विकिपिडिया:वर्ण विन्यास र हिज्जे

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
नियम सम्बन्धित सुझावहरु राख्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्

नेपाली विकिपीडियामा शुद्ध शव्दहरुको प्रयोगको निम्ति निम्न दिशा निर्देशको पालना गर्न सबै प्रयोगकर्ताहरुलाई निवेदन गरिन्छ। यी नियमहरु नेपाल तथा भारतका विद्यालयहरुमा पढाइने नेपाली व्याकरणका पुस्तकहरुको अधारमा तयार गरिएका छन्। यसमा कुनै थप नियम तथा जानकारी दिनु परे यस पृष्ठको वार्तालापमा राखिदिन सबैलाई अनुरोध गरिन्छ। नेपाली विकिपीडियामा भाषा प्रयोगमा देखा परेका त्रुटिहरु सँच्याउन यसले धेरै मद्दत गर्नेछ।

अन्तमा ति,धि,नि,पि,षि शरीरका भावहरु बुझाउने शव्दहरु ह्रस्व हुन्छन्

अशुद्ध शव्दहरु शुद्ध रुप
लिपी
लिपि
रीती
रीति
अवधी
अवधि
अनी
अनि
शक्ती
शक्ति
कृषी
कृषि
निति
नीति
हानी
हानि
रवी
रवि
अस्थी
अस्थि
कटी
कटि
नाभी
नाभि
रुची
रुचि
अन्त्यमा दीर्घ हुने शव्दहरु
अशुद्ध शव्दहरु शुद्ध रुप
बहिनि,दिदि,काकि,सालि,छोरि,स्वास्नि,रानि,भैंसि
बहिनी,दिदी,काकी,साली,छोरी,स्वास्नी,रानी,भैंसी
भाउजु,माइजु,फुपु,सासु
भाउजू,माइजू,फुपू,सासू
टोपि,कौसि,फर्सि,डालि,चिम्टि,मिठाइ,सलाइ
टोपी,कौसी,फर्सी,डाली,चिम्टी,मिठाई,सलाई
गुन्यु,पन्यु,पिठ्युँ
गुन्यू,पन्यू,पिठ्यूँ
केहि,कोहि,जहिं,यहिं,त्यहिं
केहीं,कोही,जहीं,यहीं,त्यहीं
व्यापारि,नोकरि,सिपाहि,नेपालि,अधिकारि,कास्कि,गुल्मि,
व्यापारी,नोकरी,सिपाही,नेपाली,अधिकारी,कास्की,गुल्मी
राम्ररि,यसरि,उसरि,जसरि,कसरि,त्यसरि
राम्ररी,यसरी,उसरी,जसरी,कसरी,त्यसरी
हामि,तिमि,उनि,तिनि,यि,तपाइं,उनकि,उसकि,हाम्रि
हामी,तिमी,उनी,तिनी,यी,तपाईं,उनकी,उसकी,हाम्री
गरीबि,इमान्दारि,बेहोशि,नोकरि,ज्ञानि,गोरि,राम्रि
गरीबी,इमान्दारी,बेहोशी,नोकरी,ज्ञानी,गोरी,राम्री
अशुद्ध शव्दहरुको सूची र तिनको शुद्धरुप
अशुद्ध शव्दहरु शुद्ध रुप
परिक्षा
परीक्षा
शिर्षक
शीर्षक
विध्या
विद्या
द्धारा
द्वारा
अघी
अघि
पछी
पछि
भोली
भोलि
अध्यात्मिक
आध्यात्मिक
उज्वल
उज्ज्वल
सुचना
सूचना
पनी
पनि
बर्ष
वर्ष
पृष्ट
पृष्ठ

पञ्चम वर्ण प्रयोग सम्बन्धित नियम

संस्कृतबाट आएका शव्दहरु(तत्सम पद)मा अनुस्वारदेखि उता क, च, ट ,त, प वर्ग भए अनुस्वारको स्थानमा त्यसै वर्गको ङ, ञ, ण, न, म लगाउनु पर्दछ।

उदाहरण-१
# अनुस्वरदेखि परको वर्ग संस्कृतबाट आएका शव्दहरु(तत्सम) अनुस्वारको स्थानमा प्रयोग हुने वर्ग नेपालीमा लेखिनु पर्ने शव्दहरु
अंक
ङ्
अङ्क
शंख
ङ्
शङ्ख
गंगा
ङ्
गङ्गा
संघ
ङ्
सङ्घ
अंचल
ञ्
अञ्चल
कुंज
ञ्
कुञ्ज
झंझा
ञ्
झञ्झा
कंटक
ण्
कण्टक
कंठ
ण्
कण्ठ
१०
अंडाशय
ण्
अण्डाशय
११
अंतर
न्
अन्तर
१२
पंथ
न्
पन्थ
१३
दंत
न्
दन्त
१४
अंधकार
न्
अन्धकार
१५
संपत्ति
म्
सम्पत्ति
१६
संफाल(भेड़ा)
म्
सम्फाल
१७
संबन्धित
म्
सम्बन्धित
१८
संभावना
म्
सम्भावना
१८
संमान
म्
सम्मान

अनुस्वर पछि अरु वर्ग भए अनुस्वर नैं प्रयोग हुन्छ

उदाहरण-२
# अनुस्वरदेखि परको वर्ग नेपालीमा लेखिनु पर्ने शव्दहरु
संयोग, संयम
संस्कृति, संस्था, हंस
अंश, संशय

अन्य भाषाबाट आएका शव्दहरुमा अनुस्वर, पञ्चम वर्ग दुवैको प्रयोग शुद्ध मानिन्छ।

उदाहरण-३
# संस्कृत बाहेक अन्य भाषामा प्रयोग
नेपालीमा पनि शुद्ध मानिन्छ
नेपालीमा यो पनि शुद्ध मानिन्छ
बंगाल
बङ्गाल
ढंग
ढङ्ग
फ्रेन्च
फ्रेञ्च
लन्च
लञ्च

विभक्ति जोडेर लेखिन्छ

नेपाली भाषामा ले, की, को, लाई, मा, का आदि शव्दहरुलाई विभक्ति भनिन्छ, यिनको प्रयोग निम्न प्रकार गरिन्छ

उदाहरण-३
# अशुद्ध शुद्ध
नेपाल मा दशैं को ठूलो महत्व छ
नेपालमा दशैंको ठूलो महत्व छ
राम ले रावण लाई मारे
रामले रावणलाई मारे
घर को साँढे बन को बिरालो
घरको साँढे बनको बिरालो
बजार बाट बहिनी ले किताब ल्याई
बजारबाट बहिनीले किताब ल्याई

माझमा दीर्घ हुने शव्दहरु

उदाहरण-४
# अशुद्ध शुद्ध
संगित
संगीत
परिक्षा
परीक्षा
राजनिति
राजनीति
विपरित
विपरीत