सामग्रीमा जानुहोस्

सन् २०२३ पाकिस्तानी जनगणना

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट
सन् २०२३ पाकिस्तानी जनगणना
← सन् २०१७ १ मार्च – ३० मे २०२३
सामान्य जानकारी
देशपाकिस्तान
विषय
जनगणनाका विषय
  • मानिस र जनसङ्ख्या
  • परिवार र बस्ने व्यवस्था
  • राष्ट्रियता
  • भाषा
  • धर्म
  • शिक्षा
  • आर्थिक विशेषताहरू
  • आवास
प्राधिकरणपाकिस्तान तथ्याङ्क ब्युरो
वेबसाइटpbs.gov.pk
परिणाम
कुल जनसङ्ख्या२४,१४,९९,४३१ ( १३.३%)
अधिकांश जनसङ्ख्या भएको ​प्रदेशपञ्जाब (१२,७६,८८,९२२)

सन् २०२३ पाकिस्तानी जनगणना पाकिस्तानको जनसङ्ख्याको विस्तृत गणना र देशको सातौँ राष्ट्रिय जनगणना थियो।[१][२][३] यो पाकिस्तान तथ्याङ्क ब्युरोद्वारा गरिएको थियो।[४] यो दक्षिण एसियाली इतिहासमा पहिलो सहित पाकिस्तानमा आयोजित पहिलो डिजिटल जनगणना पनि हो।[५]

जनगणना सुरुमा १ मार्च २०२३ देखि १ अप्रिल २०२३ सम्म गरिएको थियो। यद्यपि, कराँची, लाहोर र फैसलाबाद जस्ता ठुला सहरहरूमा अपूर्ण गणनाको कारणले गर्दा गणनालाई पछि धेरै पटक ३० मे २०२३ सम्म विस्तार गरिएको थियो। धेरै जनसङ्ख्या भएका सहरहरूमा जनसङ्ख्या गतिशील हुने र दुर्गम तथा ग्रामीण क्षेत्रहरू जस्तै बलुचिस्तानमा गणना गर्न गाह्रो भएको थियो। यो विस्तारलाई पाकिस्तान तथ्याङ्क ब्युरोका अधिकारीहरू र जनगणना लिनेहरूले गुणस्तर समीक्षाको लागि पनि प्रयोग गरेका थिए। प्रत्येक क्षेत्रका सबै घरपरिवार र मानिसहरूलाई उचित रूपमा गणना गरिएको छ कि छैन भनेर पनि जाँच गरिएको थियो।[६][७][८] सन् २०२३ को जनगणनाले देशभरि २४,१४,९९,४३१ (गिलगित बाल्तिस्तान र आजाद कश्मीर बाहेक) जनसङ्ख्या रहेको जनाएको थियो।[९][१०][११]

पृष्ठभूमि

[सम्पादन]

पाकिस्तानको संविधानले प्रत्येक दश वर्षमा जनगणना गर्नुपर्ने आवश्यकता राख्दछ। पाकिस्तानमा जनगणनाको नतिजालाई स्रोत बाँडफाँड, नमुना ढाँचा, निर्वाचन क्षेत्र सीमाङ्कन, बाँडफाँड र भविष्यमा नीति योजनाको लागि प्रयोग गरिन्छ।[१२]

१९४७ मा पाकिस्तानको स्वतन्त्रता पछि, सन् १९५१, सन् १९६१, सन् १९७२ (सन् १९७१ मा युद्धका कारण एक वर्ष ढिलाइ भएको) र सन् १९८१ मा जनगणनाहरू सम्पन्न भएका थिए। यद्यपि, त्यसपछिको जनगणना राजनीतिकरण र अस्थिरताका कारण सन् १९९८ र सन् २०१७ सम्म ढिलाइ भएको थियो। सन् २०१७ को जनगणना देशमा सम्पन्न अन्तिम जनगणना थियो, र कुल जनसङ्ख्या २१.३२ करोड रहेको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरिएको थियो।[note १]

