महिला विरुद्ध हुने सबै प्रकारका भेदभाव उन्मूलन गर्ने महासन्धि १९७९
| महिला विरुद्ध हुने सबै प्रकारका भेदभाव उन्मूलन गर्ने महासन्धि १९७९ | |
|---|---|
हस्ताक्षर र अनुमोदन गर्ने देशहरू
सदस्यता वा उत्तराधिकार मार्फत अनुमोदन गर्ने देशहरू
सन्धि पालना गर्ने आंशिक मान्यता प्राप्त देशहरू
हस्ताक्षर मात्र गरेका
हस्ताक्षर नगरेका | |
| हस्ताक्षर | १८ डिसेम्बर १९७९ |
| स्थान | न्युयोर्क सहर |
| कार्यान्वयन | ३ सेप्टेम्बर १९८१ |
| अवस्था | २० अनुमोदनहरू |
| हस्ताक्षरकर्ता | ९९ |
| पक्षहरु | १८९ (पूर्ण सूची) |
| जम्माकर्ता | संयुक्त राष्ट्र सङ्घका महासचिव |
| भाषाहरू | अरबी, चिनियाँ, अङ्ग्रेजी, फ्रान्सेली, रुसी र स्पेनी |
| विकिस्रोतमा | |
| को शृङ्खलाको भाग हो। |
| महिला विरुद्धका हिंसा |
|---|
| हत्या |
| यौन आक्रमण र बलात्कार |
| विकृति |
| अन्य मुद्दाहरू |
| यौन हिंसाको अन्तर्राष्ट्रिय रूपरेखा |
| सम्बन्धित विषयहरू |
महिला विरुद्ध हुने सबै प्रकारका भेदभाव उन्मूलन गर्ने महासन्धि १९७९ एउटा प्रस्तावना र ३० वटा धारा मिलेर बनेको अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि हो[१] जसलाई सामान्यतया महिला अधिकारको अन्तर्राष्ट्रिय विधेयकको रूपमा चिनिन्छ। यो महासन्धिले महिला विरुद्ध हुने भेदभावका रूपहरूलाई परिभाषित गर्दछ र यस्तो भेदभाव अन्त्य गर्न एजेन्डा सिर्जना गर्दछ। यो १९७९ मा संयुक्त राष्ट्र महासभाद्वारा अपनाइएको थियो[१] र ३ सेप्टेम्बर १९८१ मा लागू गरिएको थियो।[२] यसलाई १८९ देशहरूले अनुमोदन गरेका थिए। सन्धिको स्वीकृतिले राज्यहरूले निम्न उपायहरू अपनाएर महिला विरुद्ध हुने सबै प्रकारका भेदभाव अन्त्य गर्न प्रतिबद्ध हुनुपर्छ: १) कानुनी प्रणालीमा पुरुष र महिलाको समानताको सिद्धान्तलाई समावेश गर्ने र पहिलेदेखि नै अवस्थित भेदभावपूर्ण कानूनहरू खारेज गर्ने, २) भेदभाव विरुद्ध महिलाको प्रभावकारी सुरक्षा सुनिश्चित गर्न न्याय अदालत र सार्वजनिक संस्थाहरू स्थापना गर्ने, ३) व्यक्ति, संस्था वा उद्यमहरूद्वारा महिला विरुद्ध हुने सबै भेदभाव कार्यहरूको स्थायी उन्मूलन सुनिश्चित गर्ने।[३]
यस महासन्धिलाई अनुमोदन गर्ने ५० भन्दा बढी देशहरूले केही घोषणा, आरक्षण र आपत्तिहरूको अधीनमा त्यसो गरेका छन्।[४] उदाहरणका लागि, ती देशहरूमध्ये ३८ ले धारा २९ को कार्यान्वयनलाई अस्वीकार गरेका थिए, जसले महासन्धिको व्याख्या वा प्रयोग सम्बन्धी विवादहरूको समाधानका माध्यमहरूलाई सम्बोधन गर्दछ।[४] अस्ट्रेलियाको घोषणापत्रले यसको सङ्घीय संवैधानिक प्रणालीबाट उत्पन्न हुने केन्द्रीय सरकारको शक्तिमा सीमितताहरूलाई उल्लेख गरेको छ।[५]
संयुक्त राज्य अमेरिका र पलाउ यसकका हस्ताक्षरकर्ता हुन्, तर उनीहरूले सन्धिलाई अनुमोदन गरेका छैनन्।[२] होली सी, इरान, सोमालिया, सुडान र टोङ्गा यसका हस्ताक्षरकर्ता होइनन्।[६]
यस महासन्धिको समितिको अध्यक्ष पद हाल एना पेलेज नार्भेजले सम्हालेका छन्।[७]
मुख्य प्रावधानहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]भाग I (धारा १–६) भेदभाव नगर्ने, लिङ्ग सम्बन्धी रूढिवादी धारणाहरू हटाउने, र महिलाको यौन तस्करी विरुद्धका प्रावधानहरूमा केन्द्रित छ।
भाग II (धारा ७–९) महिलाको सार्वजनिक जीवनसँग सम्बन्धित अधिकारहरूलाई स्पष्ट गर्दछ, विशेष गरी राजनीतिक जीवनमा सहभागिता, प्रतिनिधित्व, र नागरिकताको अधिकारमा जोड दिन्छ।
भाग III (धारा १०–१४) महिलाका आर्थिक र सामाजिक अधिकारहरूलाई व्याख्या गर्दछ, विशेष गरी शिक्षा, रोजगारी, र स्वास्थ्यमा केन्द्रित रहको छ। यस भागले ग्रामीण महिलाहरूका लागि विशेष संरक्षण र उनीहरूले भोग्ने समस्याहरूलाई पनि समेट्छ।
भाग IV (धारा १५ र १६) महिलाको विवाह र पारिवारिक जीवनमा समानताको अधिकारसँगै कानुन अगाडि समान हुने अधिकारलाई स्पष्ट गर्छ।
भाग V (धारा १७–२२) महिलामाथि हुने भेदभाव उन्मूलनसम्बन्धी समितिको स्थापना र सदस्य राष्ट्रहरूको प्रतिवेदन पेश गर्ने प्रक्रियालाई व्यवस्था गर्छ।
भाग VI (धारा २३–३०) यस सन्धीले अन्य सन्धीहरूमा पार्ने प्रभाव, सदस्य राष्ट्रहरूको प्रतिबद्धता, र सन्धीको प्रशासनबारे प्रावधानहरू समेट्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]- 1 2 "CEDAW: Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women", UN Women, अन्तिम पहुँच ६ अगस्ट २०२५।
- 1 2 "CEDAW Ratifications and Obligations", UN Women, अन्तिम पहुँच ६ अगस्ट २०२५।
- ↑ "International Treaties", U.S. Department of State, अन्तिम पहुँच ६ अगस्ट २०२५।
- 1 2 "CEDAW Reservations by Country", UN Women via Wayback Machine, मूलबाट २०११-१२-२२-मा सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ६ अगस्ट २०२५।
- ↑ "About", California Commission on the Status of Women and Girls, अन्तिम पहुँच ६ अगस्ट २०२५।
- ↑ "Member States", United Nations, अन्तिम पहुँच ६ अगस्ट २०२५।
- ↑ "Committee on the Elimination of Discrimination against Women Opens 2025 Session", UN Geneva, अन्तिम पहुँच ६ अगस्ट २०२५।