सामग्रीमा जानुहोस्

वैभव सूर्यवंशी

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
वैभव सूर्यवंशी
Sooryavanshi in 2025
व्यक्तिगत जानकारी
जन्म (2011-03-27) २७ मार्च २०११ (उमेर १५)
समस्तीपुर, बिहार, भारत
ब्याटिङबाँया हातले खेल्ने
बलिङSlow left-arm orthodox
भूमिकाटप-अर्डर ब्याट्सम्यान
घरेलु टोली जानकारी
वर्षटिम
2023/24–presentबिहार
2025–presentRajasthan Royals
खेल जीवन तथ्याङ्क
प्रतियोगिता FC LA T20
म्याच 8 8 26
रन स्कोर 207 353 1058
ब्याटिङ औसत 17.25 44.12 42.32
१००/५० 0/1 1/1 4/3
सर्वोच्च स्कोर 93 190 144
कुल बल 84 60 17
विकेट 2 0 0
बलिङ औसत 28.50 – –
एक इनिङमा ५ विकेट 0 – –
एक म्याचमा १० विकेट 0 – –
उत्कृष्ट बलिङ 1/7 – –
क्याच/स्टम्प 2/– 3/– 2/–
स्रोत: ESPNcricinfo, 25 April 2026

वैभव सूर्यवंशी (जन्म २७ मार्च २०११), जसलाई सूर्यवंशी पनि लेखिन्छ, एक भारतीय क्रिकेट खेलाडी हुन्, जसले घरेलु क्रिकेटमा बिहार र Indian Premier League मा Rajasthan Royals का लागि खेल्छन्। बायाँहाते ब्याट्सम्यानका रूपमा, उनले जनवरी २०२४ मा आफ्नो प्रथम श्रेणी डेब्यू गरेका थिए। उनी भारतका सबैभन्दा कम उमेरका लिस्ट ए डेब्यू गर्ने खेलाडी हुन् र केवल १३ वर्षको उमेरमै Indian Premier League मा डेब्यू गर्ने सबैभन्दा कान्छा खेलाडी पनि हुन्।[१]

प्रारम्भिक जीवन

[सम्पादन]

वैभव सूर्यवंशीको जन्म २७ मार्च २०११ मा बिहार को मिथिला क्षेत्र अन्तर्गत पर्ने समस्तीपुर जिल्ला को ताजपुर नगरमा भएको थियो।[२] उनका पिता सञ्जीव, जो एक इच्छुक क्रिकेटर थिए, ले उनको करियर निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए।[३] वैभवले चार वर्षको उमेरदेखि आफ्नै गाउँमा क्रिकेट प्रशिक्षण सुरु गरेका थिए। उनको प्रतिभा पहिचान गर्दै उनका बुवाले उनलाई आठ वर्षको उमेरमा पटना स्थित मनीष ओझाको GenNex Cricket Academy मा भर्ना गराए। प्रशिक्षणका लागि वैभव र उनका बुवा समस्तीपुरबाट पटना सम्म करिब १०० किलोमिटर दूरी एक दिन छोडेर यात्रा गर्थे। उनका बाल्यकालका प्रशिक्षक ओझाले उनलाई छिटो सिक्ने खेलाडीको रूपमा वर्णन गरेका छन्।[४][५] उनी वेस्ट इन्डिजका प्रसिद्ध ब्याट्सम्यान Brian Lara का प्रशंसक हुन्।[६]

युवा करियर

[सम्पादन]

वैभवले १२ वर्षको उमेरमा Vinoo Mankad Trophy मा बिहारको अन्डर–१९ टोलीका लागि खेलेका थिए।[७][८]

सन् २०२३ मा उनले भारत बी अन्डर–१९ टोलीका लागि क्वाड्राङ्गुलर शृङ्खलामा खेले, जहाँ उनले ६ इनिङ्समा १७७ रन बनाए, जसमा दुई अर्धशतक समावेश थिए।[८]

सेप्टेम्बर २०२४ मा उनले भारत अन्डर–१९ टोलीबाट अस्ट्रेलिया अन्डर–१९ विरुद्ध डेब्यू गरेका थिए।[९] उनले आफ्नो अन्डर–१९ टेस्ट डेब्यूमै ५८ बलमा शतक प्रहार गरे, जुन भारतीय अन्डर–१९ खेलाडीका लागि सबैभन्दा छिटो शतक थियो, तर १०४ रनमा रनआउट भए।[१०][११] यो अन्डर–१९ अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा दोस्रो सबैभन्दा छिटो शतक थियो।[१२]

