दाडे मष्टो

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search

दाडे मष्टो अथवा दाह्रे मष्टो एक मष्टा देवता अन्तर्गत पर्ने पुरुष तत्व देवता हो। नेपालको मध्य तथा सुदूर पश्चिम क्षेत्रमा यो देवताको परापूर्व काल देखी पूजा गरिन्छ । दाडे मष्टो १२ भाई मष्टा मध्य सबैभन्दा शक्तिशाली र प्रभावी रुप हो भन्ने विश्वास गरिन्छ । दाडे मष्टोको मन्दिर मुलतः माणु शैलीमा आधारित हुन्छ । माणु शैली भन्नाले लेखमा बनाइका गोठ (नारे) जस्तो, माथी एक धुरी भएको दुई तिर पाखो र अगाडिको चुलीमा ढोका भएको पवित्र घरलाई बुझिन्छ । वास्तवमा पुरानो समयमा दाडे मष्टाको मन्दिर यही शैलीमा बनाईन्थ्यो तर अहिले आएर आधुनिकतालाई पछ्याउने नाममा प्यागोडा शैलीको मन्दिर बनाउने प्रचलन देखिन्छ । वास्तवमा मष्टा देवताहरूको मन्दिर माणु शैलीमा नै बनाउनु पर्छ । यसै मन्दिरको आकार कै कारण मष्टा देवताको स्थानलाई माणु भन्ने चलन पनि छ । जस्तै:- पाल्त माणु, मैठ्या माणु, नैनेल माणु, लाटा माणु आदी । यसैले माणु शैली जोगाउनु हाम्रो भुमिका हो किनकी यो शैली लोप हुने अवस्थामा छ ।