प्रयोगकर्ता वार्ता:तेज बोहरा
विषय थप्नुहोस्विकिपिडियामा स्वागत छ!
[सम्पादन गर्नुहोस्]
सुरुवात- पहिले विकिपिडियाको परिचय पृष्ठ पढ्नुहोस्।
- तपाईंले कसरी विकिपिडियामा योगदान गर्न सक्नुहुन्छ जान्नुहोस्।
- आफ्नो परिचय दिनको लागि तपाईंको प्रयोगकर्ता पृष्ठ बनाउनुहोला ताकि हामी तपाईंलाई अझ राम्रोसँग चिन्न सक्छौँ। (परिचय दिइरहनु आवश्यक नै भने छैन)
सुझावहरू- कृपया वार्तालाप पृष्ठमा चारवटा वक्र (
~~~~) प्रयोग गरि हस्ताक्षर गर्नुहोला। यसो गर्नाले वार्तालाप पृष्ठमा स्वत: तपाईंको नाम, वार्ता पृष्ठसूत्र र मिति थपिने छ। - यदि तपाईंलाई विकिपिडियामा केही समस्या परेको छ भने आफ्नो वार्तालाप पृष्ठमा
{{मद्दत}}राख्नु होला। हाम्रा प्रयोगकर्ताहरूले तपाईंको समस्याको समाधान बताउने छन्। - नयाँ पृष्ठहरू सम्पादन गर्दा वा सिर्जना गर्दा, सन्दर्भहरू थप्दा वा मेटाउँदा गल्ती गर्न डराउनु पर्दैन किनकि गल्ती जो कोहीबाट हुन् सक्छ।
स्वागतम्, हामी नेपाली विकिपिडियामा तपाईंको सम्पादनको लागि पर्खिरहेका छौं!
-- नेपाली विकिपिडिया स्वागत (कुरा गर्नुहोस्) २३:११, १४ मे २०२५ (नेपाली समय)
तेडि मस्टो गडसेरा डोटि नेपाल।
[सम्पादन गर्नुहोस्]"तेडि देवता" को अर्थ "तीन देव" वा "त्रिमुर्ति" हो, {ब्राहम,विष्णु,,शिव}
तेडी मस्टो गडसेरा डोटीको साइँलो देवता हुन ।
तेडीका धामी र भँराणे खडायत रहेका छन् । गडसेराबासिहरु र मुख्यतः खडायत परिवार १२ गाँई शाहीहरु, शाला गाउँका खड्यात, पुनेवाटी खडयत तेडी पूज्ने गर्दछन्।
तेडी देवता सच्याउँदा कश्यप गोत्रीय मुल निवासी बोहराको गादी र तल्लो चोखालको पोेटेलो (कपडाको एक धर्सौ) भएर मात्र सच्चिने गर्दछ।
तेडीका पूजारी मष्टोलाई कुलदेवता मान्ने चिउर्याल भाट/भट्ट बामनका भैयाद मानिने कश्यप गोत्रीय जोशी छन् ।
तेडी देवता र ताडकासुर(तारकासुर) देवता भनेका एकै हुन् । ताडकासुर, ताडकेश्वर, ताडेश्वर, तेड़ेश्वर भन्दै गर्दा यसको अपभारंम्सबाट तेडी नाम रहेको हो । यो मष्ट(मष्टो) देवता हो । शिव पुराणमा यसलाई ताडकासुर (तारकासुर ) भनिएको छ । डोटेली समाजमा तेडी भनियो । यो सत्यता हुँदा हुँदै पनि यसको बिषयमा विभिन्न ब्याख्या गर्ने गरेको पनि पाईन्छ ।
डोटी रैकाराजा (जुम्लाको रैका मल्ल राजा ) का कुलदेवता तेडी र निमाउने को स्थापना डोटी गडसेरामा नागीमल्ल राजाका वंशजले गरेको भनाइ पाईन्छ । गडसेराबासिको पुर्खाहरुको अर्ति अनुसार केइ फरक बताईएको पाईन्छ। तेडी देवता (तेडि थान) लाई पूजा आराधानाकालागि त्यस भेगमा जमिन गुठि दिएकाछन् । डोटी राजा रुद्रशाहीका पालामा वि.स.१६८७–९४ देखिका अभिलेखमा तेडी देवताको उल्लेख पाईएको छ ।
