क्षेत्रफल

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्

कुनै तल (समतल वा वक्रतल)का द्वि-बीमीय (द्वि-आयामी) आकारका परिमाण (माप)लाई क्षेत्रफल भन्दछन्। जस क्षेत्रका क्षेत्रफलको कुरा गरिन्छ त्यो क्षेत्र प्रायः कुनै बन्द वक्र (closed curve)देखि घिरा हुन्छ। यसलाई प्राय: m (वर्ग मीटर)मा मापिन्छ।

क्षेत्रफलको इकाइयाँ[सम्पादन गर्ने]

क्षेत्रफलका मापनका लागि प्रयुक्त केही प्रमुख इकाइयाँ यस प्रकार छन्:

मेट्रिक
वर्ग मीटर (मी² वा m²) = SI व्युत्पन्न इकाइयाँ
एयर (are) (a) = १०० वर्ग मीटर
हेक्टेयर (hectare वा ha) = १०,००० वर्ग मी
वर्ग किलोमीटर ( किमी² वा km²) = १,०००,००० वर्ग मी
वर्ग फुट (square foot) = १४४ वर्ग इन्च (square inches) = ०.०९२९०३०४ वर्ग मी
वर्ग गज (square yard) = ९ वर्ग फीट = ०.८३६१२७३६ वर्ग मीटर
वर्ग मील (square mile) = ६४० एकड (acres) = २.५८९९८८११०३ वर्ग किमी (km²)

विभिन्न आकृतिहरूका क्षेत्रफलका सूत्र[सम्पादन गर्ने]

केही समतल आकृतीहरू
क्षेत्रफलका प्रमुख समीकरण:
आकृति समीकरण चरहरूको अर्थ (meaning of variables)
वर्ग (square) वर्गका भुजाको लम्बाई हो।
त्रिभुज (triangle) is the length of one side of the triangle.
सम षट्भुज (Regular hexagon) is the length of one side of the hexagon.
सम अष्टभुज (Regular octagon) is the length of one side of the octagon.
कुनै पनि सम बहुभुज (regular polygon) is the apothem, or the radius of an inscribed circle in the polygon, and is the perimeter of the polygon.
कुनै पनि सम बहुभुज (२) is the Perimeter and is the number of sides.
कुनै पनि सम बहुभुज (३) is the Perimeter and is the number of sides.
आयत (Rectangle) and are the lengths of the rectangle's sides (length and width).
समान्तर चतुर्भुज (Parallelogram) and are the length of the base and the length of the perpendicular height, respectively.
सम चतुर्भुज (Rhombus) and are the lengths of the two diagonals of the rhombus.
त्रिभुज (२) and are the base and altitude (measured perpendicular to the base), respectively.
त्रिभुज (३) and are any two sides, and is the angle between them.
वृत्त (Circle) or is the radius and the diameter.
दीर्घ वृत्त (Ellipse) and are the semi-major and semi-minor axes, respectively.
समलम्ब चतुर्भुज (Trapezoid) and are the parallel sides and the distance (height) between the parallels.
बेलनको सम्पूर्ण पृष्ट (Total surface area of a Cylinder) and are the radius and height, respectively.
बेलनको पार्श्व पृष्ट (Lateral surface) and are the radius and height, respectively.
शंकुको सम्पूर्ण पृष्ट (Total surface area of a Cone) and are the radius and slant height, respectively.
शंकुको पार्श्व पृष्ट वा वक्र पृष्ठ and are the radius and slant height, respectively.
गोलो (sphere)को सम्पूर्ण पृष्ठ or and are the radius and diameter, respectively.
दीर्घ वृत्ताभको सम्पूर्ण पृष्ठ (Total surface area of an ellipsoid)   See the article.
वृत्तीय क्षेत्र (Circular sector) and are the radius and angle (in radians), respectively.
x-अक्षका परितः f(x)लाई घुमाउनमा बनेका पृष्ठको क्षेत्रफल
f(x)लाई y-अक्षका परितः घुमाउनाले बनेका तलको क्षेत्रफल

-->

विसम बहुभुजहरू (irregular polygons)को क्षेत्रफल सर्वेयरका सूत्रद्वारा निकाल्न सकिन्छ।[१]

यी पनि हेर्नुहोस्[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. [१]

वाह्य सूत्र[सम्पादन गर्ने]