धेरैजसो अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू र जनसाङ्ख्यिकी विद्हरूले जनगणना अघि पाकिस्तानको सबैभन्दा ठुलो सहर कराँचीको जनसङ्ख्या १ करोड ७० लाख देखि २ करोड ५० लाख सम्म हुने अनुमान गरिरहेका थिए, तर जनगणनाको नतिजाले कराँचीको जनसङ्ख्या १ करोड ४९ लाख देखाएको थियो।[१६][१७][१८] यस कारणले गर्दा, सन् २०१७ को जनगणनाको नतिजा विवादास्पद थियो र तुरुन्तै सिन्ध सरकार र धेरै प्रमुख सिन्धी राजनीतिक दलहरू, जस्तै पाकिस्तान पिपुल्स पार्टी, जमाते इस्लामी पाकिस्तान, मुत्ताहिदा कौमी मुभमेन्ट र पाक सरजमीन पार्टीद्वारा विरोध गरिएको थियो,[१९][२०] ती सबैले अन्तिम नतिजा स्वीकार गर्न अस्वीकार गर्दै पुन: गणनाको लागि अनुरोध पनि गरेका थिए।[२१][२२][२३] उनीहरूले आफ्नो दावीलाई समर्थन गर्न युनिसेफ,[२२] राष्ट्रिय परिचयपत्र तथ्याङ्क,[२३][२०] र मतदाता नामावली[१९][२०] जस्ता अन्तरसरकारी संस्थाहरूद्वारा गरिएका अध्ययनहरूलाई उद्धृत गरेका थिए।[२४][२२] सिन्धका मुख्यमन्त्री मुराद अली शाहले सिन्धको जनसङ्ख्या ४ करोड ८० लाखको गणनाको तुलनामा ६ करोड १० लाख रहेको दावी गरेका थिए।[२२]

सन् २०१७ को जनगणनाको नतिजाको सिन्धीहरूले विरोध गरेको कारण, अन्तिम नतिजाको प्रकाशन साझा हित परिषद्द्वारा वर्षौँसम्म रोकिएको थियो, जहाँ सिन्धले बारम्बार आफ्नो आपत्ति व्यक्त गरेको थियो।[२५][२६][२७] अन्ततः, अप्रिल २०२१ मा, यसले सन् २०१७ को जनगणनाको अन्तिम नतिजालाई अगाडि बढाउँदै अनुमोदन गरेको थियो। तथापि, यसले पाकिस्तानले दस वर्षको समयसीमा अघि अर्को जनगणना गर्ने र त्यो जनगणनाको नतिजा सन् २०२३ को आम निर्वाचनमा निर्वाचन क्षेत्रहरूको सीमाङ्कनको लागि प्रयोग गर्नुपर्ने सर्त राखेको थियो।[२८]

मूल रूपमा, जनगणना १५ अक्टोबरदेखि १५ नोभेम्बरसम्म हुने योजना सारिएको थियो जसका कारण जनगणनामा ढिलाइ हुन गएको थियो।[२९] यसरी जनगणना डिसेम्बरको अन्तिम हप्तामा धकेलिएको थियो, जबकि जनगणनाको नतिजा मार्च २०२३ सम्ममा पाकिस्तानको निर्वाचन आयोगमा पेश गरिने बताइएको थियो।[३०] त्यसपछि, नोभेम्बरको सुरुमा तीन महिनाको लागि थप स्थगित गरिएको थियो, किनकि क्षेत्र कार्य १ फेब्रुअरी २०२३ मा सुरु हुने र ४ मार्च २०२३ मा समाप्त हुने तय गरिएको थियो। यो ढिलाइ धेरै हदसम्म त्यस वर्ष देशलाई तहसनहस पारेको विनाशकारी बाढीको कारणले भएको थियो।[३१][३२]

जनगणनाको प्रारम्भिक चरण २० जुलाई २०२२ मा देशभरका ८३ तहसीलका ४२९ जनगणना खण्डहरूमा सफलतापूर्वक सुरु भएको थियो।[३३][३४][३५] राष्ट्रिय डाटाबेस तथा दर्ता प्राधिकरणले शुद्धता, जवाफदेहिता र पारदर्शिता सुनिश्चित गर्न आफ्नो प्रविधि प्रयोग गरेको थियो र पछि जनगणनाको लागि प्रयोग गरिने सफ्टवेयरको उद्घाटन पनि गरेको थियो। प्रारम्भिक जनगणना अगस्ट ३ मा सम्पन्न भएको थियो, र राष्ट्रिय डाटाबेस तथा दर्ता प्राधिकरणलाई सङ्घीय योजना तथा विकास मन्त्रीलाई प्रस्तुत गर्न विस्तृत सारांश तयार गर्न निर्देशन दिइएको थियो।[३६][३७]

