पित्ताशय-उच्छेदन

नेपाली विकिपीडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्



ढाँचा:Google Nepalitranslation

लैप्रोस्कोप को माध्यम ले देखिएको लैप्रोस्कोपिक पित्ताशय-उच्छेदन
लैप्रोस्कोपिक पित्ताशय-उच्छेदन को समयमा गरिएको एक्स-रे

पित्ताशय-उच्छेदन (Cholecystectomy) (उच्चारण/ˌkɒləsɪsˈtɛktəmi/, बहुवचन: cholecystectomies) पित्ताशय हटाउदा खेरी को शल्य-चिकित्सा हो। यो लाक्षणिक पित्त-पथरिहरु को उपचार को सबै भन्दा साधारण विधि हो। शल्य-चिकित्सा विकल्पहरुमा शामिल छन् अंतर-उदर दर्शन (लैप्रोस्कोपिक) पित्ताशय-उच्छेदन नामक मानक प्रक्रिया, र खुला पित्ताशय-उच्छेदन (ओपन कोलेसिस्टेक्टोमी) नामक पुरानो अधिक आक्रामक प्रक्रिया।

ओपन सर्जरी[सम्पादन गर्ने]

एक परम्परागत खुला पित्ताशय-उच्छेदन एक ठूलो उदरीय शल्य-चिकित्सा हो जसमा सर्जन एक ५-७ इंच को चीरा को माध्यम ले पित्ताशयलाई हटाइन्छ। साधारण तरिका मा रोगी रात भर अस्पताल मा रहन्छ र उ ठीक होने भएपछि सप्ता पछि घर मा लान सक्छन्।

लैप्रोस्कोपिक सर्जरी[सम्पादन गर्ने]

अंतर-उदर दर्शन पित्ताशय-उच्छेदन ले अब पित्त-पथरिहरु को उपचार र पित्ताशय को फुलाव को लागि उपचार को पहिलो पसंद को रूप मा खुला पित्ताशय-उच्छेदन को प्रतिस्थापित गरेको छ, जब सम्म कि अंतर-उदर दर्शन दृष्टिकोण मा परहेज न हो. कहिले काँही , एक अंतर-उदर दर्शन पित्ताशय उच्छेदन को प्रविधी कारणहरु ले या सुरक्षा को दृष्टि ले खुला पित्ताशय-उच्छेदन मा बदल दिइन्छ।

चित्र:Cholecyctectomy surgery.jpg
एक अमेरिकी नौसेना को सामान्य सर्जन र एक औपरेटिंग कक्ष को नर्स लैप्रोस्कोपिक पित्ताशय-उच्छेदन सर्जरी गर्दा खेरी उचित प्रक्रियाहरुमा चर्चा गर्दै.

अंतर-उदरदर्शन पित्ताशय-उच्छेदन मा लगभग ५-१० मि.मी. व्यास वाला साना बेलनाकार नलिहरु को जरिए शल्य-चिकित्सा उपकरणहरु र भिडियो कैमरा को उदरीय गुहा मा राख्न हेतु, उदर को भित्र शल्य-चिकित्सक संद्वारहरु को सन्निवेश को लागि धेरै साना चीरा को आवश्यकता हुन्छ। कैमरा शल्यक क्षेत्रलाई प्रदीप्त गर्दछ र शरीर को भित्र तिर एक भिडियो मनिटर को आवर्धित छवि पठाइन्छ, जसबाट सर्जन को अंगहरु र ऊतकहरुलाई निकट को दृश्य दिखाई दिइन्छ। सर्जन मनिटरलाई हेर्छ र शल्य-चिकित्सा संद्वारहरुलाई माध्यम ले शल्य-चिकित्सा उपकरणहरु बाट काम लिदै अपरेशन गर्दछ।

