बलिदान (चलचित्र)

बलिदान
चलचित्र पर्चापत्र
निर्देशक	तुलसी घिमिरे
लेखक	मोदनाथ प्रश्रित
निर्माता	श्याम सापकोटा
मुख्य कलाकार	हरिवंश आचार्य अञ्जली लामा मदनकृष्ण श्रेष्ठ शान्ति मास्के केशव भट्टराई लक्ष्मी गिरी नीर शाह
वितरक कम्पनी	सिनेमा नेपाल
वितरक	पशुपति रेकर्ड्स
प्रदर्शन मिति	१९९७ (1997)
देश	नेपाल
भाषा	नेपाली

बलिदान सन् १९९७ मा बनेको एक नेपाली ऐतिहासिक चलचित्र हो, जसलाई तुलसी घिमिरेले निर्देशन गरेका हुन्। सिनेमा नेपालको ब्यानरमा निर्माण भएको चलचित्रलाई श्याम सापकोटाले निर्माण गरेका हुन्। नेपाली चलचित्रको इतिहासमा सर्वकालिक महान् चलचित्रको रुपमा चिनिने यो चलचित्र पञ्चायतकालीन नेपालमा आधारित छ र यसले समकालीन प्रजातान्त्रिक आन्दोलनको काल्पनिक संस्करणलाई चित्रण गरेको छ। चलचित्रमा हरिवंश आचार्य, अञ्जली लामा, मदनकृष्ण श्रेष्ठ, शान्ति मास्के, केशव भट्टराई, लक्ष्मी गिरी, नीर शाहलगायतका कलाकारको अभिनय रहेको छ। यो चलचित्र प्रदर्शनको समयमा आलोचनात्मक र व्यावसायिक रूपमा सफल भएको थियो।

कथा

यो कथा नेपालमा विक्रमको नेतृत्वमा रहेको एक क्रान्तिकारी समूहको कथा हो, जसले प्रहरीसँगको झडपमा एक विद्रोही मारिएकोमा शोक मनाउँछ। पक्राउबाट बच्न समूहका सदस्यहरू लुक्छन्। समूहकी सदस्य सङ्गीताले अर्जुनलाई भेट्छिन्, जो सङ्गीतको माध्यमबाट नागरिक अधिकारको बारेमा जागरूकता जगाउन प्रतिबद्ध विद्यार्थी हुन्।

जब समूहले पञ्चायत व्यवस्था विरुद्ध विद्रोह गर्ने तयारी गर्छ, अर्जुन र सङ्गीताले गाउँमा आफ्नो सन्देश फैलाउने प्रयास गर्छन् तर एक अवकाशप्राप्त कप्तान र गाउँ प्रमुखको प्रतिरोधको सामना गर्छन्। आफ्नो विश्वास प्रमाणित गर्न, अर्जुन र सङ्गीताले जातीय रेखा पार गरेर विवाह गर्ने निर्णय गर्छन्, तर एक ईर्ष्यालु सदस्यले उनीहरूलाई प्रहरीलाई धोका दिन्छ। अर्जुनलाई पक्राउ गरिन्छ, यातना दिइन्छ र १० वर्षको जेल सजाय सुनाइन्छ। आफ्ना साथीहरूलाई धोका दिएको बदलामा स्वतन्त्रताको प्रस्ताव गरिए पनि, अर्जुनले अस्वीकार गर्छन्।

अर्को जेलमा स्थानान्तरण गर्दा, अर्जुन भाग्न खोज्छन् तर इन्स्पेक्टर कर्णले उनलाई गोली हानी मार्छन्, जसले उनको पीडा अन्त्य गर्न उनको हत्या गर्छन्। कप्तानले कर्णको पनि हत्या गर्छन्, र उनको अन्तिम क्षणहरूमा, अर्जुनलाई सम्मानपूर्वक सलाम गर्छन्। सङ्गीताले युद्धस्थलमा बच्चा जन्माउँछिन्, आशाको प्रतीक, जबकि चलचित्र राष्ट्रको लागि अर्जुनको बलिदानको सम्मान गर्ने गीतको साथ समाप्त हुन्छ।

पात्रहरू

• हरिवंश आचार्य: अर्जुन नेपाली
• अञ्जली लामा: सङ्गीता
• मदनकृष्ण श्रेष्ठ: कप्तान
• शान्ति मास्के: सुमिताकी आमा
• केशव भट्टराई: केशव
• लक्ष्मी गिरी: अर्जुनकी आमा
• नीर शाह: कर्णध्वज