2024 ACC Under-19 Asia Cup मा, वैभवले युएई अन्डर–१९ विरुद्ध ४६ बलमा ७६ रन बनाए,[१३] त्यसपछि सेमिफाइनलमा श्रीलंका अन्डर–१९ विरुद्ध ३६ बलमा ६७ रन बनाए।[१४]

नोभेम्बर २०२५ मा, उनले भारत ए का लागि संयुक्त अरब इमिरेट्स विरुद्ध Asia Cup Rising Stars टी२० खेलमा मात्र ४२ बलमा १४४ रन बनाए। उनले आफ्नो शतक केवल ३२ बलमै पूरा गरेका थिए।[१५]

2026 ICC Under-19 Cricket World Cup को फाइनलमा, वैभवले इङ्ग्ल्यान्ड विरुद्ध ८० बलमा १७५ रन बनाए, जसमा उनले १५ चौका र १५ छक्का प्रहार गर्दै कीर्तिमानी पारी खेले।[१६]

घरेलु करियर

[सम्पादन]

वैभवले जनवरी २०२४ मा १२ वर्ष २८४ दिनको उमेरमा प्रथम श्रेणी क्रिकेटमा बिहार का लागि मुम्बई विरुद्ध डेब्यू गरेका थिए।[१७][१८] यससँगै उनी बिहारका लागि Ranji Trophy मा खेल्ने दोस्रो सबैभन्दा कम उमेरका खेलाडी बने, र समग्रमा चौथो सबैभन्दा कान्छा खेलाडी बने।[१९] उनी आधुनिक युगका सबैभन्दा कम उमेरका खेलाडी बने, जसले Yuvraj Singh (१५ वर्ष ५७ दिन) को कीर्तिमान तोडे, जबकि समग्र रूपमा सबैभन्दा कम उमेरमा प्रथम श्रेणी डेब्यू गर्ने भारतीय खेलाडीको कीर्तिमान अलिमुद्दीन सँग छ, जसले १९४२–४३ सिजनमा राजपुताना का लागि १२ वर्ष ७३ दिनको उमेरमा डेब्यू गरेका थिए।[२]

नोभेम्बर २०२४ मा, उनले १३ वर्ष २४१ दिनको उमेरमा टी२० क्रिकेटमा डेब्यू गर्दै सबैभन्दा कम उमेरका खेलाडी बने, जहाँ उनले 2024–25 Syed Mushtaq Ali Trophy मा बिहारका लागि राजस्थान विरुद्ध खेलेका थिए।[२०][२१]

डिसेम्बर २०२४ मा, उनले लिस्ट ए क्रिकेटमा डेब्यू गर्दै १३ वर्ष २६९ दिनको उमेरमा बिहारका लागि 2024–25 Vijay Hazare Trophy मा Madhya Pradesh विरुद्ध खेल्दै सबैभन्दा कम उमेरका भारतीय खेलाडी बने।[२२][२३]

डिसेम्बर २०२५ मा, 2025–26 Vijay Hazare Trophy को क्रममा, वैभवले अरुणाचल प्रदेश विरुद्ध ३६ बलमा शतक प्रहार गर्दै १४ वर्ष २७२ दिनको उमेरमा लिस्ट ए क्रिकेटमा शतक बनाउने विश्वकै सबैभन्दा कम उमेरका खेलाडी बने। सोही खेलमा उनले AB de Villiers को लिस्ट ए क्रिकेटमा सबैभन्दा छिटो १५० रन बनाउने कीर्तिमान पनि तोडे, जसलाई उनले केवल ५९ बलमा पूरा गरे, र अन्ततः ८४ बलमा १९० रन बनाए, जसमा १६ चौका र १५ छक्का समावेश थिए।[२४]

फ्रेन्चाइज करियर

[सम्पादन]

नोभेम्बर २०२४ मा, सूर्यवंशी इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) को सम्झौता गर्ने सबैभन्दा कम उमेरका खेलाडी बने, जब उनलाई १३ वर्षको उमेरमा राजस्थान रोयल्स ले ढाँचा:INRconvert मा अनुबन्धित गर्यो।[२५]

