एकलौटी व्यवसाय

एकलौटी व्यवसाय (अङ्ग्रेजी: sole proprietorship) भन्नाले यस्तो व्यवसायिक संस्थालाई जनाउँदछ जसमा मात्र एक जनाको स्वामित्व हुन्छ र व्यवसाय सञ्चालन गर्ने गर्दछ । यसैकारण कानुनी हिसाबमा यस्तो फर्मको मालिक र व्यवसायमा कुनै भिन्नता गरिदैन वा एकै मानिने गरिन्छ। एकल व्यवसायलाई कानूनी व्यक्ति मानिदैन। । यस्तो फर्ममा मालिकले संस्थाको सम्पूर्ण कुरालाई प्रत्यक्ष नियन्त्रण राख्ने गर्दछ भने मालिक नै व्यवसायको सम्पूर्ण वित्तीय कारोबारको लागि जवाफदेयी हुन्छ ।

नाफा नोक्सान

एकलौटी फर्मको नाफा–नोक्सान व्यवस्थापनका मुख्य बुँदाहरू:

• नाफामा पूर्ण अधिकार: व्यवसायले कमाएको सम्पूर्ण खुद नाफामाथि मालिकको मात्रै एकल अधिकार हुन्छ। यो रकम उनी आफ्नो व्यक्तिगत खर्चका लागि प्रयोग गर्न वा व्यवसायमै पुन: लगानी गर्न सक्छन्।
• नोक्सानको पूर्ण दायित्व: यदि व्यवसाय घाटामा गएमा वा नोक्सान भएमा, उक्त घाटा मालिक एक्लैले बेहोर्नु पर्छ।
• असीमित दायित्व: नोक्सान वा तिर्नुपर्ने दायित्व फर्मको सम्पत्तिले मात्र पुगेन भने, मालिकको व्यक्तिगत सम्पत्ति (जस्तै: घर, जग्गा, व्यक्तिगत बैंक खाता) समेत बिक्री गरेर वा प्रयोग गरेर ऋण तिर्नुपर्ने हुन्छ।
• आयकरको गणना: फर्मको नाफालाई मालिककै व्यक्तिगत आम्दानी मानिन्छ। उक्त नाफामा फर्मको नाममा नभई व्यक्तिको व्यक्तिगत आयकर स्ल्याब अनुसार कर लाग्छ।
• अनौपचारिक हिसाब-किताब: साझेदारी, कम्पनी वा संस्थाजस्तो नाफा बाँडफाँडको लिखित कानुनी सम्झौता एकलौटी फर्ममा हुँदैन।

यो पनि हेर्नुहोस्

• साझेदारी