मेसोडोनिया (प्राचीन अधिराज्य )

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
Jump to navigation Jump to search
मेसोडोनिया
Μακεδονία

८०८-१६८ इसा पुर्व
१५०-१४८ इसा पुर्व

 

 

 

Vergina Sun

मेसोडोनिया अधिराज्य ३३६ इसा पुर्व (सुन्तला रंग)
राजधानी आइगाई भर्जिनिया[१]
(808–399 BC)
पल्ला[२]
(399–168 BC)
भाषा ग्रीक
धर्म ग्रीक बहु देवता, हेल्लेनिस्टिक धर्म
सरकार राजतन्त्र
राजा
 - 808–778 इसा पुर्व करानस (प्रथम)
विधायिका साइनेड्रइअन
इतिहास
 - राजा करानसद्वारा स्थापित ८०८ इसा पुर्व
 - पर्सिया [३] ५१२/५११–४९३ इसा पुर्व
 - आर्कियामीड मेसोडोनिया: पर्सिया साम्राज्य [३] ४९२ –४७९ इसा पुर्व
 - मेसोडन उदय ३५९ –३३६ इसा पुर्व
 - हेल्लेनिक लिग स्थापना ३३८ BC-३३७ इसा पुर्व
 - पिड़ना को लडाई १६८ इसा पुर्व
मुद्रा टेत्राड्राम
Warning: Value specified for "continent" does not comply

मेसोडोनिया  (/ˌmæsɪˈdniə/ (About this sound listen)/ˌmæsɪˈdniə/) or Macedon (/ˈmæsɪˌdɒn/; ग्रीक: Μακεδονία, Makedonía), आर्कियाकको र ग्रीसको वरपर बसेको प्राचीन साम्राज्य हो ।[४]  यो साम्राज्य रोयल आर्गियड वंशद्वारा स्थापित र पहिले शासन गरिएको थियो । पछि एण्टिप्याट्रिड र एन्टिगोनिड वंशद्वारा शासन गरिएको थियो। यो राज्य ग्रीक प्रायद्विपको उत्तर पुर्वमा,[५] पश्चिममा एपिरससँग सिमा जोडिएको थियो, उत्तरमा पायोनिया , पुर्वमा थ्रेस र दक्षिणमा थेसलीसँग जोडिएको थियो ।

इसा पुर्वको चौथो शताब्दीअघि मेसोडोनिया एक सानो अधिराज्य थियो जसको वरपर एथेन्स, स्पार्टा, र थेब्स, र आर्किमेनिड पर्सियाको भुभाग थियो । ।आर्गियड राजा फिलिप द्वितीय (३५९-३३६ इसा पुर्व) को राज्यकालमा मेसोडोनियाले ग्रीस र थ्रेसको मुख्य भुभाग साम र दण्डले ( कुट्नीती र आक्रमण ) जित्यो ।फ्यालेन्क्स रहेका सेनाहरु सहित फिलिप द्वितीयले एथेन्स र थेब्स जस्ता पुराना शक्तिहरुलाई किरोनोयाको लडाइँमा ३३८ इसा पुर्वमा परजित गरे । फिलिप द्वितीयका पुत्र सिकन्दर (अलेक्जेन्डर महान )ले जब थेब्स शहरले बिद्रोह गर्यो तब ग्रीसलाइ नेतृत्व गर्दै पुरै शहरलाई ध्वस्त गरे।

सिकन्दरको साम्राज्य र मार्ग

सिकन्दरले आफ्नो राज्य विस्तारको अभियानको क्रममा , उनले आर्किमेनिड साम्राज्यको पतन गराए र भुभाग कब्जा गरे र उनले आफ्नो भुभाग सिन्धु नदि सम्म फैलाए ।उनको छोट राज्यकालमा, उनको साम्राज्य संसारको सबैभन्दा शक्तिशाली साम्राज्य थियो । ग्रीक कला र साहित्य उनले कब्जा गरेका सबै ठाउँमा प्रचारप्रसार भयो र ग्रीक दर्शन, बास्तुकला, विज्ञान , प्रविधि संसारभरी फैलिएको थियो । विशेष गरि सिकन्दरका गुरु अरिस्टोटल ( अरस्तु )का योगदानहरु महत्त्वपूर्ण थिए जसको लेख रचनाहरु पश्चिमी दर्शनको लागि कोशेढुङा सावित बने ।

३२३ इसा पुर्वमा सिकन्दरको मृत्यु पछि ,डाइडोसीको युद्ध भयो र सिकन्दरको छोटो समयको सम्राज्री टुक्राटुक्रामा विभाजित भयो । मेसोडोनिया भुमध्री सागर क्षेत्रमा ग्रीकको सांस्कृतिक र राजनैतिक केन्द्र रहिरह्यो . पेल्ला, पाइड्ना, र एम्फिपोलिस जस्ता महत्त्वपूर्ण शहरहरु शक्ति संघर्षमा लागिरह्यो । नयाँ शहरहरु निर्माण भए ।[६] मेसोडोनियाको युद्ध भएसँगै भुमध्य सागरको अग्रणी शक्तिको रुपमा रोमको उदय भयो र मेसोडोनियाको पतन सुरु भयो ।१६८ इसामा तेश्रो मेसोडोनिया युद्धको अन्त्यमा मेसोडोनियाको राजतन्त्रको अन्त्य भयो र रोमको सहयक रज्य बन्यो ।

राजा फिलिप द्वितीयको मृत्यु अघिको मेसोडोनिया अधिराज्यको नक्सा

साम्राज्य[सम्पादन गर्ने]

मुद्रा[सम्पादन गर्ने]

Tetradrachms (above) and drachms (below) issued during the reign of Alexander the Great, now in the Numismatic Museum of Athens

चादीको सिक्का बनाउने एलेक्जेन्डर प्रथमको राज्यकालबाट सुरु भयो ।  यो शाही खर्चको लागि प्रयोग हुन्थ्यो । आर्किलस प्रथमले चादीको मात्र बढाए र आन्तरिक र बाह्य व्यापारको लागि तामाको सिक्काको प्रचलन ल्याए ।

नोट्स[सम्पादन गर्ने]

सन्दर्भ[सम्पादन गर्ने]

  1. Hatzopoulos 1996, pp. 105–106; Roisman 2010, p. 156.
  2. Engels 2010, p. 92; Roisman 2010, p. 156.
  3. ३.० ३.१ Sprawski 2010, pp. 135–138; Olbrycht 2010, pp. 342–345.
  4. Hornblower 2008, pp. 55–58.
  5. "Macedonia", Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica Online, २३ अक्टोबर २०१५, ८ डिसेम्बर २००८-को मूल रूप सङ्ग्रहित, अन्तिम पहुँच ५ फेब्रुअरी २०१७ 
  6. Adams 2010, p. 215.