१९ अप्रिल २०२५ मा, सूर्यवंशीले राजस्थान रोयल्स का लागि लखनऊ सुपर जायन्ट्स विरुद्ध १४ वर्ष २३ दिनको उमेरमा आफ्नो आईपीएल डेब्यु गरे, जससँगै उनी आईपीएल इतिहासका सबैभन्दा कम उमेरका डेब्यु गर्ने खेलाडी बने।[२६] उनी आईपीएल (२००८) सुरु भएपछि जन्मिएका पहिलो खेलाडी पनि हुन्।[२७] आफ्नो डेब्यु खेलमा उनले २० बलमा ३४ रन बनाए, जसमा पहिलो बलमै छक्का पनि समावेश थियो।[२८]

२८ अप्रिल २०२५ मा, सूर्यवंशी १४ वर्ष ३२ दिनको उमेरमा आईपीएलमा शतक बनाउने सबैभन्दा कम उमेरका खेलाडी बने,[२९] जब उनले गुजरात टाइटन्स विरुद्ध ३८ बलमा १०१ रन बनाए। उनले आफ्नो शतक केवल ३५ बलमै पूरा गरे, जसले यसलाई आईपीएल इतिहासको दोस्रो सबैभन्दा छिटो शतक बनायो, जुन केवल क्रिस गेल (३० बल) पछि पर्छ, र भारतीय खेलाडीमध्ये सबैभन्दा छिटो हो।[३०] उक्त इनिङ्सका क्रममा उनले सबै टी२० प्रतियोगितामा ५० भन्दा बढी रन बनाउने सबैभन्दा कम उमेरका खेलाडी बन्ने कीर्तिमान पनि बनाए र आईपीएलको एक इनिङ्समा भारतीय खेलाडीले प्रहार गरेको सबैभन्दा धेरै छक्काको कीर्तिमान (११) लाई बराबरी गरे, जुन मुरली विजय द्वारा स्थापित गरिएको थियो।[३१]

उमेर विवाद

[सम्पादन]

सूर्यवंशीको आधिकारिक जन्ममितिको प्रामाणिकताबारे शंका उठाइएको छ।[३२] सन् २०२३ मा दिएको एक अन्तर्वार्तामा, सूर्यवंशीले २७ सेप्टेम्बर २०२३ मा आफू १४ वर्ष पुग्ने बताएका थिए, जसले उनको आधिकारिक उमेरभन्दा करिब डेढ वर्ष बढी भएको सङ्केत गर्दछ।[३३][३४]

नोभेम्बर २०२४ मा, उनका पिता सञ्जीव सूर्यवंशीले आधिकारिक जन्ममिति सही रहेको दाबी गर्दै उनले साढे आठ वर्षको उमेरमा भारतीय क्रिकेट नियन्त्रण बोर्ड (बीसीसीआई) द्वारा सञ्चालन गरिएको हड्डी उमेर परीक्षण (bone density test) पास गरेको बताएका थिए।[३५] उनले यो पनि बताएका थिए कि वैभवले बीसीसीआईद्वारा अनिवार्य गरिएका उमेर प्रमाणीकरणका लागि महत्वपूर्ण हड्डी परीक्षणहरू नियमित रूपमा उत्तीर्ण गरेका छन्।[३६]

उनको शक्तिशाली ब्याटिङ प्रदर्शनपछि पनि प्रश्नहरू उठेका थिए, जहाँ पाकिस्तानका पूर्व क्रिकेटर जुनैद खान ले १३ वर्षको खेलाडीले यति लामो छक्का प्रहार गर्न सक्नेबारे प्रश्न उठाएका थिए।[३७]

सम्मान

[सम्पादन]

राष्ट्रिय सम्मान

[सम्पादन]

खेलकुद सम्मान

[सम्पादन]

