ग्यालिलियो ग्यालिली

स्वतन्त्र विश्वकोश, नेपाली विकिपिडियाबाट
यसमा जानुहोस्: परिचालन, खोज्नुहोस्
ग्यालिलियो ग्यालिली
गिउस्टो सस्टर्म्यान्सले बनाएको ग्यालिलियो ग्यालिलीको चित्र ।
जन्म (१५६४-०२-१५)१५ फेब्रुअरी १५६४[१]
पिसा,[१] डची अफ फ्लोरेन्स, इटाली
मृत्यु ८ जनवरी १६४२(१६४२-०१-०८) (७७ वर्ष)[१]
आर्सेट्रि,[१] ग्राण्ड डची अफ टस्कानी, इटाली
वासस्थान ग्राण्ड डची अफ टस्कानी, इटाली
राष्ट्रीयता इटालियन (टस्कान)
क्षेत्र अन्तरीक्ष विज्ञान, भौतिक शास्त्र र गणित
कार्यस्थल पिसा विश्वविद्यालय
पडुआ विश्वविद्यालय
शिक्षा पिसा विश्वविद्यालय
शैक्षणीक सलाहकार ओस्टिलियो रिची[२]
उल्लेखनीय शिष्यहरु बेनेडेट्टो क्यास्टेल्ली
मारियो गुइडुची
विन्सेनजियो विविआनी[३]
प्रसिद्धि Kinematics
Dynamics
Telescopic observational astronomy
Heliocentrism
हस्ताक्षर
टिप्पणी
ग्यालिलियो पिता विन्सेन्जो ग्यालिली एक संगितकार थिए । उनकि श्रीमती मारिना गाम्बा (१५७० अगस्ट २१- १६१२) एक lutenist थिइन, उनीबाट दुई छोरी (मारीया सेलेस्ट (१६००-१६३४) र लिभिया (१६०१ - १६३४), यि दुबै पछि भिक्षुणी भए), तथा एक छोरा विन्सेन्जो (१६०६ - १६४९) भए । पछि मारिनाले जिओभानी बारटोलुजी संग विवाह गरिन् ।

ग्यालिलियो ग्यालिली (इटालीयन उच्चारण: ɡaliˈlɛːo ɡaliˈlɛi; १५ फेब्रुवरी १५६४ - ८ जनवरी १६४२),लाई सामान्यतया मात्र ग्यालिलियोको नामले चिनिन्छ । यिनी इटालीका भौतिकविज्ञानशास्त्री, गणितज्ञ, खगोलशास्त्रीदार्शनिक थिए जसले वैज्ञानिक क्रान्तिमा प्रमुख भूमिका निभाए । उनले टेलिस्कोपको विकास गरेर अन्तरिक्षको अवलोकनका साथै कपर्निक्यानिज्म (Copernicanism)को लागि सहयोग गरेका थिए । ग्यालिलियोलाई "आधुनिक अवलोकन खगोल विज्ञानका पिता", "आधुनिक भौतिकी विज्ञानका पिता", "विज्ञानको पिता" र "आधुनिक विज्ञानका पिता" जस्ता नामले चिनिन्छ ।

स्टीफन हकिंग भन्छन्, "ग्यालिलियो, शायद कुनै पनि अन्य व्यक्तिको तुलनामा अधिक आधुनिक विज्ञानको जन्मको लागि जिम्मेवार थिए ।" लगभग सबै हाई स्कूल र कलेजको परिचयात्मक भौतिक विज्ञानको पाठ्यक्रमहरुमा पढाईने समान त्वरित वस्तुहरुको गतिको बारेमा ग्यालिलियोले काइनेमेटीक्सको विषयको रूपमा अध्ययन गरेका थिए । उनले अन्तरिक्षको अवलोकन गरेर शुक्रग्रहको चरणको पुष्टि, बृहस्पतिका सबैभन्दा ठूला चार उपग्रहरूको (यिनीहरूको नाम उनको सम्मानमा ग्यालिली मुन राखिएको छ) खोज र सनस्पट्सको (sunspots)को अवलोकन तथा विश्लेषण गरी खगोल विज्ञानमा ठूलो योगदान पुर्‍याका छन् । ग्यालिलियोले सैन्य कम्पास र अन्य उपकरणहरुको विकास तथा आविस्कार गरी लागू विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा पनि काम गरेका थिए ।

संदर्भ सामाग्री[सम्पादन गर्ने]

  1. १.० १.१ १.२ १.३ O'Connor, J. J.; Robertson, E. F., "Galileo Galilei", The MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews, Scotland, अभिगमन मिति २००७-०७-२४  |coauthors= प्यारामिटर ग्रहण गरेन (सहायता)
  2. F. Vinci, Ostilio Ricci da Fermo, Maestro di Galileo Galilei, Fermo, 1929.
  3. NODAK.edu