सोल्डर
सोल्डर (ब्रिटिस: /ˈsɒldə, ˈsəʊldə/;[१] NA: /ˈsɒdər/)[२] पग्लने धातुहरूको मिश्र धातु हो, जसको प्रयोग धातुका टुक्राहरूबीच स्थायी बन्धन (जोड) बनाउन गरिन्छ। जोडिने भागहरूलाई भिजाउनका लागि सोल्डरलाई पगालिन्छ, जहाँ यो सेलाएपछि टुक्राहरूमा टाँसिन्छ र तिनीहरूलाई जोड्छ। सोल्डरको रूपमा प्रयोग गर्न उपयुक्त धातु वा मिश्रधातुहरूको पग्लने विन्दु जोडिने टुक्राहरूको भन्दा कम हुनुपर्छ। सोल्डर अक्सीकरण र क्षयकारी प्रभावहरूबाट पनि सुरक्षित हुनुपर्छ, जसले समयसँगै जोडलाई कमजोर बनाउन सक्छ। विद्युतीय जडानहरू बनाउन प्रयोग गरिने सोल्डरमा कम विद्युतीय प्रतिरोध (उच्च चालकता) र टिकाउ जोड जस्ता अनुकूल विद्युतीय गुणहरू हुन पनि आवश्यक छ।
संरचना
[सम्पादन]सिसामा-आधारित
[सम्पादन]
टिन-सीसा (Sn-Pb) सोल्डरहरू, जसलाई सफ्ट सोल्डर (नरम सोल्डर) पनि भनिन्छ, तौलको आधारमा ५% देखि ७०% सम्म टिनको मात्रामा व्यावसायिक रूपमा उपलब्ध हुन्छन्। टिनको मात्रा जति बढी हुन्छ, सोल्डरको तन्किने र काटिने क्षमता वा शक्ति त्यति नै बढी हुन्छ। सीसाले 'टिन व्हिस्कर्स' (टिनमा आउने मसिना रौं जस्ता रेसाहरू) बन्नबाट रोक्छ, यद्यपि यसको निश्चित प्रक्रिया अझै अज्ञात छ। आज भोलि, यो समस्या कम गर्न धेरै प्रविधिहरू प्रयोग गरिन्छ, जसमा तताउने र सेलाउने प्रक्रिया (annealing) मा परिवर्तन, तामा र निकेल जस्ता तत्वहरूको मिश्रण, र कन्फर्मल कोटिंग्स (conformal coatings) को प्रयोग समावेश छन्। विद्युतीय सोल्डरिङका लागि सामान्यतया प्रयोग हुने मिश्रधातुहरू ६०/४० टिन-सीसा हुन्, जुन १८८ °से (३७० °फे) मा पग्लिन्छ, र ६३/३७ टिन-सीसा हुन् जुन मुख्य रूपमा विद्युतीय र इलेक्ट्रोनिक कामहरूमा प्रयोग गरिन्छ।
सिसा-मुक्त
[सम्पादन]सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन]- ↑ "solder", Lexico UK English Dictionary, Oxford University Press, मूलबाट जनवरी १०, २०२२-मा सङ्ग्रहित।
- ↑ "solder", Oxford American Dictionary, Oxford University Press, १९८०।