नतिजा

[सम्पादन]

५ अगस्ट २०२३ मा, साझा हित परिषद्ले "सर्वसम्मतिले" सन् २०२३ को डिजिटल जनगणनाको नतिजालाई अनुमोदन गरेको थियो।[१०] जनगणनाको नतिजा अनुसार पाकिस्तानको जनसङ्ख्या २.५५% को वार्षिक वृद्धि दरसँगै २४.१४९ करोड पुगेको थियो। पाकिस्तानको कुल जनसङ्ख्यामा ग्रामीण जनसङ्ख्या ६१.१८ प्रतिशत रहेको छ[३८] भने सहरी जनसङ्ख्या ३८.८२ प्रतिशत रहेको छ। केही संवेदनशील क्षेत्रहरू र केही सामूहिक आवासहरूका लागि, जसमा जम्मा १,०४१,३४२ मानिस पर्दछन्,[१०] केवल जनसङ्ख्या, लि‍ङ्ग र सहरी/ग्रामीण जनसङ्ख्या मात्रै निर्धारण गर्न सकिन्छ, जसका कारण अन्य तालिकाहरूको लागि गन्ती गरिएको जनसङ्ख्या २४०,४५८,०८९ हुनेछ।[३९]

प्रसासनिक एकाइ जनसङ्ख्या (सन् २०१७) जनसङ्ख्या (सन् २०२३) वार्षिक वृद्धि
खैबर पख्तुनख्वा ३,५५,०१,९६४ ४,०८,५६,०९७ २.३८%
पञ्जाब १०,९९,८९,६५५ १२,७६,८८,९२२ २.५३%
सिन्ध ४,७८,५४,५१० ५,५६,९६,१४७ २.५७%
बलुचिस्तान १,२३,३५,१२९ १,४८,९४,४०२ ३.२०%
इस्लामाबाद राजधानी क्षेत्र २०,०३,३६८ २३,६३,९६३ २.८०%
आजाद कश्मीर ४०,४५,३६७
गिलगित बल्तिस्तान १४,९२,९२४
चार प्रदेश र इस्लामाबाद राजधानी क्षेत्र २०,७६,८४,६२६ २४,१४,९९,४३१ २.५५%
जम्मा २१,३२,२२,९१७

धार्मिक जनसाङ्ख्यिकी

[सम्पादन]
सन् २०२३ को जनगणना अनुसार सबैभन्दा धेरै गणना गरिएको गैर-मुस्लिम धर्म
पाकिस्तानमा धार्मिक समूहहरू (सन् २०२३)[४०][४१][४२]
धार्मिक
समूह		 पाकिस्तान[४०][४१][४२] पञ्जाब सिन्ध खैबर
पख्तुनख्वा		 बलुचिस्तान इस्लामाबाद राजधानी क्षेत्र आजाद कश्मीर गितगित
बल्तिस्तान
जम्मा
जनसङ्ख्या		 प्रतिशत जनसङ्ख्या % जनसङ्ख्या % जनसङ्ख्या % जनसङ्ख्या % जनसङ्ख्या % जनसङ्ख्या % जनसङ्ख्या %
इस्लाम २३१,६८६,७०९ ९६% १२४,४६२,८९७ ९८% ५०,१२६,४२८ ९०% ४०,४८६,१५३ १००% १४,४२९,५६८ ९९% २,१८१,६६३ ९६% — — — —
हिन्दु ५,२१७,२१६ २% २४९,७१६ ०% ४,९०१,४०७ ९% ६,१०२ ०% ५९,१०७ ०% ८८४ ०% — — — —
इसाई ३,३००,७८८ १% २,४५८,९२४ २% ५४६,९६८ १% १३४,८८४ ०% ६२,७३१ ०% ९७,२८१ ४% — — — —
अहमदिया १६२,६८४ ०% १४०,५१२ ०% १८,२६६ ०% ९५१ ०% ५५७ ०% २,३९८ ०% — — — —
सिख १५,९९८ ०% ५,६४९ ०% ५,१८२ ०% ४,०५० ०% १,०५७ ०% ६० ०% — — — —
पारसी २,३४८ ०% ३५८ ०% १,७६३ ०% ३६ ०% १८१ ०% १० ०% — — — —
अन्य
(कलश, बहाई, बौद्ध, यहूदी समावेश)		 ७२,३४६ ०% १५,२४९ ०% ३८,३९५ ०% ८,९४४ ०% ८,८१० ०% ९४८ ०% — — — —
कुल प्रतिक्रियाहरू २४०,४५८,०८९ १००% १२७,३३३,३०५ १००% ५५,६३८,४०९ १००% ४०,६४१,१२० ९९% १४,५६२,०११ ९८% २,२८३,२४४ ९७% — — — —
कुल जनसङ्ख्या २४१,४९९,४३१ १००% १२७,६८८,९२२ १००% ५५,६९६,१४७ १००% ४०,८५६,०९७ १००% १४,८९४,४०२ १००% २,३६३,८६३ १००% — — — —