सन्दर्भ

[सम्पादन]
  1. ↑ "Anderson, 42, fails to earn IPL deal but 13-year-old signed", BBC Sport, २५ नोभेम्बर २०२४, अन्तिम पहुँच २५ नोभेम्बर २०२४।
  2. 1 2 Kumar, Amit (Jan २९, २०२४), "Vaibhav Suryavanshi - The 12-Year-Old Who Broke Sachin Tendulkar And Yuvraj Singh's Record", Times of India, अन्तिम पहुँच १ अक्टोबर २०२४।
  3. ↑ "Vaibhav Suryavanshi's family: How the father and mother of RR's 14-year-old prodigy fueled his cricket dream", Hindustan Times।
  4. ↑ "Suryavanshi far from a one-dimension player: Coach Ojha", Hindustan Times (अङ्ग्रेजीमा), २०२५-०८-०५, अन्तिम पहुँच २०२५-१२-०९।
  5. ↑ "Vaibhav Suryavanshi Overview", cricket.com, मूलबाट २८ अप्रिल २०२५-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २८ अप्रिल २०२५। अभिलेखिकरण २८ अप्रिल २०२५ वेब्याक मेसिन
  6. ↑ B, Venkata Krishna (२०२४-११-२५), "Vaibhav Suryavanshi becomes youngest ever at 13 years 188 days, to score international century", The Indian Express (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०२५-१२-१३।
  7. ↑ Hussain, Syad (६ जनवरी २०२४), "A 12-year-old makes his first-class debut as two Bihar squads are named for Ranji game in crumbling stadium", ESPN Cricinfo।
  8. 1 2 "Vaibhav Suryavanshi, a 12-year-old Bihar cricketer, makes his first-class debut in the Ranji Trophy", Economic Times, ६ जनवरी २०२४, अन्तिम पहुँच १ अक्टोबर २०२४।
  9. ↑ Kathvale, Sumeet (१ अक्टोबर २०२४), "13-year-old Vaibhav Suryavanshi smashes fastest hundred for India U19 in Youth Test vs Australia", India TV news, अन्तिम पहुँच १ अक्टोबर २०२४।
  10. ↑ "IND vs AUS: 13-year-old Vaibhav Suryavanshi hits 58-ball hundred in youth Test", India Today, १ अक्टोबर २०२४, अन्तिम पहुँच १ अक्टोबर २०२४।
  11. ↑ "Highlights: 13-year-old India opener Vaibhav Suryavanshi smashes 58-ball 100 vs Australia U19", Wisden.com, १ अक्टोबर २०२४, अन्तिम पहुँच १४ अप्रिल २०२५।
  12. ↑ "13-year-old Vaibhav Suryavanshi scores fastest hundred in U19 Tests, second quickest overall", Indian Express, १ अक्टोबर २०२४, अन्तिम पहुँच १ अक्टोबर २०२४।
  13. ↑ "Vaibhav Suryavanshi hits 46-ball 76 vs UAE in ACC Under-19 Asia Cup; India beats UAE by 10 wickets", Sportstar (अङ्ग्रेजीमा), ४ डिसेम्बर २०२४, अन्तिम पहुँच ८ डिसेम्बर २०२४।
  14. ↑ "Vaibhav Suryavanshi stars as India beat Sri Lanka to make U19 Asia Cup final", The Times of India, ६ डिसेम्बर २०२४, अन्तिम पहुँच ८ डिसेम्बर २०२४।
  15. ↑ "Vaibhav Suryavanshi hits astonishing century in India A victory", BBC Sport (en-GBमा), २०२५-११-१४, अन्तिम पहुँच २०२५-११-१५।
  16. ↑ "Vaibhav Suryavanshi: India teenager, 14, makes 175 from 80 balls in Under-19 World Cup final against England", BBC Sport (en-GBमा), २०२६-०२-०६, अन्तिम पहुँच २०२६-०२-०९।
  17. ↑ Waris, Sarah (Jan ५, २०२४), "Cricketer with age listed as 12 years old makes Ranji Trophy debut", Wisden.com, अन्तिम पहुँच १४ अप्रिल २०२५।
  18. ↑ "13-year-old Vaibhav Suryavanshi slams fastest century for India in U-19 Tests, second quickest overall", Cric Tracker, १ अक्टोबर २०२४, अन्तिम पहुँच १ अक्टोबर २०२४।
  19. ↑ Sharma, Dev (१ अक्टोबर २०२४), "13-year-old Vaibhav Suryavanshi sets a record for the fastest century by an Indian in Under-19 Tests", SportsKeeda, अन्तिम पहुँच १ अक्टोबर २०२४।
  20. ↑ "Youngest players in T20s", ESPNcricinfo।
  21. ↑ "Rajasthan vs Bihar, Group A at Rajkot, SMAT, Nov 23 2024 - Full Scorecard", ESPNcricinfo।
