याेगमाया

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search

योगमाया भाेजपुर जिल्लाकाे मजघा सिम्लेका न्याैपानेकी छाेरी हुन् । याेगमाया (१९१७-१९९७) समाज सुधारक महिला हुन् । उनकाे विवाह सिक्तेलका काेइरालासँग भएकाे थियाे । घर परिवारकाे बुहार्तन र छाेरी मात्र जन्माएकाे निहुमा कुटाइ खाएर पीडित भएकी याेगमाया तत्कालीन समाजबाट पनि लाञ्छित तथा तिरस्कृत भइन् । समाजकाे साे लाञ्छना र तिरस्कार सहन नसकी उनी याेग साधनामा संलग्न भइन् । साे क्रममा उनले निकै वर्ष तपस्या पनि गरिन् ।
याेग साधना र तपश्चर्याबाट सिद्धि प्राप्त गरेपछि उनी याेगीका रूपमा परिचित भइन् । उनका अनुयायीहरू धेरै भए । त्यसबेलाका पीडित महिलाहरूकाे ठुलाे जमातले उनकाे पक्ष लियाे । उनले बुहारीलार्इ नीच नाेकरकाे व्यवहार गर्ने तत्कालीन समाजका विरुद्ध कडा अावाज उठाइन् । सामाजिक कुकृत्यकाे भन्डाफाेर गर्दै उनले लाेक लयात्मक कविताकाे रचना गरी प्रचार प्रसार गरिन् । यसबाट उनकाे पक्षमा अझ धेरै महिला सामेल भए ।
भनिन्छ काठमाडाैंका कविप्रसाद गाैतम, लाेचननिधि तिवारी, प्रेम नारायण अादि पनि याेगमायाका चेला बनेका थिए । उनका सत्यार्थ वाणीसत्यार्थ स्वर्गाराेहण जस्ता कृति रहेका देखिन्छन् । अाधुनिक इतिहासकार ज्ञानमणि नेपालका अनुसार तत्कालीन राणा सर्कारकाे कानुन र समाजकाे अत्याचार सहन नसकी ६७ जना अाफ्ना अनुयायीका साथ सामाजिक रूपान्तरण र धर्मराज्यकाे स्थापनाका लागि उनले अरुण नदीमा सामुहिक देह त्याग गरेकी थिइन् । उनलार्इ शक्ति माताका रूपमा पनि लिने गरेकाे पाइन्छ । [१]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. भट्टरार्इ, घटराज (२०५६), नेपाली लेखक काेश, काठमाडाैं ः लक्ष्मीप्रसाद देवकाेटा प्रतिष्ठान

बाह्य लिङ्कहरू[सम्पादन गर्ने]

Yogamaya

नेपाली गाैरव याेगमाया