अपरेशन शुरू गर्न को लागि, रोगीलाई संज्ञाहरण गरिन्छ र उसलाई औपरेटिंग टेबल मा निष्क्रिय स्थिति मा राखिन्छ। नाइटो मा एक सानो चीरा बनाउन को लागि एक स्कैलपेल को प्रयोग गरिन्छ। या त एक वेरेस सुई या हैसन प्रविधी को उपयोग द्धारा उदर गुहा मा प्रवेश गराइन्छ। सर्जन काम को लागि ठाँउ बनाउने हेतु उदरीय गुहा को कार्बन डाइऔक्साइड ले फुलाउँछ। कैमरे को नाभि-संद्वार को माध्यम ले भित्र राख्छ र उदर गुहा को निरीक्षण गरिन्छ। अतिरिक्त संद्वारहरुलाई अधिजठर, मध्य-जत्रुकीय, र अग्रवर्ती कक्षीय स्थितिहरु मा करङहरु को तल राख्छ। पित्ताशय बुध्नलाई चिनारी गरिन्छ, कसेर पकडा जान्छ र राम्रो तरिका से खींच लिया जान्छ। दोस्रो पकड संग, कैलोट त्रिकोण (यकृत को अधोवर्ती सीमा, पुटीय वाहिनी, र सामान्य यकृत-नली द्धारा बद्ध क्षेत्र) को अनावृत गर्न र खोलने को लागि पित्ताशय कीप को पार्श्विक रूप ले तानिन्छ। उदरावरणलाई हटाउन र अधःशायी संरचनाहरुलाई हेर्न को लागि त्रिकोणलाई विस्तारै विच्छेदित गरिन्छ। पुटीय वाहिनी र पुटीय धमनी को चिनारी गरिन्छ, साना टाइटेनियम क्लिपों संग नियन्त्रित गरिन्छ र काटिइन्छ। इसपछि पित्ताशय को यकृत संस्तर भन्दा टाढा विच्छेदित गरिन्छ र कुनै एक संद्वार को माध्यम ले हटाइन्छ। यस प्रकार को शल्य-चिकित्सा मा अतिसावधान शल्य कौशल को आवश्यकता हुन्छ, तर सीधा मामला एक घन्टा मा निपटाए जान सकिन्छं।

हालै मा, यो प्रक्रिया रोगी को नाइटो मा एक चिरा को माध्यम ले गर्न थालिएको छ। यो उन्नत प्रविधी लेप्रोइन्डोस्कोपिक सिंगल साइट सर्जरी या "LESS" भन्ने गरिन्छ।

प्रक्रियात्मक जोखिम र जटिलताएं[सम्पादन गर्ने]

अंतर-उदर दर्शन पित्ताशय-उच्छेदन मा उदरीय मांसपेशियों को काटन को आवश्यकता हुन्न, जसको परिणामस्वरूप कम दुखाइ, जोड से रोगहरण, उन्नत कस्मेटिक परिणाम र संक्रमण तथा आसंजन जस्तो कम जटिलताहरु पेश आउँछं। अधिकांश रोगिहरुलाई सर्जरी को दिन नै या अर्को दिन अस्पताल से रिहा गरिन सक्छ, र अधिकांश रोगी एक सप्ताह को भित्र कुनै पनि प्रकार को व्यवसाय मा दुबारा लौट सकते छन्।

एक असामान्य तर संभावित गंभीर जटिलता छ पित्ताशय र यकृत को जोडन वाला सामान्य पित्त नली को चोट. एक चोटिल पित्त नली पित्त को रिसाव गर्न सक्छ र दर्दनाक र संभवतः खतरनाक संक्रमण पैदा गर्न सक्छ। सामान्य पित्त नली को पुगन वाला मामूली चोट को धेरै मामलाहरुलाई बिना शल्य-चिकित्सा को प्रबंधित गरिन सक्छ। तथापि, पित्त नली को प्रमुख चोट, एक धेरै नै गंभीर समस्या हो र यसको लागि सुधारात्मक सर्जरी को आवश्यकता हुन सक्छ। यो सर्जरी को अनुभवी पित्तज सर्जन द्धारा क्रियान्वित होनी चाहिए.[१]

उदरीय आवरण आसंजन, कोथग्रस्त पित्ताशय, र दृष्टि को धुंधला गर्न वाला अन्य समस्याहरु मा लगभग ५% लेप्रोस्कोपिक सर्जरियहरुको समयमा उजागर हुन्छं, जुन सर्जनहरुलाई पित्ताशय को सुरक्षित उच्छेदन को लागि मानक पित्ताशय-उच्छेदन को अपनान को लागि मजबूर गर्छं। जाहिर छ, आसंजन र विगलन, काफी गंभीर हुन सक्छ, तर खुली सर्जरी मा परिवर्तन ले तात्पर्य जटिलता छैन।

सितंबर १९९२ मा राष्ट्रीय स्वास्थ्य संस्थान द्धारा आयोजित एक साधारण सहमति विकास सम्मेलन पैनल ले पित्ताशय हटान को लागि एक सुरक्षित र प्रभावी शल्य-चिकित्सा उपचार को रूप मा लैप्रोस्कोपिक पित्ताशय-उच्छेदन को पुष्टि गर्‍यो, जसलाई पारंपरिक ओपन सर्जरी को समकक्ष प्रभावी मानाइयो. तथापि, पैनल ले नोट गरे कि लैप्रोस्कोपिक पित्ताशय-उच्छेदन केवल अनुभवी सर्जनों द्धारा र केवल पित्त-पथरियहरुलाई लक्षण वाला विरामीहरु मा क्रियान्वित होनी चाहिए.