  22. ↑ "Vaibhav Suryavanshi, Rajasthan Royals' 13-year-old crorepati, creates new record in List-A cricket", Hindustan Times, २२ डिसेम्बर २०२४, अन्तिम पहुँच २२ डिसेम्बर २०२४।
  23. ↑ "Vaibhav Suryavanshi sets all-time record in Vijay Hazare Trophy", The Times of India, ९ जनवरी २०२५, अन्तिम पहुँच १९ अप्रिल २०२५।
  24. ↑ Kishore, Shashank, "VHT: Suryavanshi slams 36-ball ton for Bihar, becomes the youngest List A centurion", ESPN (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २४ डिसेम्बर २०२५।
  25. ↑ "Anderson, 42, fails to earn IPL deal but 13-year-old signed", BBC Sport, २५ नोभेम्बर २०२४, अन्तिम पहुँच २५ नोभेम्बर २०२४।
  26. ↑ Shetty, Varun (१९ अप्रिल २०२५), "IPL's youngest debutants: Vaibhav Suryavanshi makes history", ESPNcricinfo, अन्तिम पहुँच १९ अप्रिल २०२५।
  27. ↑ "RR vs LSG: Vaibhav Suryavanshi, 14, becomes youngest player to make IPL debut", India Today (अङ्ग्रेजीमा), १९ अप्रिल २०२५, अन्तिम पहुँच १९ अप्रिल २०२५।
  28. ↑ "14-year old Vaibhav Suryavanshi kicks off IPL career with first-ball six", ESPNcricinfo, अन्तिम पहुँच १९ अप्रिल २०२५।
  29. ↑ Malik, Varun (२०२५-०४-२८), "Vaibhav Suryavanshi creates history in IPL 2025, surpasses Jos Buttler in major Rajasthan Royals record", India TV News (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०२५-०४-२८।
  30. ↑ "14-year-old Vaibhav Suryavanshi smashes his maiden half-century in just 17 balls", The Economic Times, २०२५-०४-२८, आइएसएसएन 0013-0389, अन्तिम पहुँच २०२५-०४-२८।
  31. ↑ "Stats - Vaibhav Suryavanshi rewrites men's T20 records", ESPN.com (अङ्ग्रेजीमा), २०२५-०४-२८, अन्तिम पहुँच २०२५-०४-२९।
  32. ↑ "Explained: Why there is confusion around the age of Vaibhav Suryavanshi, India U19's 13-year-old opener", Wisden, ३ अक्टोबर २०२४, अन्तिम पहुँच १४ अप्रिल २०२५।
  33. ↑ "Vaibhav Suryavanshi 14 Years Old Cricketer Interview to BNN News Benipattiin Benipatti High School BPL 2023", Youtube, ६ अप्रिल २०२३, अन्तिम पहुँच ३० अप्रिल २०२५।
  34. ↑ "Who is Vaibhav Suryavanshi? 13-year-old Indian prodigy who smoked Australia U19 attack for 58-ball century in youth Test", Hindustan Times, २ अक्टोबर २०२४, अन्तिम पहुँच ७ अक्टोबर २०२४।
  35. ↑ Javaid, Arfa (२६ नोभेम्बर २०२४), "How Old Is Vaibhav Suryavanshi Bought By RR For Rs 1 Cr At IPL Auction? What's The Controversy?", News18 (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच ३ मे २०२५।
  36. ↑ "Cricketer Vaibhav Suryavanshi age controversy explained", RNZ (en-nzमा), २०२५-०५-०२, अन्तिम पहुँच २०२६-०३-३१।
  37. ↑ "India's 13-Year-Old Sensation Vaibhav Suryavanshi Accused Of Age Fraud By Ex-Pakistan Cricketer", NDTV Sports, मूलबाट २०२५-१०-१०-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २०२६-०३-३१।अभिलेखिकरण २०२५-१०-१० वेब्याक मेसिन
  38. ↑ Pavithran, Lekshmy (२६ डिसेम्बर २०२५), "Vaibhav Suryavanshi's stellar year: India’s 14-year-old cricket star to receive top civilian award", Gulf News (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच ३१ डिसेम्बर २०२५।
  39. ↑ "Cricket prodigy Vaibhav Suryavanshi conferred with Rashtriya Bal Puraskar", The Hindu (en-INमा), Press Trust of India, २७ डिसेम्बर २०२५, अन्तिम पहुँच ३१ डिसेम्बर २०२५।
"https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=वैभव_सूर्यवंशी&oldid=1390391" बाट अनुप्रेषित