प्रा.डा.सूर्यमणि अधिकारी बाइसेराज्यको इतिहास पृष्ठ ३११ मा डोटेली राजाहरुका कुलदेवता तेडी देवता भन्ने मष्टो थिए । डोटेली परम्परामा तेडी देवताको ठूलो स्थान छ । डोटी रैका राजाका मष्टो कुलदेवता मध्य र पूर्वी नेपालमा कूलदेवतालाई वराहमष्टो भन्ने चलन छ । वास्तवमा मष्टो र वराहको कुनै सम्बन्ध छैन । वाह्र (१२) भाइ मष्टो भन्दा भन्दै वराहमष्टो भन्न थालेको वुझिन्छ भनेर डा.सूर्यमणी अधिकारीले पनि बाईसे राज्यको इतिहासको पेज न.२८७ मा मष्टो जहाँ बस्यो त्यहाँ स्थानका नामबाट मष्टाको नाम रहन गयो । कर्णाली क्षेत्रमा रहेका १२ भाइ मष्टा क्र.स मष्टाका नामहरु प्रमूख स्थानहरु ज्येष्ठानुक्रम मष्टो देवता :-
१ ढँडार मस्टो बझाङ्ग भातेखोला जेठो
२ खापर÷खापरे मस्टो खप्तड माइलो
३ तेडी मस्टो गडसेरा डोटी साइँलो
४ कवा मष्टो अछाम कवालेख राइँलो
५ कालासिल्ला मस्टो अछाम विनायक ठाइँलो
६ रुमाल मस्टो कालिकोट खिड्किसैन काइँलो
७ वुडु मस्टो जुम्ला अन्तरे
८ थार्प मस्टो जुम्ला र मुगु जन्तरे
९ गुरो मस्टो हुम्ला र मुगु मन्तरे
१० दाह््रे (दाढे) मस्टो जुम्ला,मुगु र जाजरकोट पानी मन्तरे
११ दुधे मस्टो जुम्ला, मुगु र जाजरकोट लखन्तरे
१२ बाबिर मस्टो जुम्ला कान्छो
मष्टा देबताका १५ बहिनीहरु निम्नानुआर छन्:
१)दुर्गा २)सुर्मा ३ जालपा ४ लखपा ५ भैरव ६ कालिका ७ मालिका ८ लक्ष्मी ९ गंगा
१० सरस्वती
११ नमर्दा १२ कावेरी १३ मण्डली १४शैलेश्वरी १५ निङ्लासैनी।
मालिका पूजिए पछि मात्र तेडी र निमाउने अन्तरगतका देवताहरु पूजिन्छन् । यो स्थान तेलेको लेकदेखि दक्षिण पश्चिममा रहेको छ । तेडीको “अनामजेलीभराँड” लाई भँराडे र पूजारी मात्र गएर पूज्ने गर्दछन् । तेडी १२ गाँई शाहीहरु आएपछि पूजिन्छ । यो रैका शाहीको कुलदेवता हो । गडसेरामा रहेको तेडीको माडौ रैका शाहीका पूर्वजले तामाले छाएका हुन, त्यहाँ तामाको गजुर छ। रैका शाही खान्दानका शंकर शाही डोटी जिल्ला सभापती भएको समयमा वजेट छुट्ट्याएर तामाको गजुर बनाएका हुन् । तेडीको पाईतलो गडसेरा हो । नाभी दिपायल हो, भने तेडीको शिर गीरचौका हो । गीरचौकामा तेडी पूज्दा गडसेराको तेडी पूज्ने पूजारीको खोजी हुन्छ । शाला गाउँका खड्यात, पुनेवाटी खडयत र शाहीहरु तेडी पूज्ने गर्दछन् । यस तेडीका धामी र भँराणेहरु पनि खड्यात थरका क्षेत्रीहरु छन् । तेडी दूधधारी देवता हुन् ।
तेडी देवताका करिया १२ गाँइ रैका शाही र खडायत हुन् । खडायत भनेका लगाएको काम गर्ने वाला हुन् । गडसेरामा भएका सबै थरका ब्राह्मण, चोखाल, रावल, पातली थरका क्षेत्रीहरु गैरिलेकको मालिकामा समावेस हुन्छन् । तेडी पूज्ने स्थान गैरीलेकको मालिकामा छ । चोखालको पनि तेडी पूज्ने स्थान अलग छ । तेडी देवता सच्याउँदा कश्यप गोत्रीय मुल निवासी बोहराको गादी र तल्लो चोखालको पोेटेलो (कपडाको एक धर्सौ) भएर मात्र सच्चिने गर्दछ । तेडीका अन्य पनि करिया छन् । तेडीको देव कचहरीमा निर्णय हुन्,नसकेको कुराको निर्णय भुलखेतका भारद्वाज गोत्रीय भट्टले भनेको र सामुहिक पन्चहरुका कुरा निर्णायक हुन्छन। भारद्वाज गोत्रीय भट्टलाई तेडीको जेठो टीको तिलक वनाउनुभन्दा पहिले सुरुवाबाट लगाई दिने गर्दछन् ।