यसको वाहेक, पैनल ले नोट गरे कि लैप्रोस्कोपिक पित्ताशय-उच्छेदन प्रक्रिया उसलाई निष्पादित गर्न वाला सर्जन को प्रशिक्षण, अनुभव, कौशल र अनुमान से काफी प्रभावित हुन्छ। यसैले, पैनल ले सिफारिश को कि लेप्रोस्कोपिक सर्जरी मा प्रशिक्षण र प्रत्यायक मंजूर गर्न, योग्यता निर्धारण, र गुणवत्ता मा निगरानी को लागि सख्त दिशा निर्देश विकसित गरे जाएं. पैनल को अनुसार, पित्त-पथरियहरुलाई उपचार को लागि अनाक्रामक दृष्टिकोण विकसित गर्न को दिशा मा प्रयास जारी रहे, जुन न केवल वर्तमान पथरियहरुलाई खत्म करे, बल्कि उनको निर्माण या पुनरावृत्ति को पनि रोक सके.

पित्ताशय-उच्छेदन को एक साधारण जटिलता हो लुश्का वाहिनी नाम ले ज्ञात एक असामान्य पित्त वाहिनीलाई अनजाने मा चोट पुगन, जुन ३३% मान्छेहरु को मामला मा घटित हुन्छ। यो पित्ताशय निकालन सम्म गैर-समस्यात्मक छ, र एक सानो अधिवस्तिक वाहिनी को अपूर्णतः दहन हुन सक्छ या त्यो अप्रत्यक्ष रहन सक्छ, जुन अपरेशन पछि पित्त रिसाव मा तब्दील हुन सक्छ। विरामी मा सर्जरी पछि ५ देखि ७ दिन को भित्र पित्तज उदावरणशोथ विकसित हुन सक्छ, र एक अस्थायी पित्तीय स्टेंट को आवश्यकता हुन सक्छ। यो जरूरी छ कि चिकित्सक पित्तज उदावरणशोथ को संभावनालाई शीघ्र चिनारी गरुन् र अस्वस्थता-दरलाई कम गर्न को लागि HIDA स्कैन को माध्यम ले निदान को पुष्टि गरुन्। निदान पछि जति चाँडो हुन सक्छ आक्रामक पीडा प्रबंधन र एंटीबायोटिक चिकित्सा प्रारंभ गरिन पर्छ।

बायोप्सी[सम्पादन गर्ने]

पित्ताशयलाई निकाले पछि, उसलाई बायोप्सी को लागि पठाइन पर्छ (रोग परीक्षा) ताकि निदान को पुष्टि हुन सकोस र आकस्मिक क्यान्सर को ठेगाना लगाइयोसर। यदि क्यान्सर मौजूद छ, त अधिकांश मामलाहरुमा यकृत र लसीकापर्व को भाग को हटाउन को लागि फेरी अपरेशन को आवश्यकता हुन्छ। [२]

दीर्घावधिक पूर्वानुमान[सम्पादन गर्ने]

जनतालाई ५% देखि ४०% अल्पसंख्या मा पित्ताशय-उच्छेदनोत्तर सिंड्रोम या PCS नामक अवस्था विकसित हुन सक्छ।[३] लक्षणहरु मा जठरांत्रीय वेदना र माथि दाहरु उदर मा लगातार दुखाइ शामिल हुन सक्छ।

लगभग बीस प्रतिशत रोगिहरु मा चिरकालिक दस्त को विकास हुन्छ। कारण स्पष्ट छैन, तर पित्त प्रणाली को व्याकुलता शामिल मानीएको छ। ज्यादातर मामला हफ्ते भर मा ठीक हो जान्छन्, हुनत दुर्लभ मामलाहरुमा यो दशा धेरै वर्ष सम्म चलती रहन्छ। यसलाई दबाइहरु संग नियन्त्रित गरिन सक्छ। [४]

संदर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. कपूर वी.के. बाइल डक्ट इन्जुरी रिपेयर - व्हेन? व्हाट? हू! जर्नल अफ HBP सर्जरी 2007; 14: 476-9.
  2. कपूर वी.के. आकस्मिक पित्ताशय क्यान्सर. 'अमेरिकन जर्नल अफ गैस्ट्रोएन्टरोलजी' 2001; 96: 627-629.
  3. "Postcholecystectomy syndrome", WebMD 
  4. क्रोनिक डाइरिया: ए कन्सर्न आफ्टर गैलब्लैडर रिमूवल? - MayoClinic.com

बाह्य लिंक[सम्पादन गर्ने]