सामग्रीमा जानुहोस्

व्यञ्जनवर्ण

विकिपिडिया, एक स्वतन्त्र विश्वकोशबाट

क, ख, ग, .... य, र, ल, व, श, ष, स, व्यञ्जनवर्ण हुन्। सामान्य रूपमा क, ख, ग.... लाई व्यञ्जनवर्ण भनिएपनि वास्तविक व्यञ्जनवर्ण चाहिँ क्, ख्, ग्.... आदि हुन्। उच्चारण गर्न सजिलो होस् भनेर वर्णमालामा तिनमा अ स्वर जोडेर राखिएको हुन्छ।

व्यञ्जन अक्षरहरू त्यस्ता ध्वनिहरूलाई जनाउन प्रयोग गरिन्छ जसलाई उच्चारण गर्न स्वर चाहिन्छ। जब हामी त्यस्ता ध्वनिहरू उच्चारण गर्छौं, हाम्रो मुखमा रहेको एक विशेष अंगले हावालाई अवरुद्ध गर्छ। जब हामी व्यञ्जनहरू उच्चारण गर्छौं, हाम्रो जिब्रोले हाम्रो मुखको माथिल्लो भागमा रगड्छ, जसले गर्दा तातो हावा बाहिर निस्कन्छ।

उच्चारण गर्ने स्थान:१. बाह्य ओष्ठ्य २. अंतर्ओष्ठ्य ३. दंत्य ४. वर्त्स्य ५.पश्च-वर्त्स्य ६.पूर्व-तालव्य ७.तालव्य ८.वेलर (कोमल तालव्य) ९.अलिजिह्वीय १०.ग्रसनी ११. काकल्य (स्वरयंत्रमुखी) १२. अधिजिह्वीय १३.जिह्वामूलीय १४. पश्च-पृष्ठीय १५. अग्र-पृष्ठीय १६. जिह्वा-फलकीय १७. शीर्षीय १८ .अधो-फलकीय

यस तालिकामा सबै भाषाका व्यञ्जनवर्णहरू, तिनीहरूका IPA अक्षरहरू सहित सूचीबद्ध छन्।

Plosives / स्पर्श
अल्पप्राण

अघोष

महाप्राण

अघोष

अल्पप्राण

घोष

महाप्राण

घोष

नासिक्य
कण्ठ्य / /

k; English: skip

/ khə /

kh; English: cat

/ ɡə /

g; English: game

/ ɡɦə /

gh; Aspirated /ɡ/

/ ŋə /

n; English: ring

तालव्य / tʃə /

ch; English: chat

/tʃhə/

chh

/ dʒə /

j; English: jam

/dʒɦə/

jh

/ ɲə /

n; English: finch

मूर्धन्य / ʈə /

t; American Eng: hurting

/ ʈhə /

th; Aspirated /ʈ/

/ ɖə /

d; American Eng: murder

/ ɖɦə /

dh; Aspirated /ɖ/

/ ɳə /

n; American Eng: hunter

दन्त्य / t̪ə /

t; Spanish: tomate

/ hə /

th; Aspirated /t̪/

/ d̪ə /

d; Spanish: donde

/ ɦə /

dh; Aspirated /d̪/

/ /

n; English: name

ओष्ठ्य / /

p; English: spin

/ phə /

ph; English: pit

/ /

b; English: bone

/ bɦə /

bh; Aspirated /b/

/ /

m; English: mine

Non-Plosives / स्पर्शरहित
तालव्य मूर्धन्य दन्त्य/

वर्त्स्य

कण्ठोष्ठ्य/

काकल्य

अन्तस्थ / /

y; English: you

/ ɾə /

r; Scottish Eng: trip

/ /

l; English: love

/ ʋə /

v; (दन्त्योष्ठ्य) English: vase

ऊष्म/

सङ्घर्षी

/ ɕə /, / ʃə /

sh; English: ship

/ ʂə /

sh; Retroflex /ʃ/

/ /

s; English: same

/ ɦə / or / /

h; English behind