बडो जाति
बारा[१] | |
|---|---|
 परम्परागत पोशाकमा बडो बैसागु नृत्य | |
| जम्मा जनसङ्ख्या | |
| १४ लाद ५४ हजार [२] (सन् २०११) | |
| उल्लेखीय जनसङ्ख्या भएका क्षेत्रहरू | |
| असम, मेघालय | १४ लाख १० हजार[३] (सन् २०११) |
| भाषाहरू | |
| बडो | |
| धर्महरू | |
बाथौ, हिन्दु, इसाई •  इस्लाम[४] | |
| सम्बन्धित जातीय समूह | |
| अन्य बडो–कचारी जाति | |
बडो जाति भारतको असम राज्यमा बसोबास गर्ने भोट बर्मेली जातीय भाषिक समूह हो। तिनीहरू जातीय भाषिक समूहहरूको बृहत्तर बडो-कचारी परिवारको एक अंश हुन् र उत्तरपूर्वी भारतमा फैलिएका छन्। तिनीहरू मुख्यतया असमको बडोल्यान्ड क्षेत्रमा केन्द्रित छन्,[५] यद्यपि बडोहरू असम र मेघालयका अन्य सबै जिल्लाहरूमा बसोबास गर्दछन्।[६]
बडो जातिलाई संविधान (अनुसूचित जनजाति) आदेश, १९५०, मा "बडो" र "बडोकाचारी" दुवै अन्तर्गत सूचीबद्ध गरिएको थियो[७] र भारतको जनगणनाका कागजातहरूमा पनि यसै नामले चिनिन्थ्यो।[८] बडोहरूले बडो भाषा बोल्छन्, जुन भोट बर्मेली परिवारको बडो-गारो भाषा हो, जुन भारतको बाइस अनुसूचित भाषाहरू मध्ये एकको रूपमा मान्यता प्राप्त छ।[९] दुई तिहाइभन्दा बढी मानिसहरू द्विभाषी छन्, असमियालाई दोस्रो भाषाको रूपमा बोल्छन्।[१०] बडोर बडो-कचारी मानिसहरूका अन्य ज्ञात समूहहरू प्रागैतिहासिक बसोबास गर्नेहरू हुन् जसले कम्तिमा ३,००० वर्ष पहिले बसाइँ सरेको विश्वास गरिन्छ।[११] बडोहरू प्रायः बसोबास गर्ने किसानहरू हुन्।[१२]
बडो मानिसहरूलाई भारतीय संविधानको छैटौँ अनुसूचीमा मैदानी जनजातिको रूपमा मान्यता दिइएको छ। असमको एक स्वायत्त विभाजन बडोल्यान्ड क्षेत्रीय क्षेत्रमा उनीहरूलाई अल्पसङ्ख्यक मानिसहरूको रूपमा विशेष अधिकारहरू पनि दिइएको छ।[१३]
व्युत्पत्ति
[सम्पादन गर्नुहोस्]बडो समुदायको स्व-पदनाम वा स्वनाम हो।[१४] बडो बारा-फिसाबाट आएको हो, जसको अर्थ "बाराको छोरा" हो, र बारा भनेको "पुरुष" वा समूहको "पुरुष सदस्य" हो। ककबरक भाषामा, बोडोकको अर्थ मानिस हो र त्यसैले तार्किक रूपमा, बडो भाषामा पनि बडोको अर्थ मानिस हुन्छ।सामान्यतया, बडो-कचारी मानिसहरूले प्रयोग गर्ने भाषाहरूमा बडो शब्दको अर्थ मानिस हो।[१५][१६]
भाषा
[सम्पादन गर्नुहोस्]बडो भाषा चिनियाँ तिब्बती भाषा परिवारको सदस्य हो। यो चीन-तिब्बती परिवारको भोट-बर्मेली भाषा शाखाको बडो-गारो समूहसँग सम्बन्धित छ।[१७] यो असम राज्य र भारतको बडोल्यान्डको आधिकारिक भाषा हो यो भारतीय संविधानको आठौँ अनुसूचीमा सूचीबद्ध २२ वटा भाषाहरू मध्ये एक हो।[१८]
लोक परम्परा र पौराणिक कथा