भाषिक जनसाङ्ख्यिकी

[सम्पादन]
पाकिस्तानमा बोलिने भाषाहरू (सन् २०२३)[४३]
  1. पन्जाबी (३६.९%)
  2. पस्तो (१८.१५%)
  3. सिन्धी (१४.३१%)
  4. सराइकी (१२%)
  5. उर्दु (९.२५%)
  6. बलुची (३.३८%)
  7. हिन्दको (२.३२%)
  8. ब्राहुई (१.१६%)
  9. मेवाती (०.४६%)
  10. कोहिस्तानी (०.४३%)
  11. कश्मीरी (०.११%)
  12. सिना (०.०५%)
  13. बलती (०.०२%)
  14. कलश (०.००३%)
  15. अन्य (१.३८%)

अघिल्लो जनगणनाको तुलनामा, उर्दु भाषीहरूको जनसङ्ख्या सबैभन्दा बढी थियो जुन बढेर लगभग ९.३% पुगेको थियो। बलुची भाषा ३% बाट थोरै बढेर ३.४% पुगेको थियो। यद्यपि, पञ्जाबी भाषी जनसङ्ख्या ३७% मा झरेको थियो। सिन्धी, पश्तो र सराइकी भाषी जनसङ्ख्या तुलनात्मक रूपमा स्थिर रहेको थियो।[४४] उत्तरदाताहरूको मातृभाषाको लागि सोधिएको प्रश्नमा सिना, बालती, कलाशा, कोहिस्तानी र मेवाती सहितका भाषाहरूको सङ्ख्यामा पनि वृद्धि भएको देखिएको थियो। पाकिस्तान तथ्याङ्क ब्युरोले १९ जुलाई २०२४ मा गिलगित बाल्तिस्तान र आजाद कश्मीरको डेटा बाहेक सन् २०२३ को जनगणनाको भाषा परिणामहरू जारी गरेको थियो, त्यसैले सिना र बालती जस्ता भाषीहरूको जनसङ्ख्या सटीक नहुन सक्छ।[४३]

टिप्पणीहरू

[सम्पादन]
  1. ↑ पाकिस्तानका चार प्रदेशहरू र इस्लामाबाद राजधानी क्षेत्रको जनसङ्ख्या २०,७६,८४,६२६ रहेको थियो,[१३] आजाद जम्मु र कश्मीरको जनसङ्ख्या ४०,४५,३६७ रहेको थियो,[१४] र गिलगित बाल्तिस्तानको जनसङ्ख्या १४,९२,९२४ रहेको थियो।[१५]

