माथवरसिंह थापा

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
(माथवर सिंह थापा बाट पठाईएको)
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
श्री मुख्तियार कमाण्डर-इन-चिफ
माथवरसिँह थापा
PrimeMinister Mathbarsingh Thapa.jpg
प्रधानमन्त्री माथवरसिंह थापा श्रीपेच सहित सुशोभित भएको एक तस्विर

कार्यकाल
सन् १८४३ – सन् १८४५
अग्रज : फत्तेजङ्ग शाह
उतराधिकारी : फत्तेजङ्ग शाह

नेपालको प्रधानसेनापति
अग्रज : रणजंग पाण्डे
उतराधिकारी : अभिमान सिँह राना मगर
व्यक्तिगत जानकारी
जन्म सन् १७९८
बोर्लाङ, गोरखा
मृत्यु सन् १८४५
काठमाडौं
सन्तान रणोज्जल सिँह थापा
धर्म हिन्दु

माथवर सिंह थापा

उच्चारण:माथवरसिंह थापा

(१९०० - १९०२) सन् १८४३ दिसेम्बर २५ देखि १८४५ मे १७ सम्म नेपाल का प्रधानमन्त्री थिए। उनी श्रीपेच धारण गर्ने नेपालको पहिलो प्रधानमन्त्री थिए र ब्रिटिस कन्भेन्सनले पनि पहिलो पटक प्रधानमन्त्रीको सम्बोधन गर्छ ।

परिवार[सम्पादन गर्ने]

उनी अमरसिंह थापा (सानुकाजी)का नाति र काजी नैनसिंह थापाका ज्येष्ठ पुत्र हुन् । उनका मावली हजुरबुवा रणजीत पाण्डे हुन् जो कालु पाण्डेका भाइ हुन्। सहोदरमा महारानी ललितत्रिपुरसुन्दरी, गणेश कुमारी र कर्णेल शेरजङ्ग हुन्। यिनी भिमसेन थापाका भतिज तथा जंगबहादुर राणाका मामा थिए। भीमसेनको पुत्रको देहावसान भएकोले पूरै परिवारकै ज्येष्ठ पुत्र थिए ।

माथवरसिंह युवा अवस्थामा

जीवन र मृत्यु[सम्पादन गर्ने]

प्रधानमन्त्री माथवरसिंहको छाउनीमा स्थित चित्र

यिनलाई १८४५ मे १७को दिन उनको आफ्नै भाञ्जा जङ्गबहादुर राणाले गोली हानी हत्या गरेका थिए। उनी भिमसेन थापा का भतिज थिए र भिमसेन थापालाई जीवन दण्ड दिइदा उनी भागेर भारत पुगेका थिए। पछि उनि नेपाल बोलाईए र राजेन्द्र विक्रम शाहकी दोस्री रानी महारानी राज्यलक्ष्मी द्वारा नेपालका प्रधानमन्त्री बनाइए । तर उनले श्री ५ सुरेन्द्र विक्रम शाहको गद्दी खोसी राज्यलक्ष्मीको आफ्नै पुत्रलाई दिन नमानेकोले रानीले १८४५ मे १७ मा दरबारमा बोलाई जङ्गबहादुर राणा द्वारा उनको हत्या गराइन् ।

प्रसिद्धि[सम्पादन गर्ने]

प्रधानमन्त्री माथवरसिंह शाही वस्त्र र श्रीपेचसहित

उनी श्रीपेच धारण गर्ने प्रथम प्रधानमन्त्री हुन् । उनले पहिलो पटक ३ निजी पल्टन राजदल गण, महेन्द्र गण सुरक्षाको लागि तयार पारेका थिए । उनलाई थापा परिवारको ज्येष्ठ, बुद्धिमान र धर्मात्मा भएको नाताले कान्छी महारानीले भारतदेखि आह्वान गरी बोलाएकी थिइन् । उनले पाँडे परिवार विरूद्ध भीमसेनको बदला यसरी निकालेकी सारा दरबार र जनता त्रासित भए । भीमकाय शरीर भएको व्यक्तित्व उनले जालसाजी गर्ने पाँडेहरूलाई चोकमा ल्याएर शरीर मध्यभागबाट चिरी वितण्ड मृत्यु दिए । उनले धर्म र न्याय अनुसार राजा सुरेन्द्र विक्रमको राजा हुने अधिकार विपरीत जान मानेनन् । फलस्वरुप कान्छी महारानीको षड्यन्त्रको सिकार हुनुपर्यो । [१]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. (स्रोत:श्रीकृष्ण श्रेष्ठको पुस्तक जंगबहादुर)

बाहिरी कडीहरू[सम्पादन गर्ने]