[सम्पादन गर्नुहोस्]बडो जातिहरूको इतिहास लोक परम्पराबाट व्याख्या गर्न सकिन्छ। पद्म भूषण विजेता सुनीति कुमार चटर्जीका अनुसार, पौराणिक रूपमा, बडोहरू "विष्णु (बराह अवतार) र माता-धरती (बासुमती)का छोराका सन्तान" हुन् जसलाई महाकाव्य कालमा "किराट" भनिन्थ्यो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]- ↑ सन् १९२१ सम्मको जनगणनाले धेरै कचारीहरूले आदिवासी नाम त्यागेका र जाति र भाषाका आधारमा आफुलाई बारा भनेर वर्णन गरिरहेका प्रतिवेदन सार्वजनिक गरिएको थियो।(Sharma 2011:211)
- ↑ "Census report 2011", अन्तिम पहुँच ५ जनवरी २०२०। द्रष्टव्य: बडो भाषा बोल्ने मातृभाषीहरूको सङ्ख्या
- ↑ "C -16 C-16 Population By Mother Tongue - Assam", census.gov.in, अन्तिम पहुँच २३ अगस्ट २०२०। द्रष्टव्य: बडो भाषा बोल्ने मातृभाषीहरूको सङ्ख्या, जुन सम्भवतः जातीय बडो मानिसहरूको सङ्ख्याको कम अनुमान हो।
- ↑ "Concern over demand to revoke ST status of tribals converting to other religions - The Shillong Times", The Shillong Times (अङ्ग्रेजीमा), २०२३-०२-०६, मूलबाट २०२३-०३-१४-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२५-११-०१।
- ↑ (Dikshit 2013:376)
- ↑ "Meghalaya - Data Highlights: The Scheduled Tribes - Census of India 2001", censusindia.gov.in, भारतको रजिस्ट्रार जनरल र जनगणना आयुक्तको कार्यालय, अन्तिम पहुँच १२ मार्च २०२२।
- ↑ "the Constitution (Scheduled Tribes) Order, 1950", मूलबाट २७ सेप्टेम्बर २०२२-मा सङ्ग्रहित।
- ↑ "ST-14: Scheduled tribe population by religious community (district level), Assam, district Sonitpur - 2011", मूलबाट ३० जनवरी २०२३-मा सङ्ग्रहित।
- ↑ "List of languages in the Eighth Schedule"।
- ↑ (Dikshit 2013:375)
- ↑ "धेरैजसो विद्वानहरूले पहिलो भोट बर्मेली भाषी मानिसहरू ३,००० वर्ष पहिले असमको बागानमा बसोबास गरेका थिए भनेर सुझाव दिन्छन्।"(DeLancey 2012:13–14)
- ↑ Devi, Chandam Victoria (१ अप्रिल २०१८), "Participatory Management of Irrigation System in North Eastern Region of India", International Journal of Rural Management 14 (1): 69–79, आइएसएसएन 0973-0052, डिओआई:10.1177/0973005218765552।
- ↑ "Boro (Bodo)", Minority Rights Group (en-GBमा), ३० जुन २०२०, अन्तिम पहुँच २७ नोभेम्बर २०२०।
- ↑ "मानिसहरूले आफुलाई "बोडो" वा "बोरो" बाहेक अरू कुनै नामले विरलै बोलाउँछन्।(Mosahary 1983:42)
- ↑ (Brahma 2008:1) नजिकको सम्बन्ध भएको त्रिपुरा भाषामा, "बडो" लाई "बोडोक" भनेर उच्चारण गरिन्छ।
- ↑ (Brahma 2008:1)
- ↑ "The Assam Official Language (Amendment) Act, 2020"। वेब्याक मेसिन अभिलेखिकरण २०२४-०३-१५ मिति
- ↑ "Languages Included in the Eighth Schedule of the Indian Constitution"।
बाह्य कडीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]
बडो जातिसँग सम्बन्धित चित्र तथा श्रव्यदृश्यहरू विकिमिडिया कमन्समा रहेको छ।
