पाषाण युग
नेपाली विकिपीडियाबाट
पाषाण युग इतिहास]]को त्यो काल छ जब मानवको जीवन पत्थरों (संस्कृत - पाषाणः)मा अत्यधिक आश्रित थियो । उदाहरणार्थ ढुङ्गाको सहायतले शिकार गर्न, पत्थरोंको गुफाहरूमा शरण लिन, पत्थरों देखि आग पैदा गर्न इत्यादि। यसको तीन चरण मानिन्छ; पुरापाषाण काल, मध्यपाषाण काल एवं नवपाषाण काल जुन मानव इतिहासको आरम्भ (२५ लाख साल पूर्व)देखि लिएर काँस्य युगसम्म फैलिएर रहेको थियो।
विषयसूची |
पुरापाषाण काल (Paleolithic Era) [सम्पादन गर्ने]
मुख्य लेख: पुरापाषाण काल
२५-२० लाख सालदेखि १२,००० साल पूर्वसम्म
मध्यपाषाण काल (Mesolithic Era) [सम्पादन गर्ने]
मुख्य लेख: मध्यपाषाण काल
१२,००० सालदेखि लिएर १०,००० साल पूर्वसम्म। यस युगको माइक्रोलिथ (Microlith) अथवा लधुपाषाण युग पनि भनिन्छ।
नवपाषाण काल (Neolithic Era) [सम्पादन गर्ने]
मुख्य लेख: नवपाषाण काल
१०,००० साल देखि ३३०० ई.पू. तक
पाषाण युग र उसपछिको मानव जीवन संक्षेपमा [सम्पादन गर्ने]
| युग | काल | औजार | अर्थव्यवस्था | शरण स्थल | समाज | धर्म |
|---|---|---|---|---|---|---|
| पाषाण युग | पुरापाषाण काल | हातबाट बने अथवा प्राकृतिक वस्तुहरूको हथियार/औजारको रूपमा उपयोग--- भाला, कुल्हाडी, धनुष, तीर, सुई, गदा | शिकार एवं खाद्य सँग्रह | अस्थाई जीवन शैली - गुफा , अस्थाई झोपडी मुख्यता नदी एवं झीलको किनारा | २५-१०० मान्छेहरूको समुह (अधिकांशतः एक नै परिवारको सदस्य) | मध्य पुरापाषाण कालको छेउछाउ मृत्यु पश्चात जीवनमा विश्वासको साक्षी चिहान र एवं अन्तिम संस्कारको रूपमा पाइन्छन्। |
| मध्यपाषाण काल (known as the Epipalaeolithic in areas not affected by the Ice Age (such as Africa)) | हातबाट बनेका अथवा प्राकृतिक वस्तुहरूको हथियार/औजारको रूपमा उपयोग- धनुष, तीर, मछलीको शीकार एवं भण्डारणको औजार, नौका | कबिलाहरू एवं परिवार समूह | ||||
| नवपाषाण काल | हातबाट बने अथवा प्राकृतिक वस्तुहरूका हथियार/औजारको रूपमा उपयोग --- चिसल (लकडी एवं पत्थर तास्नको लागि ), खेतीमा प्रयुक्त हुने वाला औजार, मिट्टीको बरतन, हथियार | खेती, शिकार एवं खाद्य सँग्रह, मछलीको शिकार र पशुपालन | खेतोको आस पास बसी सानो बस्तीहरूबाट लिएर काँस्य युगका नगरहरूसम्म | कबीलाहरूदेखि लिएर काँस्य युगका राज्यहरूसम्म | ||
| काँस्य युग | ताँबा एवं काँसाका औजार, माटाका भाँडाहरू बनाउनको चक्का | खेती, पशुपालन, हस्तकला एवं व्यपार | ||||
| लौह युग | लोहेको औजार | |||||