सन्दर्भ सामग्रीहरू

[सम्पादन]
  1. ↑ Opendata Pakistan Report On Cities (३ अप्रिल २०२१), "7th Population and Housing Census 2022: PBS hosts first sensitisation workshop", The News International Pakistan, अन्तिम पहुँच २८ डिसेम्बर २०२१।
  2. ↑ "Umar rules out military role in 7th digital census", The Express Tribune, २३ मार्च २०२२, मूलबाट १३ मार्च २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १३ मार्च २०२२।
  3. ↑ "Pakistan's first-ever digitised population census to be completed in August 2022", Geo News, २३ फेब्रुअरी २०२२, मूलबाट १३ मार्च २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १३ मार्च २०२२।
  4. ↑ "Pakistan's 7th Population Census Postponed for Lack of Technical Equipment", Propakistani (ProPakistani.PK), १२ अगस्ट २०२२, मूलबाट १२ अगस्ट २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २८ अगस्ट २०२२।
  5. ↑ Toheed, Muhammed (२०२३-०५-०१), "Counting error: Why Pakistan's first-ever digital census may be an exercise in futility", Dawn Newspaper (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०२३-०५-१२।
  6. ↑ "Digital census date extended to April 10", The Express Tribune (अङ्ग्रेजीमा), २०२३-०४-०५, अन्तिम पहुँच २०२३-०४-०६।
  7. ↑ "Census date extended to ensure complete coverage of population", Geo News (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०२३-०४-०६।
  8. ↑ "Census date extended to ensure complete coverage of population", Daily Times (अङ्ग्रेजीमा), २०२३-०४-०५, अन्तिम पहुँच २०२३-०४-०६।
  9. ↑ "Table 1 : Households, Population, Household Size and Annual Growth Rate", pbs.gov.pk, पाकिस्तान तथ्याङ्क ब्युरो।
  10. 1 2 3 Khan, Sanaullah (५ अगस्ट २०२३), "2023 census results 'unanimously' approved at CCI meeting", DAWN (अङ्ग्रेजीमा)।
  11. ↑ "Population surpasses 240m, new census shows", Dawn, ६ अगस्ट २०२३।
  12. ↑ "Census Story – Pakistan Bureau of Statistics", पाकिस्तान तथ्याङ्क ब्युरो, अन्तिम पहुँच २६ मार्च २०२२।[स्थायी मृत कडी]
  13. ↑ "TABLE – 1 AREA, POPULATION BY SEX, SEX RATIO, POPULATION DENSITY, URBAN PROPORTION, HOUSEHOLD SIZE AND ANNUAL GROWTH RATE", Pakistan Bureau of Statistics, १९ मे २०२१, मूलबाट २७ सेप्टेम्बर २०२१-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २०२१।
  14. ↑ "STATISTICAL YEAROOK 2020", AJ&K BUREAU OF STATISTICS PLANNING & DEVELOPMENT DEPARTMENT, ५ जनवरी २०२१, मूलबाट १७ अक्टोबर २०२१-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २०२१।
  15. ↑ "GILGIT-BALTISTAN at a GLANCE 2020", Government of Gilgit-Baltistan Planning & Development Department Statistical & Research Cell (SRC), २० जनवरी २०२१, मूलबाट १७ अक्टोबर २०२१-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच १७ अक्टोबर २०२१। अभिलेखिकरण ३ अगस्ट २०२१ वेब्याक मेसिन
  16. ↑ "MAJOR AGGLOMERATIONS OF THE WORLD", Citypopulation.de, २ फेब्रुअरी २०१७, मूलबाट २ फेब्रुअरी २०१७-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२, "Population of Karachi Estimated on January 01, 2017 to be 25,100,000"
  17. ↑ "The World's Cities in 2016", United Nations, २ सेप्टेम्बर २०१६, मूलबाट २ सेप्टेम्बर २०१६-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२, "Population of Karachi Estimated in 2016 to be 17,121,000"
  18. ↑ "Demographia World Urban Areas 12th Annual Edition: 2016:04", Demographia, २९ मार्च २०१७, मूलबाट २९ मार्च २०१७-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२, "Population of Karachi Estimated in 2016 to be 22,825,000"
  19. 1 2 "MQM-P claims CCI acknowledges 2017 census as flawed", Dawn, १३ अप्रिल २०२१, मूलबाट २१ मार्च २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२।
  20. 1 2 3 "MQM-P again highlights 'flaws' in census results of Karachi", Dawn, १० डिसेम्बर २०१९, मूलबाट २१ मार्च २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२।
  21. ↑ "CM Sindh Murad Ali Shah demands new census across Pakistan", Dunya News, ८ अप्रिल २०२१, मूलबाट २१ मार्च २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२।
