Adhikari (अधिकारी), Arjel (अर्जेल)/Arjyal (अर्ज्याल)/Aryal (अर्याल), Awasthi (अवस्थी)
- Ā आ – Atreya (आत्रेय),
- B ब – Badal (बडाल), (Badu) बडु Banskota (बास्कोटा), Baral (बराल), Bastakoti, (बस्ताकोटी), Barakoti (बारकोटी), Bastola (बास्तोला), Basyal/Bashyal/Basel (बस्याल/ बश्याल/ बसेल)
- Bh भ – Bhandari (भण्डारी), Bhatta (भट्ट), Bhattarai (भट्टराई), Bhetuwal (भेटुवाल), Bhurtel (भुर्तेल), Bhusal (भुसाल / भुषाल)
- Ch च – Chalise (चालिसे), Chapagain (चापगाईँ), Chataut (चटौत), Chaulagain (चौलागाई)/चाम्लागांइ, Chiluwal (चिलुवाल)
- D द – Dahal (दाहाल), Duwadi (दुवाडी), Dawadi (दवाडी), Devkota (देवकोटा), Dulal (दुलाल)
- D ड – Dallakoti (डल्लाकोटी), Dumre (डुम्रे)
- Dh ढ – Dhakal (ढकाल), Dhungel (ढुङ्गेल), Dhital (धिताल)
- Dh ध – Dharel (धरेल)
- G ग – Gajurel (गजुरेल), Gaudel (गौडेल), Gautam (गौतम), Gotame (गोतामे), Guragain/Gurangain (गुरागाईँ), Gyanwali (ज्ञवाली), Gaire (गैरे), Gauli (गौली)
- Gh घ – Ghimire (घिमिरे)
- H ह – Humagain (हुमगाईँ)
- J ज – Jaisi(जैसी), Joshi (जोशी)
- K क – Kafle (कफ्ले/काफ्ले), Kalakheti (कलाखेती), Kattel(कट्टेल), Kandel (कंडेल)/Kadel (कडेल), Koirala (कोइराला), Kuikel (कुईकेल)
- Kh ख – Khakurel (खकुरेल), Khanal (खनाल), Khaniya (खनिया), Kharel (खरेल), Khatiwada (खतिवडा)
- L – Lamsal(लम्साल), Lamichhane(लामिछाने), Lekhak (लेखक), Lohani (लोहनी)
- M म – Mainali (मैनाली), Maratha (मराठा), Mishra (मिश्र)
- N – Nepal (नेपाल), Neupane (नेउपाने/न्यौपाने), Niraula (निरौला), Nyaupane (न्यौपाने)
- O ओ – Ojha (ओझा), Oli (ओली/वली)
- P प – Prasai(n) (प्रसाईं), Parajuli(पराजुली), Pageni (पंगेनी/पङ्गेनी), Pandey (पाँडे/पाण्डे), Pandit (पण्डित), Pant (पन्त), Pathak (पाठक), Pokhrel ([[पोख्रेल]]), /Pokharel (पोखरेल), Paudyal (पौड्याल)/Poudyal/Paudel (पौडेल), Pudasiani (पुडासैनी), Pyakurel (प्याकुरेल), Panthi (पन्थी)
- Ph फ – Phuyal (फुयाल)
- R र – Rajopadhyaya (राजोपाध्याय), Regmi (रेग्मी), Rijal (रिजाल), Rimal (रिमाल), Rishal (रिशाल)
- Sh श – Sharma (शर्मा), Shivakoti (शिवाकोटी), Shukla (शुक्ल)
- S स – Sangraula (संग्रौला), Sapkota (सापकोटा), Satyal (सत्याल), Sedhain (सेढाई), Sigdel (सिग्देल), Simkhada (सिम्खडा), Subedi (सुवेदी),
- T त – Timsina(तिम्सिना)/Timilsina (तिमल्सेना/तिमील्सिना), Tiwari (तिवारी), Tripathi (त्रिपाठी)
- Th थ – Thapaliya (थपलिया)
- W व – Wagle (वाग्ले)Wosti(वोस्ती)
- U उ – Upadhyaya (उपाध्याय), Upreti/Uprety (उप्रेती)[३]
उल्लेखनीय व्यक्तित्व
[सम्पादन गर्नुहोस्]खस बाहुन(ब्राह्मण)
- योगमाया न्यौपाने
- अनुराधा कोइराला
- रंगनाथ पौडेल
- विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला
- टङ्कप्रसाद आचार्य
- भानुभक्त आचार्य
- लेखनाथ पौडेल
- लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा
- माधवप्रसाद घिमिरे
- भीमनिधि तिवारी
- कृष्णप्रसाद भट्टराई
- रामकृष्ण ढकाल
- मनिषा कोइराला
- हरिवंश आचार्य
- प्रदीप पौडेल
- निखिल उप्रेती
- तीर्थराज खनिया
- सुगम पोखरेल
- नविन के भट्टराई
- गिरिश खतिवडा
- यमबुद्ध
सन्दर्भ सामग्री
[सम्पादन गर्नुहोस्]- 1 2 {{Cite पाहाडी बाहुन १२वौ सताब्दी पछि नेपाल बसाइँ सरेको इतिहासकार हरु बताउँछन्। नेपाल का बाहुन हरुपनि पन्च गौड अन्तरगत नै पर्छन भने बाहुन का कुल देवता खास मा मष्ट हैनन तर खस जाति संग बसोबास संगै मष्ट देवता लाइ पनि मान्ने गरेको पाईन्छ।web|url=http://www.karma99.com/2014/10/bahun-people.html?m=1|title=बाहुन: एक परिचय|accessdate=2017-03-10}}
- 1 2 3 https://joshuaproject.net/people_groups/16521/NP
- ↑ सुवेदी, शिखरनाथ, थरगोत्र प्रवरावली