तेडीका धामी र भँराणे खडायत छन् । तेडीका पूजारी मष्टोलाई कुलदेवता मान्ने चिउर्याल भाट/भट्ट बामनका भैयाद मानिने कश्यप गोत्रीय जोशी छन् ।
पहिलेका दिनमा दानसिह खडयतका दुई भाइ थिए । ती दुई भाइमा एक जना धामी र एक जना भँराणे भए कालान्तरमा यी दुई जनामा आपसमा झगडा हुन् गयो । प्रसादे खडयतको छोरी मरी त्यो लास तेडीको सिहासनमा राखि दियो । धामीपट्टीको मानिने प्रसादेको अपुताली भयो । तेडी देवताको खुट्टा “गडसेरा”, नाभी “दिपायल” र शरीर सेती नदीदेखि उत्तर दिपायलबाट एक दिनको पैदल बाटोमा रहेको स्थान “गिरीचौका” लाई मानिन्छ तेडी पुजन विधि — भारद्वाज गोत्रीय भट्ट ब्राह्मणले वेद पढी दिने, अत्रि गोत्रका ओझाले कर्मकाण्ड गर्ने र कश्यप गोत्रीय जोशीले पूजन गर्ने गर्दछन् । यस देवताको बयाँल हुन्छ। भातेखोलाका जोशी र सुवेडाका कुशाभट्टका सन्तानले यस देवताको पूजा गरेको भन्ने छ । यस मानेमा गडसेराको भातेखोला, निमाउने देवता र ढँडारमष्टोको सम्बन्ध कुनै न कुनै रूपमा एउटै छ ।
श्रावण शुक्ल पुर्णीमामा मालिका पूजे पछि मात्र तेडी देवता पूजिन्छ । तेडी देवताको स्थापना रहेको स्थान भन्दा माथि गडसेरा धामी गाउँदेखि माथि रहेको डाँडालाई गैरीलेक भनिन्छ। यसै डाँडाको टुप्पामा मालिकाको स्थापना रहेको छ । रैकाराजा मल्लबाट शाही भएपछि तेडी पुजिने तिथि मितिमा पनि हेरफेर गरेर वर्षमा तेडी देवता चार पटक पूजिन थालेका हुन् ।
१— वैशाष शुल्क अष्टमी तिथि,
२— भाद्र शुक्ल अष्टमी तिथि, (यो तिथि कहिले काँही श्रावणमा पनि पर्दछ)
३— कार्तिक शुक्ल अष्टमी तिथि
४— माघ शुक्ल अष्टमी तिथि गरी चार पटक पूजिन्छ । त्यो भन्दा पहिले तेडी दुई पटक पूजिन्थ्यो । हाल पनि वैशाख शुक्ल अष्टमी र श्रावण मालिका पूजिएपछि गरी दुई पटकनै पूजिन्छ ।
तेडीसँगैका देवताहरु
मसानी,किमकडे,पँरणे,बेताल,निराल,निमौने,डुडोमसानी, रातोढुङ्गो,दुर्गा, बूढो तेडि,
ब्राहम: ब्रह्माण्ड वा ब्रह्माण्ड जसले ब्रह्माण्ड वा ब्रह्माण्ड सिर्जना गर्दछ।
विष्णु: ब्रह्माण्डको पलाथर र संरक्षक देवता।
शिव: ब्रह्माण्डको विनाशकारी ईश्वरत्व, जसले ब्रह्माण्डलाई विनाशको लागि बाटो प्रस्ट पार्छ।
त्रिमुर्ती :यी तीन देवताहरू सँगै त्रिमुर्ती
वा त्रिदेब भनिन्छ, जुन हिन्दूवादमा सर्वोच्च शक्तिको प्रतीक हो।
Supernatural #divinepower The Hindu Spiritual Inspiration
https://www.facebook.com/share/r/1EJkEeTpAT/ तेज बोहरा (कुरा गर्नुहोस्) २३:२६, १४ मे २०२५ (नेपाली समय)