  22. 1 2 3 4 "Sindh to take up census issue at joint session of parliament, Murad tells PA", Dawn, २३ अप्रिल २०२१, मूलबाट २१ मार्च २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२।
  23. 1 2 "Rulers afraid of counting city population correctly, claims Kamal", Pakistan Observer, ६ मे २०२१, मूलबाट २१ मार्च २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२।
  24. ↑ Wazir, Muhammad Asif; Goujon, Anne (जुन २०१९), "Assessing the 2017 Census of Pakistan Using Demographic Analysis: A Sub-National Perspective", EconStor, मूलबाट २१ मार्च २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२।
  25. ↑ "Controversy over 2017 census: Sindh CM asks PM to intervene in dispute", The News International Pakistan, ३० डिसेम्बर २०२०, मूलबाट २१ मार्च २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२।
  26. ↑ "Census-2017 results to be discussed in CCI meeting on Jan 27", Geo News, २५ जनवरी २०२१, मूलबाट २१ मार्च २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२।
  27. ↑ "Council of Common Interests stays divided on 2017 census", Dawn, ८ अप्रिल २०२१, मूलबाट २१ मार्च २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२।
  28. ↑ "CCI decides to start new census by year-end", Dawn, १३ अप्रिल २०२१, मूलबाट २१ मार्च २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २१ मार्च २०२२।
  29. ↑ "Official orders to set up census centres in GB", Dawn, १२ जुन २०२२, मूलबाट २८ अगस्ट २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २८ अगस्ट २०२२।
  30. ↑ "Seventh census postponed for three months", Daily Times, ८ नोभेम्बर २०२२, मूलबाट ८ नोभेम्बर २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ११ नोभेम्बर २०२२।
  31. ↑ "Population census hits snag", The Express Tribune, ८ अप्रिल २०२२, मूलबाट २८ अगस्ट २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २८ अगस्ट २०२२।
  32. ↑ "Census completion delayed by almost four months: sources", SAMAA, ७ नोभेम्बर २०२२, मूलबाट ११ नोभेम्बर २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ११ नोभेम्बर २०२२। अभिलेखिकरण ११ नोभेम्बर २०२२ वेब्याक मेसिन
  33. ↑ "7th population, housing census: PBS inaugurates software", Business Recorder, २७ जुलाई २०२२, मूलबाट २७ जुलाई २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २८ अगस्ट २०२२।
  34. ↑ "Software to conduct first-ever digital census enters pilot phase", Dawn, २७ जुलाई २०२२, मूलबाट २७ जुलाई २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २८ अगस्ट २०२२।
  35. ↑ "NADRA to complete first-ever digital census by Aug 3", The Express Tribune, २७ जुलाई २०२२, मूलबाट २७ जुलाई २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २८ अगस्ट २०२२।
  36. ↑ "First digital pilot census completed", The News International Pakistan, ४ अगस्ट २०२२, मूलबाट ५ अगस्ट २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २८ अगस्ट २०२२।
  37. ↑ "First digital Pilot census completed", Associated Press Pakistan, ३ अगस्ट २०२२, मूलबाट २८ अगस्ट २०२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच २८ अगस्ट २०२२।
  38. ↑ Announcement of Results of 7th Population and Housing Census-2023 'The Digital Census'
  39. ↑ "7th Population and Housing Census: Key Findings Report", पाकिस्तान तथ्याङ्क ब्युरो, जुलाई २०२४।
  40. 1 2 "7th Population and Housing Census – Detailed Results Table-9 Population by sex, religion and rural/urban", Pakistan Bureau of Statistics, अन्तिम पहुँच १६ नोभेम्बर २०२४।
  41. 1 2 "Religious Demographics of Pakistan 2023", मूलबाट २१ जुलाई २०२४-मा सङ्ग्रहित।
  42. 1 2 "Religious Demographics of Pakistan २०२३", मूलबाट १२ डिसेम्बर २०२४-मा सङ्ग्रहित।
  43. 1 2 "POPULATION BY MOTHER TONGUE, SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023", pbs.gov.pk, पाकिस्तान तथ्याङ्क ब्युरो, मूलबाट २० डिसेम्बर २०२४-मा सङ्ग्रहित।
  44. ↑ Rana, Shahbaz (२०२४-०७-१९), "Pakistan 27th in global population growth", The Express Tribune (अङ्ग्रेजीमा), अन्तिम पहुँच २०२४-०७-२३।
"https://ne.wikipedia.org/w/index.php?title=सन्_२०२३_पाकिस्तानी_जनगणना&oldid=1353715" बाट अनुप्रेषित