अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमाला

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमाला
International Phonetic Alphabet
IPA chart 2020.svg
प्रकारवर्णमाला – आंशिक रूपमा विशेष लिपि
बोलिने भाषाकुनैपनि भाषाको स्वरविज्ञान र स्वनिम प्रतिलेखनका लागि प्रयोग
समयावधिसन् १८८८ देखि
ISO 15924data11 =
सूचना: यस पृष्ठको सहायताको निम्ति अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमाला ध्वन्यात्मक चिन्ह प्रयोग गरिएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमाला (International Phonetic Alphabet), (उच्चारण = इन्टरनेशनल फोनेटिक अल्फाबेट, आई॰पी॰ए), सन् १९८९ मा, फ्रान्सेली भाषाविद् पल पासीको नेतृत्वमा बनेको एक ध्वन्यात्मक सङ्केतनको वर्णमाला प्रणाली हो जुन मुख्य रूपमा रोमन वर्णमालामा आधारित छ।[१] यसलाई १९औँ शताब्दीको अन्त्यतिर अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक सङ्घद्वारा बोलिने भाषाको आवाजको एक मानक प्रतिनिधित्वको रूपमा बनाइएको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमालालाई शब्दकोष निर्माणकर्ता, विदेशी भाषी विद्यार्थी र शिक्षक, भाषाविद्, बोली-भाषा रोग विशेषज्ञ, गायक, अभिनेता, भाषा रचनाकार र अनुवादकहरूद्वारा प्रयोग गरिन्छ। [२][३]

अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमाला केवल बोलीका उल्लेखित गुणहरू प्रतिनिधित्व गर्न सृजना गरिएको थियो जुन मौखिक भाषाको अंश हो। विभिन्न ध्वनीको जस्तो सङ्केतका अतिरिक्त गुणहरू प्रतिनिधित्व गर्न र सङ्केतहरूको विस्तारित समूह प्रदान गर्न अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमालाको विस्तारहरू प्रयोग हुन सक्छ। अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमालाका सङ्केत एक वा अधिक दुई आधारभूत प्रकार, अक्षर र विशेषक तत्वहरूको मिलेर बनेको छ। [१]

कहिलेकाँही पत्र वा विशेषक अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक सङ्घद्वारा थपिएको, हटाइएको वा परिमार्जन गरिएको हुन्छ।[४] सन् २००५ मा भएको परिवर्तनको रूपमा, अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमालामा १०७ अक्षर, ५२ विशेषक र चार छन्द शास्त्र चिन्हहरू समावेश छन्। हालको अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमालाका रेखाचित्र तल यस लेखमा र अन्तर्राष्ट्रिय ध्वन्यात्मक वर्णमालाको वेबसाइटमा सार्वजनिक गरिएको छ।[५]

सन्दर्भ सामग्रीहरू[सम्पादन गर्ने]

  1. १.० १.१ Asociación Fonética Internacional (१९९९)। Cambridge University Press, सम्पादक। "Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet"। Cambridge। Asociación Fonética Internacional। 
  2. MacMahon, Michael K. C. (१९९६), "Phonetic Notation", in P. T. Daniels; W. Bright, The World's Writing Systems, New York: Oxford University Press, पृ: 821–846, आइएसबिएन 0-19-507993-0 
  3. Wall, john (१९८९), International Phonetic Alphabet for Singers: A Manual for English and Foreign Language Diction, Pst, आइएसबिएन 1-877761-50-8 
  4. Asociación Fonética Internacional (१६ नोभेम्बर २००५)। "El Alfabeto Fonético Internacional (2005)" (GIF)। Asociación Fonética Internacional। सङ्ग्रह मिति २७ अगस्ट २००६ 
  5. "Graphique API complet"Alphabet phonétique international। सङ्ग्रह मिति २४ अप्रिल २०१७ 

बाह्य कडीहरू[सम्पादन गर्ने]